तां च दृष्ट्वैव कौन्तेयो भीमसेनो महाहलः। बभूव परमप्रीतो दिव्यंप्रेक्ष्य सरो महत्
ती दिव्य आणि मोठी सरोवर पाहून कुंतीपुत्र भीमसेन फार आनंदी झाला.
तच्च क्रोवशा नाम राक्षसा राजशासनात्। रक्षन्ति शतसाहस्राश्चित्रायुधपरिच्छदाः
राजाच्या आज्ञेने क्रोवशा नावाचे राक्षस, ज्यांची संख्या लाखभर आहे आणि जे वेगवेगळ्या शस्त्रांनी व भूषणे घालून सजलेले आहेत, हे ठिकाण राखतात.
ते तु दृष्ट्वैव कौन्तेयमजिनैः परिवारितम्। रुक्माङ्गदधरं वीरं भीमं भीमपराक्रमम्
ते राक्षसांनी, आपल्या भावांनी वेढलेला, सोन्याचे कडे घातलेला, पराक्रमी आणि भीषण सामर्थ्य असलेला कुंतीपुत्र भीम पाहिला—
सायुधं बद्धनिस्त्रिंशमशङ्कितमरिंदमम्। पुष्करप्सुमुपायान्तमन्योन्यमभिचुक्रुशुः
हातात शस्त्र, तलवार बांधलेला, निर्भय आणि शत्रूंना जिंकणारा, कमळांनी भरलेल्या सरोवराकडे येताना पाहून, ते एकमेकांना ओरडू लागले.
अयं पुरुषशार्दूलः सायुधोऽजिनसंवृतः। यच्चिकीर्षुरिह प्राप्तस्तत्संप्रष्टुमिहार्हथ
हा पुरुषसिंह, शस्त्रधारी आणि मृगचर्म घातलेला येथे आला आहे; तो काय करणार आहे ते त्याला विचारावे.
ततः सर्वे महाबाहुं समासाद्यवृकोदरम्। तेजोयुक्तमपृच्छन्त कस्त्वमाख्यातुमर्हसि
मग सगळ्यांनी तेजस्वी आणि बलवान वृकोदर भीमाजवळ जाऊन विचारले, 'तू कोण आहेस? आम्हाला सांग.'
मुनिवेषधरश्चैव सायुधश्चैव लक्ष्यसे। यदर्थमाभिसंप्राप्तस्तदाचक्ष्यमहामते
तू ऋषीसारखा पोशाख घातला आहेस, पण शस्त्रही घेतले आहेस; हे महाबुद्धी, तू येथे कशासाठी आला आहेस ते सांग.
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः। विशालां बदरीं प्राप्तो भ्रातृभिः सह राक्षसाः
मी पांडुपुत्र भीमसेन आहे, धर्मराजानंतर दुसरा; मी माझ्या भावांसह या विशाल बदरीमध्ये आलो आहे, हे राक्षसांनो.
अपश्यत्तत्रपाञ्चाली सौगन्धिकमनुत्तमम्। अनिलोढमितो नूनं सा बहूनि परीप्सति
इथे द्रौपदीने उत्तम सौगंधिक फुल पाहिले; वारा वाहून आणले म्हणून तिला अशी अनेक फुले हवी आहेत.
तस्या मामनवद्याङ्ग्या धर्मपत्न्याः प्रिये स्थितम्। पुष्पाहारमिह प्राप्तं निबोधत निशाचराः
माझ्या निष्पाप आणि प्रिय धर्मपत्नीसाठी मी येथे फुले आणायला आलो आहे, हे निशाचरांनो, हे जाणून घ्या.
आक्रीडोऽयं कुबेरस्य दयितः पुरुषर्षभ। नेह शक्यं मनुष्येण विहर्तुं मर्त्यधर्मणा
हे पुरुषश्रेष्ठा, ही कुबेराची आवडती आनंदबाग आहे; माणसाला, जो मर्त्यधर्म पाळतो, येथे खेळता येत नाही.
देवर्षयस्तथा यक्षा देवाश्चात्र वृकोदर। आमन्त्र्य यक्षप्रवरं पिबन्ति च हरन्ति च
इथे, हे वृकोदर, देवर्षी, यक्ष आणि देव, यक्षराजाची परवानगी घेऊन, पिणे आणि हवे ते घेणे करतात.
गन्धर्वाप्सरसश्चैव विहरन्त्यत्र पाण्डव। `यक्षाधिपस्यानुमते कुबेरस् महात्मनः
आणि येथे, हे पांडवा, गंधर्व आणि अप्सरा देखील, यक्षांचा स्वामी आणि महात्मा कुबेर यांच्या संमतीने विहार करतात.
अन्यायेनेह यः कश्चिदवमन्य धनेश्वरम्। विहर्तुमिच्छेद्दुर्वृत्तः स विनश्येन्न संशयः
जो कोणी येथे अन्यायाने, धनाधिपतीचा अवमान करून, खेळण्याचा प्रयत्न करतो, तो दुष्ट नक्की नष्ट होईल—यात शंका नाही.
तमनादृत्य पद्मानि जिहीर्षसि बलादिह। धर्मराजस्य चात्मानं ब्रवीषि भ्रातरं कथम्
त्यांचा मान न ठेवता, तू इथे जबरदस्तीने कमळे घ्यायची इच्छा करतोस; मग तू स्वतःला धर्मराजाचा भाऊ कसा म्हणतोस?
[आमन्त्र्य यक्षराजं वै ततः पिव हरस्व च। नातोऽन्यथा त्वया शक्यं किंचित्पुष्करमीक्षितुं
सर्वप्रथम यक्षराजाची परवानगी घे, मग हवे ते पिणे आणि घेणे कर; नाहीतर तुला इथे एकही कमळ पाहता येणार नाही.
राक्षसास्तं न पश्यामि धनेश्वरमिहान्तिके। दृष्ट्वाऽपिच महाराजं नाहं याचितुमुत्सहे
या राक्षसांमध्ये मला धनाचा स्वामी कुठेच दिसत नाही; आणि जरी तो महान राजा समोर आला असता, तरी मी त्याच्याकडे काही मागू शकत नाही.
न हि याचन्ति राजान एष धर्मः सनातनः। न चाहं हातुमिच्छामि क्षात्रधर्मं कथंचन
राजांकडून काही मागणे योग्य नाही—हा चिरंतन धर्म आहे; आणि मी कधीही क्षत्रियाचा धर्म सोडू इच्छित नाही.
इयं च नलिनी रम्या जाता पर्वतनिर्झरे। नेयं भवनमासाद्यकुबेरस्य महात्मनः
ही सुंदर कमळांची तळी पर्वताच्या झऱ्यातून निर्माण झाली आहे; हे कुबेर या महान आत्म्याचं घर नाही.
तुल्या हि सर्वभूतानामियं वैश्रवणस्य च। एवं गतेषु द्रव्येषु कः कं याचितुमर्हति
ही तळी सर्व जीवांसाठी आणि वैश्रवणासाठी सारखीच आहे; अशा प्रकारे हे धन सर्वांसाठी असताना, कोण कुणाकडे काही मागणार?
इत्युक्त्वा राक्षसान्सर्वान्भीमसेनो व्यगाहत। तां तु पुष्करिणीं वीरः प्रभिन्न इव कुञ्जरः
असं म्हणून भीमसेन त्या सर्व राक्षसांमध्ये जसा बलाढ्य हत्ती तुटून जातो तसा शिरला.
ततः स राक्षसैर्वाचा प्रतिषिद्धः प्रतापवान्। मा मैवमिति सक्रोधैर्भर्त्सयद्भिः समन्ततः
तेव्हा त्या बलवानाला राक्षसांनी सर्व बाजूंनी रागाने ओरडत, 'असं करू नको!' असं म्हणत थांबवण्याचा प्रयत्न केला.
कदर्थीकृत्यतु स तान्राक्षसान्भीमविक्रमः। व्यगाहत महातेजास्ते तं सर्वे न्यवारयन्
पण भीम, प्रचंड पराक्रमी, त्या राक्षसांची पर्वा न करता तळात उतरला; आणि ते सर्वजण त्याला थांबवू लागले.
गृह्णीत बध्नीत विकर्ततेमं पचाम खादाम च भीमसेनम्। क्रुद्धा ब्रुवन्तोऽभिययुर्द्रतं ते शस्त्राणि चोद्यम्य विवृत्तनेत्राः
'ह्याला पकडा, बांधा, तुकडे करा—आपण भीमसेनाला शिजवून खाऊ!' असं ते रागाने ओरडत, शस्त्र उगारून, मोठ्या डोळ्यांनी त्याच्यावर धावून गेले.
प्रगृह्यतानभ्यपतत्तरस्वी ततोऽब्रवीत्तिष्ठत तिष्ठतेति ।। ते तं तदा तोमरपट्टसाद्यै- र्व्याविद्धशस्त्रैः सहसा निपेतुः
त्यातल्या एकाने गदा पकडून वेगाने त्याच्यावर धाव घेतली आणि 'थांब! थांब!' असं ओरडला. मग अचानक त्यांनी भाल्यांनी, तलवारींनी आणि इतर शस्त्रांनी त्याच्यावर हल्ला केला.
जिघांसवः क्रोधवशाः सुभीमा भीमं समन्तात्परिवव्रुरुग्राः। जिघांसवः क्रोधवशाः सुभीमा भीमं समन्तात्परिवब्रुरुग्राः
त्या भयंकर, रागाने पेटलेल्या राक्षसांनी भीमला चहुबाजूंनी वेढून घेतलं, त्याला मारण्याचा प्रयत्न केला.
वातेन कुन्त्यां बलवान्सुजातः शूरस्तरस्वी द्विषतां निहन्ता। सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः
कुंतीपासून वायूच्या कृपेने जन्मलेला, बलवान, धाडसी, शत्रूंचा संहार करणारा, नेहमी सत्य आणि धर्मात रमणारा, आणि युद्धात शत्रूंपासून जिंकता न येणारा.
तेषां स मार्गान्विविधान्महात्मा निहत्य शस्त्राणि च शास्त्रवाणाम्। यथा प्रवीरान्निजघान भीमः परश्शतान्पुष्करिणीसमीपे
त्या महान आत्म्याने त्यांच्या विविध हल्ल्यांना आणि शस्त्रधारी योद्ध्यांच्या शस्त्रांना परतवून लावले; जसा एखादा वीर शंभर शत्रूंना तळीच्या काठी मारतो, तसा भीमने त्यांचा पराभव केला.
ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलंबाहुबलं तथैव। अशक्नुवन्तः सहितं समन्ता- द्द्रुतं प्रवीरा सहसा निवृत्ताः
त्याचं सामर्थ्य, बळ, शस्त्रविद्या आणि ज्ञान पाहून ते सर्व वीर मिळूनही त्याला थांबवू शकले नाहीत, आणि अचानक सर्वजण घाबरून पळून गेले.
विदीर्यमाणास्तत एव तूर्ण- माकाशमास्थाय विमूढसंज्ञाः। कैलासशृङ्गाण्यभिदुद्रुवुस्ते भीमार्दिताः क्रोधवशाः प्रभग्नाः
ते सर्व राक्षस भीमाने पराभूत होऊन, गोंधळलेले, पटकन आकाशात उडाले आणि कैलासाच्या शिखरांकडे पळाले.