धनंजयश्च तेजस्वी प्रणिपत्य पुरंदरम्। भृत्यवत्प्रणतस्तस्थौ देवराजसमीपतः
तेजस्वी धनंजयाने पुरंदरास वंदन केले आणि सेवकाप्रमाणे नम्रपणे देवराजाजवळ उभा राहिला.
आघ्राय तं महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। धनंजयभिप्रेक्ष्यविनीतं स्थितमन्तिके
कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने त्याच्या डोक्याचा सुवास घेतला आणि धनंजयाला नम्रपणे जवळ उभा असलेला पाहिला.
जटिलं देवराजस्य तपोयुक्तमकल्मषम्। हर्षेण महताऽऽविष्टः फल्गुनस्याथ दर्शनात्। बभूव परमप्रीतो देवराजं च पूजयन्
तपस्वी, निष्कलंक आणि कठोर व्रत असलेल्या देवराजाला पाहून, फाल्गुनाचे दर्शन झाल्याने युधिष्ठिर मोठ्या आनंदाने भरून गेला आणि देवराजाची मनापासून पूजा केली.
तं तथाऽदीनमनसं राजानं हर्,संप्लुतम्। उवाच वचनं धीमान्धर्मराजं पुरंदरः
राजा अशा प्रकारे आनंदाने भरलेला आणि तरीही नम्र मनाने असलेला पाहून, बुद्धिमान पुरंदराने धर्मराज युधिष्ठिराला हे शब्द सांगितले.
त्वमिमां पृथिवीं राजन्प्रशासिष्यसि पाण्डव। स्वस्ति प्राप्नुहि कौन्तेय काम्यकं पुनराश्रमम्
कुन्तीपुत्र पांडवा, हे राजा, तू ही पृथ्वी राज्य करशील. तुला शुभ होवो, आणि पुन्हा काम्यक वनातील आश्रमात परत ये.
अस्त्राणि लब्धानि च पाण्डवेन सर्वाणि मत्तः प्रयतेन राजन्। कृतप्रियश्चास्मि धनंजयेन जेतुं न शक्यस्त्रिभिरेष लोकैः
पांडवाने सर्व अस्त्रे माझ्याकडून मोठ्या प्रयत्नाने मिळवली आहेत, हे राजा. धनंजयामुळे मी अत्यंत संतुष्ट आहे, आणि त्याला तिन्ही लोकांनी मिळून जरी लढले तरी जिंकता येणार नाही.
एवमुक्त्वा सहस्राक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्। जगाम त्रिदिवं हृष्टः स्तूयमानो महर्षिभिः
असं सांगून, हजार डोळ्यांचा देव आनंदाने आणि महर्षींच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन, युधिष्ठिराला मागे ठेवून स्वर्गात निघून गेला.
धनेश्वरगृहस्थानां पाण्डवानां समागमम्। शक्रेण य इदं विद्वानधीयीत समाहितः
जो कोणी लक्षपूर्वक पांडव आणि धनाचा स्वामी तसेच शक्र यांच्या भेटीचे हे वर्णन मन लावून वाचतो, तो विद्वान होतो.
संवत्सरं ब्रह्मचारी नियतः संशितव्रतः। स जीवेद्धि निराबाधः सुसुखी शरदां शतम्
जो एक वर्ष ब्रह्मचर्य, संयम आणि दृढ व्रत पाळतो, तो कोणत्याही संकटांशिवाय, सुखाने शंभर वर्षे जगतो.
यथागतं गते शक्रे भ्रातृभिः सह संगतः। कृष्णया चैव बीभत्सुर्धर्मराजमपूजयत्
शक्र जसा आला तसा परत गेल्यावर, भीम, कृष्ण आणि इतर भावांसह अर्जुनाने धर्मराजाचा सन्मान केला.
अभिवादयमानं तं मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवम्। हर्षगद्गदया वाचा प्रहृष्टोऽर्जुनमब्रवीत्
अर्जुनाने वंदन करताच, धर्मराजाने आनंदाने त्याला मिठी मारली, डोक्यावरून ओवाळले आणि हर्षाने भरलेल्या आवाजात त्याच्याशी बोलला.
कथमर्जुन कालोऽयं स्वर्गे रव्यतिगतस्तव। कथं चास्त्राण्यवाप्तानि देवराजश्च तोषितः
अर्जुना, स्वर्गात तुझे दिवस कसे गेले? तुला अस्त्रे कशी मिळाली आणि देवांचा राजा कसा प्रसन्न झाला हे सांग.
सम्यग्वा ते गृहीतानि कच्चिदस्त्राणि पाण्डव। कच्चित्सुराधिपः प्रीतो रुद्रश्चास्त्राण्यदात्तव
पांडवा, तुला अस्त्रे योग्य रीतीने मिळाली का? देवांचा राजा प्रसन्न झाला का, आणि रुद्राने तुला आपली अस्त्रे दिली का?
यथा दृष्टश्च ते शक्रो भगवान्वा पिनाकधृत्। यथैवास्त्राण्यवाप्तानि यथैवाराधिताश्च ते
तुला शक्र आणि पिनाकधारी महादेव कसे भेटले, अस्त्रे कशी मिळाली आणि त्यांची कशी पूजा केलीस, हे सर्व मला सांग.
यथोक्तवांस्त्वां भगवाञ्शतक्रतुररिंदम। कृतप्रियस्त्वयाऽस्मीति तस्य ते किं प्रियं कृतम्
शतकर्मा भगवंताने तुला 'मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे' असं सांगितलं, तर त्यांना तू कोणतं प्रिय कार्य केलंस?
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महाद्युते। यथा तुष्टो महादेवो देवराजस्तथाऽनघ
महातेजस्वी अर्जुना, महादेव आणि देवांचा राजा तुझ्यावर कसे प्रसन्न झाले, हे सर्व मला विस्ताराने ऐकायचं आहे.
यच्चापि वज्रपाणेस्तु प्रियं कृतमरिंदम। एतदाख्याहि मे सर्वमखिलेन धनंजय
वज्रधारी देवाला तुझ्या कोणत्या कृतीने आनंद झाला, हे सर्व मला पूर्णपणे सांग, धनंजया.
शृणु हन्त महाराज विधिना येन दृष्टवान्। शतक्रतुमहं देवं भगवन्तं च शंकरम्
हे महाराज, मी कशा प्रकारे योग्य मार्गाने शतकर्मा देव आणि भगवंत शंकर यांना पाहिलं, ते ऐक.
विद्यामधीत्य तां राजंस्त्वयोक्तामरिमर्दन। भवता च समादिष्टस्तपसे प्रस्थितो वनम्
तुम्ही सांगितलेली विद्या मी शिकली आणि तुमच्या आज्ञेने, शत्रूंना जिंकणाऱ्या, मी तप करण्यासाठी वनात गेलो.
भृगुतुन्दमथो गत्वा काम्यकादास्थितस्तपः। एकरात्रोषितः कंचिदपश्यं ब्राह्मणं पथि
काम्यकातून भृगुतुंडाकडे जाऊन, तिथे तप करत असताना, मी एक रात्र तिथे थांबलो आणि वाटेत एक ब्राह्मण मला भेटला.
स मामपृच्छत्कौन्तेय क्वासि गन्ता ब्रवीहि मे। तस्मा अवितथं सर्वमब्रवं कुरुनन्दन
त्याने मला विचारले, 'कुन्तीपुत्रा, कुठे चालला आहेस? मला सांग.' मग मी, कुरुवंशाचा आनंद, त्याला सगळं खरं खरं सांगितलं.
स तथ्यं मम तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो राजसत्तम। अपूजयत मां राजन्प्रीतिमांश्चाभवन्मयि
माझं खरं उत्तर ऐकून, तो ब्राह्मण, हे श्रेष्ठ राजा, माझा सन्मान करू लागला आणि माझ्यावर प्रसन्न झाला.
ततो मामब्रवीत्प्रीतस्तप आतिष्ठ भारत। तपस्वी नचिरेण त्वं द्रक्ष्यसे विबुधाधिषम्
तेव्हा तो माझ्यावर खूष होऊन म्हणाला, 'हे भारतवंशीय, तप कर. तू तप करून लवकरच देवांचा स्वामी पाहशील.'
ततोऽहं वचनात्तस्य गिरिमारुह्य शैशिरम्। तपोऽतप्यं महाराज मासं मूलफलाशनः
त्याच्या सांगण्यानुसार, राजन, मी शैशिर पर्वतावर चढलो आणि एक महिना मुळं-फळं खाऊन कठोर तप केलं.
द्वितीयश्चापि मे मासो जलं भक्षयतो गतः। निराहारस्तृतीयेऽथ मासे पाण्डवनन्दन
दुसरा महिना मी फक्त पाणी पिऊन काढला; तिसऱ्या महिन्यात, पांडुपुत्रा, मी काहीच न खाता उपाशी राहिलो.
ऊर्ध्वबाहुश्चतुर्थं तु मासमस्मि स्थितस्तदा। न च मे हीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवत्
चौथ्या महिन्यात मी दोन्ही हात वर करून उभा राहिलो; तरीही माझा श्वास कमी झाला नाही, हे खरंच आश्चर्यकारक वाटलं.
पञ्चमे त्वथ संप्राप्ते प्रथमे दिवसे गते। वराहसंस्थितं भूतं मत्समीपं समागमत्
पाचवा महिना सुरू झाला आणि पहिला दिवस गेला, तेव्हा एक मोठ्या वराहाच्या रूपातलं एक जीव माझ्या जवळ आलं.
निघ्नन्प्रोथेन पृथिवीं विलिखंश्चरणैरपि। संमार्जञ्जठरेणोर्वीं विवर्तंश्च मुहुर्मुहुः
त्याने सोंडेने पृथ्वीला ठोकर दिली, पायांनी जमीन कुरतडली, पोटाने माती झाडली आणि पुन्हा पुन्हा गोल फिरू लागला.
अनु तस्यापरं भूतं महत्कैरातसंस्थितम्। धनुर्बाणासिमत्प्राप्तं स्त्रीगणानुगतं तदा
त्याच्या मागोमाग, मोठ्या किराताच्या रूपात, धनुष्य, बाण आणि तलवार घेतलेला, स्त्रियांच्या समूहासह दुसरा एक महाकाय जीव आला.
ततोऽहं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी। अताडयं शरेणाथ तद्भूतं रोमहर्षणम्
मग मी माझं अखंड्य धनुष्य घेतलं आणि त्या अंगावर काटा आणणाऱ्या जीवावर बाण सोडला.