अभिवादयमानं तं मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवम्। हर्षगद्गदया वाचा प्रहृष्टोऽर्जुनमब्रवीत्
अर्जुनाने वंदन करताच, धर्मराजाने आनंदाने त्याला मिठी मारली, डोक्यावरून ओवाळले आणि हर्षाने भरलेल्या आवाजात त्याच्याशी बोलला.
कथमर्जुन कालोऽयं स्वर्गे रव्यतिगतस्तव। कथं चास्त्राण्यवाप्तानि देवराजश्च तोषितः
अर्जुना, स्वर्गात तुझे दिवस कसे गेले? तुला अस्त्रे कशी मिळाली आणि देवांचा राजा कसा प्रसन्न झाला हे सांग.
सम्यग्वा ते गृहीतानि कच्चिदस्त्राणि पाण्डव। कच्चित्सुराधिपः प्रीतो रुद्रश्चास्त्राण्यदात्तव
पांडवा, तुला अस्त्रे योग्य रीतीने मिळाली का? देवांचा राजा प्रसन्न झाला का, आणि रुद्राने तुला आपली अस्त्रे दिली का?
यथा दृष्टश्च ते शक्रो भगवान्वा पिनाकधृत्। यथैवास्त्राण्यवाप्तानि यथैवाराधिताश्च ते
तुला शक्र आणि पिनाकधारी महादेव कसे भेटले, अस्त्रे कशी मिळाली आणि त्यांची कशी पूजा केलीस, हे सर्व मला सांग.
यथोक्तवांस्त्वां भगवाञ्शतक्रतुररिंदम। कृतप्रियस्त्वयाऽस्मीति तस्य ते किं प्रियं कृतम्
शतकर्मा भगवंताने तुला 'मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे' असं सांगितलं, तर त्यांना तू कोणतं प्रिय कार्य केलंस?
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महाद्युते। यथा तुष्टो महादेवो देवराजस्तथाऽनघ
महातेजस्वी अर्जुना, महादेव आणि देवांचा राजा तुझ्यावर कसे प्रसन्न झाले, हे सर्व मला विस्ताराने ऐकायचं आहे.
यच्चापि वज्रपाणेस्तु प्रियं कृतमरिंदम। एतदाख्याहि मे सर्वमखिलेन धनंजय
वज्रधारी देवाला तुझ्या कोणत्या कृतीने आनंद झाला, हे सर्व मला पूर्णपणे सांग, धनंजया.
शृणु हन्त महाराज विधिना येन दृष्टवान्। शतक्रतुमहं देवं भगवन्तं च शंकरम्
हे महाराज, मी कशा प्रकारे योग्य मार्गाने शतकर्मा देव आणि भगवंत शंकर यांना पाहिलं, ते ऐक.
विद्यामधीत्य तां राजंस्त्वयोक्तामरिमर्दन। भवता च समादिष्टस्तपसे प्रस्थितो वनम्
तुम्ही सांगितलेली विद्या मी शिकली आणि तुमच्या आज्ञेने, शत्रूंना जिंकणाऱ्या, मी तप करण्यासाठी वनात गेलो.
भृगुतुन्दमथो गत्वा काम्यकादास्थितस्तपः। एकरात्रोषितः कंचिदपश्यं ब्राह्मणं पथि
काम्यकातून भृगुतुंडाकडे जाऊन, तिथे तप करत असताना, मी एक रात्र तिथे थांबलो आणि वाटेत एक ब्राह्मण मला भेटला.
स मामपृच्छत्कौन्तेय क्वासि गन्ता ब्रवीहि मे। तस्मा अवितथं सर्वमब्रवं कुरुनन्दन
त्याने मला विचारले, 'कुन्तीपुत्रा, कुठे चालला आहेस? मला सांग.' मग मी, कुरुवंशाचा आनंद, त्याला सगळं खरं खरं सांगितलं.
स तथ्यं मम तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो राजसत्तम। अपूजयत मां राजन्प्रीतिमांश्चाभवन्मयि
माझं खरं उत्तर ऐकून, तो ब्राह्मण, हे श्रेष्ठ राजा, माझा सन्मान करू लागला आणि माझ्यावर प्रसन्न झाला.
ततो मामब्रवीत्प्रीतस्तप आतिष्ठ भारत। तपस्वी नचिरेण त्वं द्रक्ष्यसे विबुधाधिषम्
तेव्हा तो माझ्यावर खूष होऊन म्हणाला, 'हे भारतवंशीय, तप कर. तू तप करून लवकरच देवांचा स्वामी पाहशील.'
ततोऽहं वचनात्तस्य गिरिमारुह्य शैशिरम्। तपोऽतप्यं महाराज मासं मूलफलाशनः
त्याच्या सांगण्यानुसार, राजन, मी शैशिर पर्वतावर चढलो आणि एक महिना मुळं-फळं खाऊन कठोर तप केलं.
द्वितीयश्चापि मे मासो जलं भक्षयतो गतः। निराहारस्तृतीयेऽथ मासे पाण्डवनन्दन
दुसरा महिना मी फक्त पाणी पिऊन काढला; तिसऱ्या महिन्यात, पांडुपुत्रा, मी काहीच न खाता उपाशी राहिलो.
ऊर्ध्वबाहुश्चतुर्थं तु मासमस्मि स्थितस्तदा। न च मे हीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवत्
चौथ्या महिन्यात मी दोन्ही हात वर करून उभा राहिलो; तरीही माझा श्वास कमी झाला नाही, हे खरंच आश्चर्यकारक वाटलं.
पञ्चमे त्वथ संप्राप्ते प्रथमे दिवसे गते। वराहसंस्थितं भूतं मत्समीपं समागमत्
पाचवा महिना सुरू झाला आणि पहिला दिवस गेला, तेव्हा एक मोठ्या वराहाच्या रूपातलं एक जीव माझ्या जवळ आलं.
निघ्नन्प्रोथेन पृथिवीं विलिखंश्चरणैरपि। संमार्जञ्जठरेणोर्वीं विवर्तंश्च मुहुर्मुहुः
त्याने सोंडेने पृथ्वीला ठोकर दिली, पायांनी जमीन कुरतडली, पोटाने माती झाडली आणि पुन्हा पुन्हा गोल फिरू लागला.
अनु तस्यापरं भूतं महत्कैरातसंस्थितम्। धनुर्बाणासिमत्प्राप्तं स्त्रीगणानुगतं तदा
त्याच्या मागोमाग, मोठ्या किराताच्या रूपात, धनुष्य, बाण आणि तलवार घेतलेला, स्त्रियांच्या समूहासह दुसरा एक महाकाय जीव आला.
ततोऽहं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी। अताडयं शरेणाथ तद्भूतं रोमहर्षणम्
मग मी माझं अखंड्य धनुष्य घेतलं आणि त्या अंगावर काटा आणणाऱ्या जीवावर बाण सोडला.
युपत्तं किरातस्तु विकृष्य बलवद्धनुः। अभ्याजघ्ने दृढतरं कम्पयन्निव मेदिनीम्
किराताने आपली तूणीर बांधली, बलवान धनुष्य ओढलं आणि जोरात बाण सोडून जणू पृथ्वी हलवली.
सतु मामब्रवीद्राजन्मम पूर्वपरिग्रहः। मृगयाधर्ममुत्सृज्य किमर्थं ताडितस्त्वया
मग तो मला म्हणाला, 'राजन, हे माझं आधीचं हक्काचं आहे; तू शिकारधर्म सोडला असताना मला का मारलंस?'
एष ते निशितैर्बाणैर्दर्पं हन्मि स्थिरो भव। संघर्षवान्महाकायस्ततो मामभ्यधावत
'या तीक्ष्ण बाणांनी मी तुझा गर्व मोडून काढीन; तू ठाम राहा!' असं म्हणून तो मोठ्या देहाचा, भांडखोर जीव माझ्यावर धावून आला.
ततो गिरिमिवात्यर्थमावृणोन्मां महाशरैः। तं चाहं शरवर्षेण महता समवाकिरम्
मग त्याने जणू पर्वतासारखा मोठ्या बाणांनी मला पूर्ण झाकून टाकलं; आणि मीही त्याच्यावर मोठ्या बाणांचा वर्षाव केला.
ततः शरैर्दीप्तमुखैर्यन्त्रितैरनु यन्त्रितैः। प्रत्यविध्यमहं तं तु वज्रैरिव शिलोच्चयम्
मग मी तेजस्वी, नेमके बाण वारंवार सोडले, जणू वज्रांनी पर्वतशिखरावर प्रहार करत आहे असं वाटलं.
तस्य तच्छतधा रूपमभवच्च सहस्रधा। तानि चास्य शरीराणि शरैरहमताडयम्
तेव्हा त्याचं रूप शंभर पट, मग हजार पट झालं; आणि मी त्या सर्व शरीरांवर बाण सोडले.
पुनस्तानि शरीराणि एकीभूतानि भारत। अदृश्यन्त महाराज तान्यहं व्यधमं पुनः
पुन्हा ती सर्व शरीरं एकत्र झाली आणि अदृश्य झाली, राजन; आणि मी त्यांना पुन्हा बाण मारले.
अणुर्बृहच्छिरा भूत्वा बृहच्चाणुशिराः पुनः। एकीभूतस्तदा राजन्सोऽभ्यवर्तत मां युधि
कधी तो लहान होऊन मोठं डोकं घेत असे, तर कधी मोठा होऊन लहान डोकं घेत असे; मग एकत्र होऊन तो युद्धात माझ्यावर पुन्हा चाल करून आला.
यदाऽभिभवितुं बाणैर्न च शक्नोमि तं रणे। ततो महास्त्रमातिष्ठं वायव्यं भरतर्षभ
जेव्हा मी बाणांनी त्याला जिंकू शकलो नाही, तेव्हा, हे भारतश्रेष्ठ, मी वायव्य अस्त्राचा प्रयोग केला.
न चैनमशकं हन्तुं तदद्भुतमिवाभवत्। तस्मिन्प्रतिहते चास्त्रे विस्मयो मे महानभूत्
पण मी त्याला मारू शकलो नाही, हे खरंच अद्भुत होतं; आणि ते अस्त्र निष्फळ झाल्यावर मला फारच आश्चर्य वाटलं.