तथा सालांस्तमालांश्च पाटलाबकुलानपि। माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च
तुम्ही साळ, तमाळ, पाटल आणि बकुळ अशी झाडेही पाहिली, जी पर्वतशिखरांवर जणू हारासारखी गुंफलेली होती.
विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्द्विजैः। कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च
शुद्ध स्फटिकासारखी, पांढऱ्या पिसाऱ्यांनी सजलेली, त्या झाडांवर कलहंस आणि सारस पक्षी वावरत होते, आणि त्यांच्या आवाजाने सारा परिसर गूंजत होता.
सरांसि बहुशः पार्था पश्यन्तः शैलसानुषु। पद्मोत्पलविमिश्राणि सुखशीतजलानि च
अर्जुना, त्यांनी डोंगराच्या उतारावर अनेक सुंदर सरोवरे पाहिली, ज्यांचे पाणी गार आणि सुखद होते, आणि त्यात कमळे व निळ्या शेवंती फुलांनी भरलेली होती.
एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः। गन्वन्त्यथ माल्यानि रसवन्ति फलानि च
अशा प्रकारे, हे वीर सर्वत्र पाहत पुढे गेले आणि त्यांनी तिथे सुंदर फुलांच्या माळा व गोड फळे गोळा केली.
सरांसि च मनोज्ञानि वृक्षांश्चातिमनोरमान्। विविशुः पाण्डवाः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः
पांडवांनी आश्चर्याने डोळे मोठे करून त्या मोहक सरोवरांमध्ये आणि अतिशय रम्य झाडांच्या कुंजात प्रवेश केला.
कमलोत्पलकह्लारपुण्डरीकसुगन्धिना। सेव्यमाना वने तस्मन्सुखस्पर्शेन वायुना
त्या वनात मऊ वाऱ्याने कमळ, निळी शेवंती, कदंब आणि पांढरी कमळे यांच्या गोड सुगंधाचा दरवळ सर्वत्र पसरवला होता.
ततो युधिष्ठिरो भीममाहेदं प्रीतिमद्वचः। अहो श्रीमदिदं भीम गन्धमादनकाननम्
तेव्हा युधिष्ठिराने भीमाला आनंदाने म्हणाले, 'अरे भीमा, हे गंधमादनाचं जंगल किती सुंदर आणि श्रीमंत आहे!'
वने ह्मस्मिन्मनोरम्ये दिव्या काननजा द्रुमाः। लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः। भान्त्येते पुष्पविकचाः पुंस्कोकिलकुलाकुलाः
या रम्य वनात दिव्य झाडे आणि विविध आकाराच्या व पानफुलांनी, फळांनी सजलेल्या वेलींनी बहर घेतला आहे, आणि फुलांनी डवरलेल्या या झाडांवर कोकिळांचे थवे गात आहेत.
नात्र कण्टकिनः केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिताः। स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु
गंधमादनाच्या उतारावर कुठेही काटेरी किंवा फुलरहित झाडे नाहीत; सगळी झाडे हिरवीगार पानांनी आणि फळांनी डवरलेली आहेत.
भ्रमरारावमधुरा नलिनीः फुल्लपङ्कजाः। विलोड्यमाना पश्येमाः करिभिः सकरेणुभिः
हे फुललेल्या कमळांनी भरलेली सरोवरे पाहा, जिथे मधमाशांचा गोड गुंजन ऐकू येतो, आणि हत्ती आपल्या अंगावर पराग लावून त्यात डुंबत आहेत.
पश्येमां नलिनीं चान्यां कमलोत्पलमालिनीम्। स्रग्धरां विग्रहवतीं साक्षाच्छ्रियमिवापराम्
ही दुसरी सरोवर बघ, जी कमळे आणि निळ्या शेवंतींनी सजलेली आहे, जणू काही फुलांच्या माळांनी अलंकृत झालेली, साक्षात लक्ष्मीच जणू प्रकट झाली आहे.
नानाकुसुमगन्धाढ्यास्तस्येमाः काननोत्तमे। उपगीयमाना भ्रमरै राजन्ते वनराजयः
या उत्तम वनात विविध फुलांच्या सुगंधाने भरलेल्या या वनराया मधमाशांच्या गाण्याने उजळून निघाल्या आहेत.
पश्य भीम शुभान्देशान्देवाक्रीडान्समन्ततः। अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर
भीमा, आजूबाजूचे हे सुंदर प्रदेश पाहा, जिथे देवतांचा खेळ चालतो; वृष्णिकुमार, आपण जणू काही अमानुष स्थितीला पोहोचलो आहोत.
लताभिः पुष्पिताग्राभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः। संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु
पार्था, गंधमादनाच्या उतारावर फुलांनी डवरलेल्या वेलींनी वेढलेली उत्तम झाडे फारच शोभून दिसतात.
शिखण्डिनीभिश्चरतां सहितानां शिखण्डिनाम्। नदतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु
भीमा, डोंगराच्या उतारावर एकत्र फिरणाऱ्या आणि गाणाऱ्या नाचऱ्यांचा गडगडाट ऐक.
चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः। पत्रिणः पुष्पितानेतान्संपतन्ति महाद्रुमान्
चकोरे, शतपत्री, मदमस्त कोकिळा आणि शारिका — हे सगळे पंखधारी पक्षी फुलांनी डवरलेल्या मोठ्या झाडांवर झुंडीने जमत आहेत.
रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगताः खगाः। परस्परमुदीन्ते बहवो जीवजीवकाः
पार्था, झाडांच्या टोकावर बसलेले अनेक जिवाजिवक पक्षी, जे लाल, पिवळे आणि तांबूस रंगाचे आहेत, एकमेकांना हाक देत आहेत.
हरितारुणवर्णानां शाड्वलानां समीपतः। सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्वपि
हिरव्या आणि तांबूस गवताजवळ, तसेच डोंगराच्या झऱ्याजवळ, सर्वत्र सारस पक्षी दिसतात.
वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोरमाः। भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः पतत्रिणः
सर्व प्राण्यांना प्रिय असलेले भृंगराज आणि काळसर रंगाचे पक्षी गोड आवाजात बोलत आहेत.
चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः। एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत्सरः
चार सोंडांचे, कमळासारख्या रंगाचे, परागाने माखलेले हे हत्ती, वैडूर्यसारख्या रंगाचे भव्य सरोवर ढवळत आहेत.
बहुतालसमुत्सेघाः शैलशृङ्गपरिच्युताः। नानाप्रस्रवणेभ्यश्च वारिधाराः पतन्ति च
डोंगराच्या शिखरांवरून मोठ्या वेगाने उडणारे आणि वेगवेगळ्या झऱ्यांतून पडणारे पाण्याचे प्रवाह खाली कोसळतात.
भास्कराभप्रभा भीमाः शारदाभ्रघनोपमाः। शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः
सूर्यासारखी तेजस्वी आणि शरद ऋतूतील ढगांसारखी घनदाट चमकणारी विविध प्रकारची धातू त्या महान डोंगराला शोभा आणतात.
क्वचिदञ्जनवर्णाभाः क्वचित्काञ्चनसन्निभाः। धातवो हरितालस्य क्वचिद्धिङ्गुलकस्य च
कुठे काळ्या अंजनासारख्या, कुठे सोन्यासारख्या, तर कुठे हिरकणी व हिंगुळाच्या रंगाच्या धातू दिसतात.
मनःशिलागुहाश्चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः। शशलोहितवर्णाभाः क्वचिद्गैरिकधातवः
कुठे मनःशिलाच्या गुहा संध्याकाळच्या ढगांसारख्या दिसतात, तर कुठे गेरूच्या धातू शशाच्या रक्तासारख्या रंगात चमकत आहेत.
सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः। एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः
काही धातू पांढऱ्या-काळ्या ढगांसारख्या, काही उगवत्या सूर्याच्या तेजासारख्या चमकतात; अशा अनेक प्रकारच्या तेजस्वी धातूंनी तो डोंगर सुंदर दिसतो.
गन्धर्वाः सह कान्ताभिर्यथेष्टं भीमविक्रमाः। दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह
अर्जुना, त्या डोंगराच्या शिखरांवर बलवान गंधर्व आपल्या प्रियतमा सोबत आणि किम्पुरुषांसह विहरताना दिसतात.
गीतानां समतालानां तथासाम्नां च निःखनः। श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः
भीम, तिथे गाण्यांचे, वाद्यांचे आणि स्तोत्रांचे मधुर आवाज अनेक प्रकारे ऐकू येतात, जे सर्व प्राण्यांना मोहून टाकतात.
महागङ्गामुदीक्षख पुण्यां देवनदीं शुभाम्। कलहंसगणैर्जुष्टामृषिकिन्नरसेविताम्
ती पवित्र आणि मंगल महागंगा, देवांची नदी, हंसांच्या थव्यांनी आणि ऋषी, किन्नर यांच्या सेवेत रमलेली आहे, ती पाहा.
धातुभिश्च सरिद्भिश्च किन्नरैर्मृगपक्षिभिः। गन्धर्वैरप्सरोभिश्च काननैश्च मनोरमैः
ती नदी विविध धातू, झरे, किन्नर, वन्य प्राणी, पक्षी, गंधर्व, अप्सरा आणि रम्य वनांनी सजलेली आहे, हे पाहा.
व्यालैश्च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः। उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजमरिंदम
कौंतल्या, शत्रूंचा संहार करणारा, त्या डोंगरराजाभोवती शेकडो डोके असलेले आणि विविध रूपातील सर्प सर्वत्र दिसतात.