विद्याधरानुचरितं किन्नरीभिस्तथैव च। गजसङ्घसमावासं सिंहव्याघ्रगणायुतम्
त्या पर्वतावर विद्याधर, किन्नर आणि त्यांच्या पत्नींचा वावर होता, तसेच हत्तींच्या कळपांसह सिंह आणि वाघांच्या टोळ्या तिथे फिरत होत्या.
शरभोन्नादसंघुष्टं नानमृगनिषेवितम्
शरभांच्या डरकाळ्यांनी पर्वत दुमदुमत होता, आणि तिथे अनेक प्रकारची वन्य प्राणी वावरत होते.
ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम्। मुदिताः पाण्डुतनया मनोनयननन्दनम्
पांडूचे पुत्र आनंदित होऊन गंधमादनाचं वनात गेले, ते नंदनवनासारखंच होतं — मन आणि डोळ्यांना अत्यंत आनंद देणारं.
विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम्। द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च विप्रैर्महात्मभिः
ते वीर, द्रौपदी आणि त्या थोर ऋषींसह, हळूहळू त्या सुंदर आणि शुभ वनात शिरले.
शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वल्गून्मन्दकलाञ्शुभान्। श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्शब्दान्खगमुखेरितान्
त्यांच्या कानावर पक्ष्यांनी काढलेले गोड, मृदू आणि शुभ आवाज पडत होते, जे ऐकायला अत्यंत सुखद वाटत होते.
सर्वर्तुफलभाराञ्यान्सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलाम्। पश्यन्तः पादपांस्चापि फलभारावनामितान्
त्यांनी पाहिलं की, तिथल्या झाडांवर सर्व ऋतूंमध्ये फळांचा भार आहे, आणि सगळ्या ऋतूंमध्ये फुलांनी झाडं उजळून गेली आहेत, फळांच्या ओझ्याने त्यांच्या फांद्या खाली वाकल्या आहेत.
आम्रानाम्रातकान्फुल्लान्नारिकेलान्सतिन्दुकान्। मुञ्जातकांस्तथाञ्जीरान्दाडिमान्बीजपूरकान्
त्यांना आंबे, जंगली आंबे फुललेले, नारळ, तिंदूळ, मुंजाट, अंजीर, डाळिंब आणि बीजपूर अशी फळं दिसली.
पनसाँल्लिकुचान्मोचाः खर्जूरानम्लवेतसान्। परावतांस्तथा क्षौद्रानीपांश्चापि मनोरमान्
पणस, लिचू, केळी, खजूर, आमलवेतस, परावत फळं, मधाचे पोळे आणि रम्य निपा झाडंही त्यांनी पाहिली.
बेल्वान्कपित्थाञ्जम्बूश्च काश्मरीर्ब्रदरीस्तथा। पुक्षानुदुम्बरवटानश्वत्थान्क्षीरिकास्तथा
बेल, कवठ, जांभूळ, काश्मरी, ब्रदरी, पुक्क्ष, उंबर, वड, पिंपळ आणि दूधाळ झाडंही त्यांनी पाहिली.
मल्लातकानामलकीर्हरीतकबिभीतकान्। इङ्गुदान्करमर्दांश्च तिन्दुकांश् महाफलान्
मल्लातक, आवळा, हरडे, बेहडा, इंगळ, करमर्द, तिंदूळ आणि मोठ्या फळांची झाडं तिथे होती.
एतानन्यांश्च विविधान्गन्धमादनसानुषु। फलैरमृतकल्पैस्तानाचितान्स्वादुभिस्तरूपन्
गंधमादनाच्या उतारावर त्यांनी ही आणि आणखी अनेक प्रकारची झाडं पाहिली, जी अमृतासारख्या गोड आणि भरपूर फळांनी लगडलेली होती.
तथैव चम्पकाशोकान्केतकान्बकुलांस्तथा। पुन्नागान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सकेतकान्। पाटलान्कुटजान्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा
त्याचप्रमाणे त्यांनी चंपा, अशोक, केतकी, बकुळ, पर्णसप्तक, सप्तपर्ण, कर्णिकार, पुन्हा केतकी, पाटल, सुंदर कुडज, मंदार आणि निळी कमळंही पाहिली.
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा। पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा। शालांस्तालांस्तमालांश्च पिप्पलान्हिङ्गुकांस्तथा
त्यांना पारिजात, कोविदार, देवदारु, साल, ताड, तमाळ, पिंपळ आणि हिंगूचे झाडंही दिसली.
चकोरैः शतपत्रैश् भृङ्गराजैस्तथा शुकैः। कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर्जीवजीवकैः
तिथे चकोर, शतपत्र, भृंगराज, पोपट, कोकिळ, कलविंग, हारित आणि जीवजीवक असे पक्षीही होते.
प्रियकैश्चातकैश्चैव तथाऽन्यैर्विविधैः खगैः। श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितान्
तेथे प्रिय शारिका पक्षी आणि इतर अनेक रंगीबेरंगी पक्ष्यांनी झाडे व्यापली होती. त्यांच्या गोड आणि मधुर आवाजांनी कानांना मोठा आनंद मिळत होता.
सरांसि च मनोज्ञानि समन्ताज्जलचारिभिः। कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तृथा कोकनदोत्पलैः। कहारैः कमलैश्चैव आचितानि समन्ततः
ती सरोवरे पाहायला फार सुंदर होती. सर्वत्र पाण्यात विहरणारे पक्षी, कुमुद, पांढरी कमळे, कोकनद, निळी कमळे, कहार आणि इतर कमळांनी ती सजली होती.
कादम्बैश्चक्रवाकैश्च कुररैर्जलकुक्कुटैः। कारण्डवैः प्लवैर्हंसैर्बकैर्मद्गुभिरेव च
तेथे कादंब पक्षी, चक्रवाक, कुरर, जलकुक्कुट, कारण्डव, प्लव, हंस, बगळे आणि मद्गू असे अनेक पक्षी होते.
एतैश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः। हृष्टैस्तथा तामरसरसासवमदालसैः
अशा आनंदी जलचर पक्ष्यांनी ती सरोवरे सर्व बाजूंनी भरली होती. ते सर्व तामरसरसाचा मध प्यायल्याने मस्त झाले होते.
पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः। मञ्जुस्वरैर्मधुकरैर्विरुतान्कमलाकरान्
कमळाच्या आतून गळून पडलेल्या आणि लालसर रंगाच्या परागकणांनी, तसेच गोड आवाजात गुणगुणणाऱ्या मधमाशांनी ते कमळांचे तलाव गूंजत होते.
अपश्यंस्ते नरव्याघ्रा गन्धमादनसानुषु। तथैव पद्मषण्डैश्च मण्डितांश्च समन्ततः
हे नरव्याघ्रांनो, त्या गंधमादन पर्वताच्या उतारांवर, तुम्ही सर्वत्र अशाच कमळांच्या घड्यांनी सजलेली सरोवरे पाहिली.
शिखण्डिनीभिः सहिताँल्लतामण्डलकेषु च। मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान्भृशम्
मोरिणींसह, वेलींमध्ये आणि झाडांच्या गाठीमध्ये, गडगडाटाच्या आवाजाने आणि प्रेमाने भारावून गेलेले ते पक्षी फारच चैतन्याने भरले होते.
कृत्वैव केकामधुरं संगीतं मधुरस्वरम्। चित्रान्कलापान्विस्तीर्य सविलासान्मदालसान्
त्यांनी गोड केका आणि मधुर गाणे गायले, रंगीबेरंगी पिसारा पसरवून, हसतखेळत आणि मस्तीत आपली शोभा दाखवली.
मयूरान्ददृशुर्हृष्टान्नृत्यतो वनलालसान्। कांश्चित्प्रियाभिः सहितान्रममाणान्कलापिनः
तुम्ही आनंदी मोर पाहिले, जे वनात नाचत होते, काही आपल्या जोडीदारांसोबत, पिसारा पसरवून, मजेत रमले होते.
वल्लीलतासंकटेषु कुटजेषु स्थितांस्तथा। कांश्चिच्च कुटजानां तु विटपेषूत्कटानिव
वेली आणि लतांच्या गर्दीत, तसेच कुडजाच्या झाडांमध्ये, काही खाली उभे होते आणि काही झाडांच्या फांद्यांवर उंच बसलेले दिसले.
कलापरुचिराटोपनिचितान्मुकुटानिव। विवरेषु तरूणां च रुचिरान्ददृशुश्च ते
सुंदर रंगांच्या कलापांनी सजलेले मुकुट घातलेले, झाडांच्या कपारीत ते फारच शोभिवंत दिसत होते.
सिन्धुवारांस्तथोदारान्मन्मथस्येव तोमरान्। सुवर्णवर्णकुसुमान्गिरीणां सिखरेषु च। कर्णिकारान्विकसितान्कर्णपूरानिवोत्तमान्
तुम्ही तेथे तेजस्वी सिंधुवार झाडे पाहिली, जणू कामदेवाचे बाणच, सोन्यासारख्या फुलांनी पर्वतशिखरांवर फुललेली, आणि उमललेली कर्णिकार झाडे, जणू कानातले अलंकारच.
तथाऽपश्यन्कुरबकान्वनराजिषु पुष्पितान्। कामवश्यौत्सुक्यकरान्कामस्येव शरोत्करान्
त्याचप्रमाणे, तुम्ही वनरांगांमध्ये फुललेली कुरबक झाडे पाहिली, जी मनात उत्कंठा निर्माण करणारी, जणू कामदेवाच्या बाणांचीच रांग.
तथैव वनराजीनामुदारान्रचितानिव। विराजमानांस्तेऽपश्यंस्तिलकांस्तिलकानिव
त्याचप्रमाणे, तुम्ही वनातील तेजस्वी झाडे पाहिली, जी जणू काही अलंकारांसारखी, तिलकासारखी चमकत होती.
तथानङ्गशराकारान्सहकारान्मनोरमान्। अपश्यन्भ्रामरान्राजन्मञ्जरीभिर्विराजितान्
तुम्ही मनमोहक आंब्याची झाडे पाहिली, जी कामदेवाच्या बाणांसारखी दिसत होती, आणि राजन, फुलांच्या मंजिरींनी सजलेले भ्रमरही पाहिले.
हिरण्यसदृशैः पुष्यैर्दावाग्निसदृशैरपि। लोहितैरञ्जनाभैश्च वैदूर्यसदृशैरपि। अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु
सोन्यासारख्या, ज्वाळेसारख्या, लाल आणि वैडूर्यसारख्या फुलांनी पर्वताच्या उतारांवर फुललेली झाडे फारच तेजस्वी दिसत होती.