यदैव धौम्यानुमते महात्मा कृत्वा जटां प्रव्रजितः स जिष्णुः। तदैव तेषां नबभूव हर्षः कुतो रतिस्तद्गतमानसानाम्
धौम्याच्या संमतीने महान आत्मा जिष्णुने जटा बांधून संन्यास घेतला, त्याच क्षणी त्यांचा आनंद नाहीसा झाला—ज्यांचे मन त्याच्याकडे लागले, त्यांना आनंद कसा राहील?
भ्रातुर्नियोगात्तु युधिष्ठिरस्य वनादसौ वारणमत्तगामी। यत्काम्यकात्प्रव्रजितः स जिष्णु- स्तदैव ते शोकहता बभूवुः
युधिष्ठिराच्या आज्ञेने तो जिष्णु वनातून मदमस्त हत्तीप्रमाणे निघून गेला; काम्यकातून त्याने संन्यास घेताच ते सर्व दुःखाने भरून गेले.
तथैव तं चिन्तयतां सिताश्व- मस्त्रार्थिनं वासवमभ्युपेतम्। कालः स कृच्छ्रेण महानतीत- स्तस्मिन्नगे भारत भारतानाम्
पांढऱ्या घोड्यांवर बसलेला, शस्त्र मिळवण्यासाठी वासवाच्या सोबत गेलेला तो आठवत असताना, त्या पर्वतावर भारतवंशीयांना काळ फार कठीण गेला.
[उषित्वा पञ्चवर्षाणि सहस्राक्षनिवेशने। अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि सर्वाणि विबुधेश्वरात्
सहस्त्रनेत्राच्या निवासात पाच वर्षे राहून, त्याने देवेंद्राकडून सर्व दिव्य अस्त्रे मिळवली.
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम्। ऐन्द्रं पाशुपतं ब्राह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः
त्याला अग्नी, वरुण, सोम, वायू, विष्णू, इंद्र, पाशुपत, ब्रह्मा, परमेष्ठी आणि प्रजापती यांची अस्त्रे मिळाली.
यमस्य धातुः सवितुस्त्वष्टुर्वैश्रवणस्य चं। तानि प्राप्य सहस्राक्षादभिवाद्य शतक्रतुम्
त्याने यम, धाता, सविता, त्वष्टा आणि वैश्रवण यांचीही अस्त्रे मिळवली; सहस्त्रनेत्राकडून ती घेऊन, शतक्रतूला नमस्कार केला.
अनुज्ञातस्तदा तेन कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्। आगच्छदर्जुनः प्रीतः प्रहृष्टो गन्धपादनम्
त्याच्या परवानगीने आणि प्रदक्षिणा घालून, अर्जुन आनंदाने आणि हर्षाने गंधमादन पर्वतावर परतला.
ततः कदाचिद्धरिसंप्रयुक्तं महेन्द्रवाहं सहसोपयातम्। विद्युत्प्रभं प्रेक्ष्य महारथानां हर्षोऽर्जुनं चिन्तयतां बभूव
नंतर एकदा, हरिसंयुक्त महेंद्राचा रथ अचानक आला; त्याची वीजेसारखी प्रभा पाहून, महायोद्ध्यांना अर्जुनाची आठवण येताच आनंद झाला.
स दीप्यमानः सहसाऽन्तरिक्षं प्रकाशयन्मातलिसंगृहीतः। बभौ महोल्केव घनान्तरस्था शिखेव चाग्नेर्ज्वलिता विधूमा
तो रथ झपाट्याने आकाश उजळवत, मातलीच्या हाती चमकत होता; तो ढगांमधील मोठ्या उल्केसारखा, धूर नसलेल्या ज्वालासारखा भासत होता.
तमास्थितः संददृशे किरीटी स्रग्वी नवान्याभरणानि बिभ्रत्। धनंजयो वज्रधरप्रभावः श्रिया ज्वलन्पर्वतमाजगाम्
त्या रथावर मुकुटधारी, हार आणि नवे दागिने घालून, इंद्राच्या तेजाने तेजस्वी झालेला धनंजय, डोंगराकडे येताना दिसला.
स शैलमासाद्य किरीटमाली महेन्द्रवाहादवरुह्य तस्मात्। धौम्यस्य पादावभिवाद्य पूर्व- मजातशत्रोस्तदनन्तरं च
तो मुकुट व हार घालून पर्वतावर पोहोचला, महेंद्राच्या रथावरून खाली उतरला; प्रथम धौम्याच्या पायांना वंदन केले, मग अजातशत्रूला आणि नंतर इतरांना नमस्कार केला.
वृकोदरस्यापि च वन्द्य पादौ माद्रीसुताभ्यामभिवादितश्च। समेत्य कृष्णां परिसान्त्व्य चैनां प्रह्वोऽभवद्भ्रातुरुपह्वरे सः
त्याने भीमसेन आणि माद्रीपुत्रांच्या पायांनाही वंदन केले; कृष्णेला भेटून तिला धीर दिला आणि आपल्या भावासमोर नम्रपणे उभा राहिला.
बभूव तेषां परमः प्रहर्ष- स्तेनाप्रमेयेण समेत्य तत्र। स चापि तान्प्रेक्ष्य किरीटमाली ननन्द राजानमभिप्रशंसन्
त्यांच्या सर्वांमध्ये अपार आनंद पसरला, कारण तो अनंत हर्षाने त्यांच्यात सामील झाला; आणि त्यांना पाहून मुकुटधारीही आनंदित झाला, राजाचे कौतुक करत.
यमास्थितः सप्त जघान पूगान् दितेः सुतानां नमुचेर्निहन्ता। तमिन्द्रवाहं समुपेत्य पार्थाः प्रदक्षिणं चक्रुरदीनसत्वाः
त्याच्यावर बसून त्याने दितीच्या पुत्रांचे सात गट मारले, नमुचिचा संहारक; इंद्राच्या रथाजवळ पांडव निर्धास्तपणे प्रदक्षिणा करू लागले.
ते मातलेश्चक्रुरतीव हृष्टाः सत्कारमग्र्यं सुरराजतुल्यम्। सर्वं यथावच्च दिवौकसङ्घं पप्रच्युरेनं कुरुराजपुत्राः
ते सर्वजण मातलीचे फार आनंदाने स्वागत करू लागले, त्याला देवेंद्रासारखा मान दिला; कुरुपुत्रांनी त्याला सर्व काही विचारले, जसे स्वर्गातील देवगण विचारतात.
तानप्यसौ मातलिरभ्यनन्द- त्पितेव पुत्राननुशिष्य पार्थान्। ययौ रथेनाप्रतिमप्रभेण पुनः सकाशं त्रिदिवेश्वरस्य
मातलीनेही पांडवांना वडिलासारखे शिकवले आणि त्यांच्यावर आनंद व्यक्त केला; मग तो आपल्या तेजस्वी रथाने पुन्हा स्वर्गाच्या राजाकडे परत गेला.
गते तु तस्मिन्वरदेववाहे शक्रात्मजः सर्वरिपुप्रमाथी। `साक्षात्सहस्राक्ष इव प्रतीतः श्रीमान्स्वदेहादवमुच्य जिष्णुः
जेव्हा देवांचा श्रेष्ठ वाहन घेणारा निघून गेला, तेव्हा इंद्राचा पुत्र, सर्व शत्रूंचा संहार करणारा, स्वतः इंद्रासारखा तेजस्वी आणि श्रीमंत, आपल्या देहातून मुक्त झाला, हे विजयी राजा.
शक्रेण दत्तानिददौ महात्मा महाधनान्युत्तमरूपवन्ति। दिवाकराभाणि विभूषणानि प्रीतः प्रियायै सुतसोममात्रे
महात्मा, आनंदाने, सुतसोमाची आई असलेल्या आपल्या प्रिय पत्नीला, इंद्राने दिलेली, सूर्यासारखी चमकणारी, सुंदर आणि अपार अशी दागिने व धन दिले.
ततऋः स तेषां कुरुपुङ्गवानां तेषां च सूर्याग्निसमप्रभाणाम्। विप्रर्षभाणामुपविश्य मध्ये सर्वं यथावत्कथयांबभूव
नंतर, कुरूंच्या श्रेष्ठांमध्ये आणि सूर्य व अग्निसारखी प्रभा असलेल्या ब्राह्मणांच्या मध्ये बसून, त्याने घडलेली सर्व घटना जशीच्या तशी सांगायला सुरुवात केली.
एवं मयाऽस्त्राण्युपशिक्षितानि शक्राच्च वायोश्च शिवाच्च साक्षात्। तथैव शीलेन समाधिना च प्रीताः सुरा मे सहिताः सहेन्द्राः
मी ही अस्त्रे थेट इंद्र, वायू आणि शिव यांच्याकडून शिकली आहेत; तसेच माझ्या आचारधर्मामुळे आणि एकाग्रतेमुळे, सर्व देव आणि इंद्र माझ्यावर प्रसन्न झाले आहेत.
संक्षेपतो वै स विशुद्धकर्मा तेभ्यः समाख्याय दिवःप्रवेशम्। माद्रीसुताभ्यां सहितः किरीटी सुष्वाप तामावसतिं प्रतीतः
त्याने आपली स्वर्गातील भेट संक्षिप्तपणे सर्वांना सांगितली आणि शुद्ध कर्म करणारा तो किरीटधारी, मद्रीच्या मुलांसह, त्या ठिकाणी निर्धास्तपणे झोपला.
[ततो रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजं युधिष्ठिरम्। भ्रातृभिः सहितः सर्वैरवन्दत धनंजयः ।।]
रात्र संपल्यावर, धनंजयाने सर्व भावांसह धर्मराज युधिष्ठिराला नमस्कार केला.
एतस्मिन्नेव काले तु सर्ववादित्रनिःखनः। बभूव तुमुलः शब्दस्त्वन्तरिक्षे दिवौकसाम्
त्याच वेळी, आकाशात सर्व प्रकारच्या वाद्यांचा गडगडाट झाला आणि देवांमध्ये मोठा आवाज घुमू लागला.
रथनेमिखनश्चैव घण्टाशब्दश्च भारत। पृथग्व्यालमृगाणां च पक्षिणां चैव सर्वशः
रथाच्या चाकांचा आवाज, घंटांचा गजर, तसेच वेगवेगळ्या वन्य प्राण्यांचे आणि पक्ष्यांचे आवाज सर्वत्र ऐकू येऊ लागले, हे भरतवंशीय.
रवोन्मुखास्ते ददृशुः प्रीयमाणाः कुरूद्वह। मरुद्भिरन्वितं शक्रमापतन्तं विहायसा
तेव्हा आनंदित झालेले कुरू वरती पाहू लागले आणि त्यांनी मरुतांसह येणारा इंद्र आकाशातून खाली येताना पाहिला.
ते समन्तादनुययुर्गन्धर्वाप्सरसस्तथा। विमानैः सूर्यसंकाशैर्देवराजमरिंदमम्
सर्व बाजूंनी गंधर्व आणि अप्सरा, सूर्यासारख्या तेजस्वी विमानांतून, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या देवराजाचा पाठलाग करत होते.
ततः स हरिभिर्युक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम्। मेघनादिनमारुह्य श्रिया परमया ज्वलन्
तेव्हा तो, अत्यंत तेजाने झळाळणारा, सुवर्णाने सजवलेल्या आणि दिव्य घोड्यांनी ओढलेल्या मेघनाद नावाच्या रथावर चढला.
पार्थानभ्याजपामाशु देवराजः पुरंदरः। आगत्य च सहस्राक्षो रथादवरुरोह वै
देवराज पुरंदर वेगाने पृथेचे पुत्रांकडे आला आणि सहस्त्र नेत्र असलेला तो आपल्या रथातून खाली उतरला.
तं दृष्ट्वैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः। भ्रातृभिः सहितः श्रीमान्देवराजमुपागमत्
तो महान आत्मा दिसताच, धर्मराज युधिष्ठिर आपल्या भावांसह, तेजस्वीपणे, देवराजाकडे गेला.
पूजयामास चैवाथ विधिवद्भूरिदक्षिणः। यथार्हममितात्मानं विधिदृष्टेन कर्मणा
नंतर, योग्य विधीने आणि भरपूर दक्षिणा देऊन, त्याने त्या अमर्याद आत्म्याची योग्यतेने पूजा केली.