इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम्। गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम्
पण हे कमळ, हे पुरुषसिंहा, विशेष सुंदर आहे, त्याचा सुगंध आणि रूप मनाला आनंद देणारं आहे.
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति
हे सर्व लोकांना दिसतं, पण मला मात्र याआधी कधीच दिसलं नव्हतं.
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च'। खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना
वासुदेवाच्या साथीने, वासुदेवाचा आवडता आणि सत्यप्रतिज्ञ असलेल्या तुझ्या महात्मा भावाने खांडववनात युद्ध केले.
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः। हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं
गंधर्व, नाग, राक्षस आणि अगदी इंद्रही पराभूत झाले; भयंकर मायावी मारले गेले आणि गांडीव धनुष्य मिळाले.
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते। अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम
तुझी तेजस्विता फार मोठी आहे, तुझ्या भुजांचा बळही प्रचंड आहे—जिंकता न येणारा, कुणीही भिडू शकणार नाही असा, इंद्रासारखा पराक्रमी आहेस तू.
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः। हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश
तुझ्या भुजांच्या बळामुळे सर्व राक्षस घाबरले; पर्वत सोडून भीमसेनाने त्यांना दहा दिशांना पिटाळले.
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम्। व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव
मग तुझे मित्र, भय आणि गोंधळ दूर करून, सुंदर फुलांच्या माळांनी सजलेला, शुभ अशा सर्वोच्च पर्वतशिखराचे दर्शन घेऊ देत.
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः। द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता
भीमाचे मन या गोष्टीवर खूप दिवसांपासून लागले आहे; तुझ्या भुजाबळावर विश्वास ठेवून मलाही हे पर्वतशिखर पाहायचे आहे.
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम्। आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम
आणि, नरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, मला असे सुंदर फूल तुझ्या हातून पटकन आणलेले प्रत्यक्ष पाहायचे आहे, हे भरतश्रेष्ठा.
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः। नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः
मग त्या शत्रूंना भयभीत करणाऱ्या, बलाढ्य भुजांच्या भीमाने, द्रौपदीने जणू फेकल्याप्रमाणे, ते सहन केले, जसा एक उत्तम हत्ती आघात सहन करतो.
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः। मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः
सिंह किंवा वृषभासारखी चाल, तेजस्वी, सोन्यासारखा झळाळणारा, उदार, दृढनिश्चयी, बलवान, अभिमानी आणि रुंद खांद्याचा असा तो पांडव होता.
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः। सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः
लाल डोळे, रुंद भुजा, मदाने भरलेल्या हत्तीचा जोम, सिंहासारखे दात, वृषभासारखे खांदे, आणि मोठ्या साल वृक्षासारखा तो उठून उभा राहिला.
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः। रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन्
महात्मा, सुंदर अंगाचा, शंखासारखी मान, मोठा जबडा, त्याने आपले सोन्याच्या मागच्या बाजूचे धनुष्य, तलवार आणि भाते हातात घेतले.
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः। व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली
सिंहासारखा माने फडकवत, तुफान हत्तीप्रमाणे, निर्भय आणि शुद्ध मनाने, तो बलाढ्य पर्वताकडे धावला.
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम्। ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम्
सर्व जीवांनी पार्थाला, तलवार आणि धनुष्य हातात घेऊन, सिंहराज किंवा तुफान हत्तीप्रमाणे पुढे जाताना पाहिले.
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः। व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत्
द्रौपदीचा आनंद वाढवित, पांडवाने निर्भय आणि शुद्ध मनाने गदा उचलली आणि पर्वतराजात प्रवेश केला.
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः। कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः
कधीही थकवा, भीती, दुर्बलता किंवा मत्सर वायुपुत्र पार्थाला स्पर्श करत नाही.
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम्। बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः
त्या एकमेव, कठीण आणि भीतीदायक वाटेवर पोहोचून, बलाढ्य भीमाने अनेक उंच शिखर असलेला पर्वत चढला.
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान्। हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः
किन्नर, महानाग, ऋषी, गंधर्व आणि राक्षसांना आनंद देत, बलाढ्य भीमाने पर्वताचे शिखर गाठले.
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः। काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम्
मग भरतश्रेष्ठाने वैश्रवणाचे निवासस्थान पाहिले, जे सुवर्ण आणि स्फटिकाच्या राजवाड्यांनी सजलेले होते.
[प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः। सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा
सर्व बाजूंनी सोन्याच्या भिंतीने वेढलेले, सर्व प्रकारच्या रत्नांनी चमकणारे आणि विविध बगिच्यांनी सजलेले असे ते स्थान होते.
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना। द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना
डोंगरासारखी उंची असलेले, मनोऱ्यांनी शोभलेले, दारं, कमानी, रचना आणि ध्वजांनी उजळलेले असे ते नगर होते.
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः। वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम्
सर्व बाजूंनी नाचणाऱ्या रमणीय स्त्रियांनी आणि वाऱ्याने फडफडणाऱ्या पताकांनी ते नगर अत्यंत सुंदरपणे सजले होते.
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना। पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ।।]
त्याने आपल्या वाकड्या हाताने धनुष्याचा टोक घट्ट पकडून, उत्कंठेने आणि आनंदाने धनदाच्या नगराकडे पाहिले.
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः। सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ
गंधमादन पर्वतावरून वाहणारा, सर्व प्रकारचे सुगंध घेऊन येणारा, अत्यंत सुखद असा वारा तिथे वाहत होता आणि सर्व जीवांना आनंद देत होता.
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः। अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः
तिथे अनेक रंगांचे आणि अद्भुत फुलांनी बहरलेले, कल्पनेपलीकडचे आणि अत्यंत सुंदर असे झाडे उभी होती.
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम्। राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः
रत्नांच्या जाळ्यांनी वेढलेले आणि सुंदर हारांनी सजलेले, राक्षसाधिपतीचे निवासस्थान भरतश्रेष्ठाने पाहिले.
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः। भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः
महाबली भीमसेन गदा, खड्ग आणि धनुष्य हातात घेऊन, जीवाची पर्वा न करता डोंगरासारखा अचल उभा राहिला.
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम्। ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत्
मग त्याने शंख फुंकला, ज्याचा आवाज शत्रूंच्या अंगावर रोमांच आणणारा होता; धनुष्याची टणत्कार आणि तळ्यांचा आवाज करून त्याने सर्व जीवांना गोंधळून टाकले.
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः। यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः
मग यक्ष, राक्षस आणि गंधर्व, आनंदाने अंगावर रोमांच आलेले, त्या आवाजाकडे धावत जाऊन पांडवाजवळ आले.