तं निहत्यमहेष्वासो युधिष्ठिरमुपागमत्। स्तूयमानो द्विजाग्र्यैस्तु मरुद्भिरिव वासवः
त्याला मारून, तो महान धनुर्धारी युधिष्ठिराजवळ गेला. श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी त्याचे कौतुक केले, जसे मरुतांमध्ये वासवाचे होते.
निहते राक्षसे तस्मिन्पुनर्नारायणाश्रमम्। अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासमकरोत्प्रभुः
त्या राक्षसाचा वध झाल्यावर, कुंतीपुत्र राजा पुन्हा नारायणाच्या आश्रमात गेला आणि तिथेच राहायला लागला.
स समानीय तान्सर्वान्भ्रातॄनित्यब्रवीद्वचः। द्रौपद्या सहितः काले संस्मरन्भ्रातरं जयम्
त्याने सर्व भावांना एकत्र बोलावले आणि योग्य वेळी द्रौपदीसह त्यांना जयराजाच्या विजयाची आठवण करून दिली.
समाश्चतस्रोऽभिगताः शिवेन चरतां वने। कृतोद्देशः स बीभत्सुऋ पञ्चमीमभितः समाम्
शिवाच्या कृपेने वनात चार ऋतुंनी फिरल्यानंतर, अर्जुनाने आपली साधना पूर्ण करून, पाचवा म्हणून त्यांच्यात सामील झाला.
प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणांवरम्। [पुष्पितैर्द्रुमषण्डैश्च मत्तकोकिलाषट्पदैः
तो पर्वतराज श्वेत, उंच शिखर असलेल्या डोंगरावर पोहोचला, जिथे फुलांनी बहरलेली झाडे, गूंजणारे कोकिळ आणि गोड आवाज करणारे मधमाशा होत्या.
मयूरैश्चातकैश्चापि नित्योत्सवविभूषितम्। व्याघ्रैर्वरहैर्महिषैर्गवयैर्हरिणैस्तथा
मोर आणि चातकांनी सजलेला, नेहमी उत्सवमय असलेला, वाघ, रानडुक्कर, म्हशी, गवे आणि हरणे यांच्याने वसलेला तो प्रदेश होता.
श्वापदैर्व्यालरूपैश्च रुरुभिश्च निषेवितम्। फुल्लैः सहस्रपत्रैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः
श्वापद, सर्पासारखे प्राणी आणि हरणे जिथे वावरतात, तिथे हजार पाकळ्यांचे कमळ, शंभर पाकळ्यांचे कमळ आणि निळे कमळ फुललेली होती.
प्रफुल्लैः कमलैश्चैव तथा नीलोत्पलैरपि। महापुणअयं पवित्रं च सुरासुरनिषेवितम्।] तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः
तिथे पूर्ण उमललेली कमळे आणि निळी निलकमळे होती, ते जागा फार पुण्यदायी आणि पवित्र होते, देव आणि असुरही तिथे येत. तिथेही, जागा निश्चित करून, पाहण्यासाठी सर्वजण एकत्र जमले.
कृतश्च समयस्तेन पार्थेनामिततेजसा। पञ्चवर्षाणि वत्स्याभि विद्यार्थीति पुरा मयि
अमित तेजाचा पार्थाने एक वचन दिले होते – 'मी इथे पाच वर्षे विद्येच्या अभ्यासासाठी राहीन,' असे त्याने पूर्वी मला सांगितले होते.
अत्रगाण्डीवधन्वानमवाप्तास्त्रमरिंदमम्। देवलोकादिमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम्
इथेच गांडीवधारी अर्जुनाने दिव्य अस्त्र मिळवले; तो देवांच्या लोकातून परत आल्यावर आपण पुन्हा हा लोक पाहू.
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वानामन्त्रयत पाण्डवः। कारणं चैव तत्तेवामाचचक्षे तपस्विनाम्
असे सांगून, पांडवाने सर्व ब्राह्मणांना संबोधले आणि त्याचप्रमाणे तपस्वींना कारणही सांगितले.
तमुग्रतपसः प्रीताः कुत्वापार्थं प्रदक्षिणम्। ब्राह्मणास्तेऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च
त्या ब्राह्मणांनी अर्जुनाच्या कठोर तपस्येवर आनंद व्यक्त केला आणि शिवाच्या कृपेने त्याला प्रदक्षिणा घालून शुभेच्छा दिल्या.
सुखोदर्कमिमं क्लेशमचिराद्भरतर्षभ। क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि
भरतवंशातील श्रेष्ठा, लवकरच तू हे कष्ट आणि त्याचे परिणाम क्षत्रिय धर्माने पार करून, धर्म जाणणारा म्हणून पृथ्वीचे राज्य करशील.
तत्तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम्। प्रतस्थे सह विप्रैस्तैर्भ्रातृभिश्च परंतपः
राजाने त्या तपस्वींचे शब्द मान्य केले आणि आपल्या भावांसह व त्या ब्राह्मणांसह पुढे निघाला.
द्रौपद्या सहितः श्रीमान्हैडिम्बेयादिभिस्तदा'। राक्षसैरनुयातो वै लोमशेनाभिरक्षितः
द्रौपदीसह, तो श्रीमंत युधिष्ठिर हिडिंबाचा मुलगा व इतर राक्षसांसह गेला आणि लोमश ऋषीने त्याचे रक्षण केले.
क्वचित्पद्भ्यां ततोऽगच्छद्राक्षसैरुदह्यते क्वचित्। तत्रतत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः
कधी पायी, तर कधी राक्षसांच्या खांद्यावर बसून, तो महान तेजस्वी आणि दृढनिश्चयी आपल्या भावांसह प्रवास करत होता.
ततो युधिष्ठिरो राजा बहुन्क्लेशान्विचिन्तयन्। सिंहव्याघ्रगजाकीर्णामुदीचीं प्रययौ दिशम्
मग युधिष्ठिरराजाने अनेक कष्टांचा विचार करत, सिंह, वाघ आणि हत्ती यांनी भरलेल्या उत्तरेकडे प्रवास सुरू केला.
अवेमाण कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम्। गन्धमादनपादांश्च मेरुं चापि शिलोच्चयम्
त्याने कैलास, मैनाक पर्वत, गंधमादनाच्या पायथा आणि मेरूचा उंच शिलासंच पाहिला.
उपर्युपरि शैलस्य बहीश्च सरितः शिवाः। पृष्ठं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि
पर्वताच्या वरच्या बाजूला आणि सभोवती पवित्र नद्या वाहत होत्या. सतराव्या दिवशी त्यांनी हिमालयाच्या पुण्यशाली उतारांवर पाऊल ठेवले.
ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकम्। पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतावृते
राजा, पांडवांनी हिमालयाच्या त्या पवित्र उतारांवर, वेगवेगळ्या झाडांनी आणि वेलींनी नटलेल्या, गंधमादन डोंगर जवळच पाहिला.
सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश्च महीरुहैः। समावृतं पुण्यतममाश्रमं वृषपर्वणः
फुलांनी बहरलेल्या मोठ्या झाडांनी आणि पाण्याच्या भोवऱ्यांनी वेढलेल्या, वृषपर्वाचा तो अत्यंत पवित्र आश्रम त्यांनी पाहिला.
तमुपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानमरिंदमाः। पाण्डवा वृषपर्वाणमवदन्त गतक्लमाः
त्या राजर्षी वृषपर्वाजवळ जाऊन, धर्मनिष्ठ आणि पराक्रमी पांडवांनी त्याच्याशी संवाद साधला आणि त्यांचा सारा थकवा दूर झाला.
अभ्यनन्दत्स राजर्षिः पुत्रवद्भरतर्षभान्। पूजिताश्चावसंस्तत्रसप्तरात्रमरिंदमाः
त्या राजर्षीने पांडवांचे आपल्या मुलांप्रमाणे स्वागत केले. पांडवांना योग्य मान दिला आणि त्यांनी तिथे सात रात्री वास्तव्य केले.
अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तमृषिं लोकविश्रुतम्। आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं प्रत्यरोचयन्
आठवा दिवस उजाडल्यावर, पांडवांनी सर्वत्र प्रसिद्ध असलेल्या त्या ऋषी वृषपर्वाला निरोप दिला आणि प्रवासासाठी तयारी केली.
एकैकशश्च तान्विप्रान्निवेद्य वृषपर्वणि। न्यासभूतान्यथाकालं बन्धूनिव सुसत्कृतान्। पारिबर्हं चतं शेषं परिदाय महात्मने
पांडवांनी आपले ब्राह्मण साथीदार वृषपर्वाकडे सांभाळण्यासाठी आणि योग्य पाहुणचारासाठी सोपवले, तसेच उरलेला सामान त्या महान ऋषीला दिला.
ततस्ते यज्ञपात्राणि रत्नान्याभरणानि च। न्यदधुःपाण्डवा राजन्नाश्रमे वृषपर्वणः
नंतर, राजा, पांडवांनी आपली यज्ञपात्रे, रत्ने आणि दागिने वृषपर्वाच्या आश्रमात ठेवली.
अतीतानागते विद्वान्कुशलः सर्वधर्मवित्। अन्वशासत्स धर्मज्ञः पुत्रवद्भरतर्षभान्
भूतकाळ आणि भविष्यकाळ जाणणारा, सर्व धर्मात निपुण असलेला तो ऋषी पांडवांना आपल्या मुलांप्रमाणे उपदेश करू लागला.
तेऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिशमुत्तराम्। `कुष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश्च महात्मभिः
त्यांची परवानगी मिळाल्यावर, महात्मा पांडवांनी द्रौपदी आणि महान ब्राह्मणांसह उत्तरेकडे प्रवास सुरू केला.
तान्प्रस्थितानन्वगच्छद्वृषपर्वा महीपतीन्। उपन्यस् महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा
पांडव जेव्हा निघाले, तेव्हा तेजस्वी वृषपर्वा राजांना सोबत गेला आणि त्या वेळी ब्राह्मणांना पांडवांची ओळख करून दिली.
अनुसंसार्य कौन्तेयानाशीर्भिरभिनन्द्य च। वृषपर्वा निववृतेपन्थानमुपदिश्य च
कुंतीपुत्रांना आशीर्वाद देऊन, शुभेच्छा देत आणि मार्ग दाखवून वृषपर्वा परतला.