देवदानवसिद्धानां तथा वैश्रवणस्य च। गिरेः शिखरमुद्यानमिदं भरतसत्तम
भरतश्रेष्ठा, या पर्वताच्या शिखरावरील बाग देव, दानव, सिद्ध आणि वैश्रवण यांची आहे.
उपासीनस्य धनदं तुम्बुरोः पर्वसन्धिषु। गीतसामस्वनस्तात श्रूयते गन्धमादने
पर्वताच्या वाटांमध्ये धनाचा स्वामी तुंबुरूसोबत बसला असता, येथे गंधमादनावर गाण्याचा आणि स्तोत्रांचा आवाज ऐकू येतो, प्रिय.
एतदेवंविधं चित्रमिह तात युधिष्ठिर। प्रेक्षन्ते सर्वभूतानि बहुशः पर्वसन्धिषु
युधिष्ठिरा, अशा अनेक अद्भुत गोष्टी सर्व जीवांना पर्वताच्या वाटांमध्ये वारंवार पाहायला मिळतात.
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च। वसध्वं पाण्डवश्रेष्ठा यावदर्जुनदर्शनात्
पांडवश्रेष्ठा, येथे ऋषींना शोभणारी आणि स्वादिष्ट फळे खा आणि अर्जुन भेटेपर्यंत येथेच राहा.
न तात चपलैर्भाव्यमिह प्राप्तैः कथंचन। `चपलः सर्वभूतानां द्वेष्यो भवति मानवः
प्रिय, येथे आलेल्यांनी कधीही अस्वस्थपणा करू नये; कारण अस्वस्थ माणूस सर्व जीवांना अप्रिय होतो.
उषित्वेह यथाकामं यथाश्रद्धं विहृत्य च। ततः शस्त्रजितां श्रेष्ठ पृथिवीं पालयिष्यसि
इच्छेनुसार येथे राहून आणि मनमुराद फिरून, नंतर, शस्त्रांनी जिंकणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू पृथ्वीचे राज्य करशील.
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः। पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः
महात्म्या, त्या आर्ष्टिषेणाच्या आश्रमात माझे पूर्वज, म्हणजे पांडूचे पुत्र, दिव्य पराक्रम असलेले, राहिले होते.
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने। किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः
त्या महाशक्तिशाली आणि अतुल बळाचे वीर गंधमादन पर्वतावर किती काळ राहिले आणि त्यांनी तेथे काय केले?
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम्। वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम
त्या महान आत्म्यांना, म्हणजे जगातील वीरांना, तेथे राहताना कोणते अन्न मिळत होते? हे मला सांग, श्रेष्ठ.
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम्। यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ
भीमसेनाने त्या सुवर्ण पर्वतावर जे काही पराक्रम केले, ते सर्व विस्ताराने मला सांग.
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम। `धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते
ब्राह्मणश्रेष्ठा, त्या धनदाने नेहमी वास केलेल्या पर्वतावर राहताना यक्षांसोबत पुन्हा कधीच युद्ध झाले नाही.
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च। तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत्
वैश्रवण आणि त्यांची भेट तेथे झाली का? कारण आर्ष्टिषेणाने सांगितल्याप्रमाणे धनदा तेथे येतो.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन। न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम्
तपोधन, मला हे सर्व विस्ताराने ऐकायचे आहे; कारण त्यांच्या कृत्यांचे ऐकताना मला कधीच समाधान मिळत नाही.
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः। शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः
अतुलनीय तेज असलेल्या त्या पुरुषाचे हितकारक उपदेश ऐकून, भरतश्रेष्ठ नेहमी त्याप्रमाणे वागले.
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च। शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि
ते मुनिंना खाण्यास योग्य, रसाळ फळं आणि शुद्ध बाणांनी मारलेल्या प्राण्यांचं मांसही खात होते.
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च। एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः
हिमालयाच्या उतारावर त्यांनी शुद्ध नैवेद्य आणि वेगवेगळ्या प्रकारचं मध घेतलं; अशा प्रकारे पांडव, भरतवंशातील श्रेष्ठ, तिथे राहत होते.
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात्। शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत
अशा रीतीने ते तिथे राहत असताना, पाचवं वर्ष आलं आणि ते लोमश ऋषींच्या विविध वचनांचं ऐकणं चालू होतं.
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः। राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो
‘कृतीचा काळ आला की मी येईन’ असं सांगून घटोत्कच सर्व राक्षसांसह आधीच निघून गेला होता, हे प्रभो.
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम्। अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम्
आर्ष्टिषेण यांच्या आश्रमात त्या महात्मे पांडव राहत असताना, त्यांच्या डोळ्यांसमोर अनेक महत्त्वाची आणि अद्भुत गोष्टी घडत असताना, बरेच महिने गेले.
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः। प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा
पांडव तिथे फिरत आणि आनंद घेत असताना, पुण्यवान ऋषी आणि चारण देखील अत्यंत प्रसन्न झाले.
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः। ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः
शुद्ध अंतःकरणाचे आणि व्रतस्थ असलेले ते लोक पांडवांना भेटायला आले; मग भरतवंशातील श्रेष्ठ पांडव त्यांच्यासोबत गोड गप्पा मारू लागले.
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम्। ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत्
काही दिवसांनी, त्या मोठ्या सरोवरात राहणारा, संपन्न असा एक महानाग गरुडाने अचानक पकडून नेला.
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः। ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम्
त्या वेळी मोठा डोंगर हादरला, मोठमोठी झाडं पडली, आणि सर्व प्राणी तसेच पांडवांनीही ते अद्भुत दृश्य पाहिलं.
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः। अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च
मग त्या सर्वोच्च पर्वताच्या शिखरावरून वाऱ्याने सर्व सुवासिक आणि शुभ हार पांडवांकडे आणले.
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः। ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी
तिथे, आपल्या मित्रांसह पांडव आणि यशस्विनी द्रौपदी यांनी पाच रंगांची दिव्य फुलं पाहिली.
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत्। विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम्
मग कृष्णा (द्रौपदी) पर्वताच्या एका एकांत जागी आरामात बसलेल्या, बलाढ्य भुजांचा भीमसेन याला म्हणाली.
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात्। पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ
भरतवंशातील श्रेष्ठा, गरुडाच्या वेगवान वाऱ्यामुळे, पाच रंगांची फुलं या प्रचंड झुळुकीने उडत आहेत.
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च। मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ
ही फुलं दिव्य रंगांची, दिव्य स्वरूपाची आणि स्वर्गीय सुगंधाने भरलेली आहेत; त्यांच्या सुगंधाने माझं मन जणू मोहित होतंय, हे भरतवंशातील श्रेष्ठा.
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च। नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन
त्यांना पाहून, स्पर्श करून आणि सुगंध घेतल्यावर, हे शत्रूंचा संहार करणाऱ्या, माझ्या मनातील सारा दुःख जणू नाहीसं होतंय.
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः। देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया
अशा दिव्य, सुगंधी आणि शुभ फुलांनी मी देवतांची पूजा करावी, आणि तुझ्यासोबत संगम व्हावा, अशी माझी इच्छा आहे.