अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः। प्रियायाः प्रियकामः स प्रायाद्भीमो महाबलः
महाराणीच्या इच्छेचा अर्थ समजून, आपल्या प्रियेला आनंदी करण्यासाठी, बलवान भीम निघून गेला.
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम्। आजिहीर्षुर्जगामाशु सपुष्पाण्यपराण्यपि
ज्या दिशेने फूल आले होते, त्या दिशेला तोंड करून, भीम आणखी पुष्पे गोळा करण्याच्या इच्छेने वेगाने गेला.
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान्। मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः। [ददृशुः सर्वभूतानि महाबाणधनुर्धरम्
सोन्याच्या पाठ असलेले धनुष्य आणि विषारी सर्पासारखे बाण घेऊन, सिंहासारखा रागावलेला किंवा मदाने भरलेला हत्ती जसा वाटतो, तसा भीम सर्व प्राण्यांना आपल्या सामर्थ्यशाली धनुष्याने दिसला.
न ग्लानिर्न च वैक्लब्यं न भयं न च संभ्रमः। कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ।।]
पृथेचा पुत्र, वायुपुत्र भीम, कधीही थकवा, दुर्बलता, भीती किंवा गोंधळ अनुभवत नसे.
द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स बाहुबलमाश्रितः। व्यपेतभयसमोहः शैलमभ्यपतद्बली
द्रौपदीला आनंद मिळावा म्हणून, स्वतःच्या बळावर विश्वास ठेवून, निर्भय आणि निर्धास्त होऊन, तो बलाढ्य पर्वत चढू लागला.
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम्। गिरिं चचारारिहरः किन्नराचरितं शुभम्
शत्रूंचा नाश करणारा तो, झाडे, वेलींनी आणि झुडपांनी झाकलेल्या निळ्या खडकांच्या पर्वतावर, किन्नरांनी वावरलेल्या त्या पवित्र आणि सुंदर ठिकाणी फिरू लागला.
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः। सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्
रंगीत खनिजे, झाडे, पक्षी आणि विविध रंगांची अंडी यांनी सजलेला, सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी भरलेला, तो पर्वत पृथ्वीवरून वर उंचावलेल्या भुजेसारखा दिसत होता.
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु। सक्तचक्षुरभिप्रायान्हृदयेनानुचिन्तयन्
गंधमादनाच्या सर्व ऋतूंमध्ये रमणीय असलेल्या उतारांवर त्याने आपली नजर आणि मन लावले, आणि हृदयाने त्या ठिकाणाचा विचार करू लागला.
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाचरितेषु च। बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः
कोकिळांचे गोड आवाज आणि मधमाश्यांचा गुंजारव यांच्या मध्ये, त्याचे मन, कान आणि डोळे एकाग्र ठेवून, अमाप सामर्थ्य असलेला तो पुढे निघाला.
आजिघ्रन्स महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम्। गन्धमुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः
सर्व ऋतूंमध्ये उमलणाऱ्या फुलांचा गंध, वनात भरपूर आणि प्रखर पसरलेला, तो महाबली गंध श्वासात घेत होता, जणू मदमस्त हत्तीच.
वीज्यमानः सुपुण्येन नानाकुसुमगन्धिना। पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना
गंधमादनाच्या शुभ्र आणि विविध फुलांच्या सुगंधी वाऱ्याने, वडिलांच्या स्पर्शासारख्या शीतलतेने तो प्रसन्न होत होता.
ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहः
वडिलांनी त्याचा थकवा दूर केला आणि त्याच्या अंगावर आनंदाने रोमांच उभे राहिले.
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम्। विलोकयामास तदा पुष्पहेतोररिंदमः
पुष्प मिळवण्यासाठी, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या त्या वीराने, यक्ष, गंधर्व, देव आणि ब्रह्मर्षी यांच्या सेवेत असलेले ते स्थान पाहिले.
विषमच्छदैरचितैरनुलिप्त इवाङ्गुलैः। विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः
असम, बोटांनी जणू लावल्यासारख्या, शुद्ध सुवर्ण, अंजन आणि चांदीच्या खडकांच्या रेषांनी तो पर्वत शोभून दिसत होता.
सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः। मुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः
त्याच्या बाजूंना लागलेल्या मेघांनी, जणू पंखांनी नाचणारा, झऱ्यांच्या पाण्याने माणिकांच्या माळांनी सजवलेला तो पर्वत भासायचा.
अभिरामदरीकुञ्जनिर्झरोदककन्दरम्। अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तवरबर्हिणम्
आकर्षक दऱ्या, कुंज, धबधबे आणि गुहा, अप्सरांच्या नुपुरांच्या आवाजाने आणि सुंदर मोरांच्या नृत्याने गूंजत होत्या.
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम्। स्रस्तांशुकमिवाश्रोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः
दिशांच्या हत्तींच्या सोंडांनी घासलेल्या खडकांवर, जणू पडलेल्या वस्त्राने झाकलेले, झऱ्यांचे पाणी खाली वाहत होते.
सशष्पकबलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिः। भयानभिक्षज्ञैर्हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः
तेथे जवळच चरणारे, निवांत बसलेले, भीती न जाणणारे आणि भीक मागण्याची सवय नसलेले हरिण त्याच्याकडे कुतूहलाने पाहत होते.
चालयानः स्ववेगेन लताजालान्यनेकशः। आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ
स्वतःच्या वेगाने, अनेक वेलजाळे हलवत, वायुपुत्र आणि कौन्तेय खेळत खेळत पुढे जात होता.
प्रियामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनः। प्रांशुः कनकवर्णाभः सिंहसंहननो युवा
आपल्या प्रिय पत्नीची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी सज्ज, सुंदर डोळ्यांचा, उंच, सुवर्णसारखा तेजस्वी, सिंहासारखा बांधा असलेला तरुण.
मत्तवारणविक्रन्तो मत्तवारणवेगवान्। मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः
मदमस्त हत्तीच्या चालीसारखा, त्याच्या वेगासारखा, डोळ्यांतील तेज आणि बळही तसंच, सर्व प्रकारे मदमस्त हत्तीच्यासारखा.
प्रियपार्श्वोपविष्टाभिर्वायवृत्ताभिर्विचेष्टितैः। यक्षगन्धर्वयोषाभिरदृश्याभिर्निरीक्षितः
त्याच्या बाजूला वाऱ्यासारख्या हालचालींनी, अदृश्य अशा यक्ष आणि गंधर्व स्त्रिया बसल्या होत्या आणि त्याच्याकडे पाहत होत्या.
नवावतारं रूपस् विक्रीडन्निव पाण्डवः। चचार रमणीयेषु गन्धमादनसानुषु
पांडूचा मुलगा जणू काही नवीन जन्म घेतल्यासारखा आनंदाने, सुंदर गंधमादन पर्वताच्या उतारांवर फिरत होता.
संस्मरन्विविधान्क्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून्। द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रियं कर्तुं समुद्यतः
दुर्योधनाने दिलेले अनेक त्रास आठवत, वनात राहणाऱ्या द्रौपदीसाठी काहीतरी प्रिय करायचे ठरवून तो निघाला.
सोऽचिन्तयत्तथा पार्थे मयि त्वतिविलम्बिते। पुष्पहेतोः कथं त्वार्यः करिष्यति युधिष्ठिरः
तो विचार करू लागला, 'फुलं आणायला मी जास्त वेळ लावला, तर धर्मराज युधिष्ठिर काय करेल?'
स्नेहान्नरवरो नूनमविश्वासाद्बलस्य च। नकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः
आपुलकीपोटी आणि भीमाच्या बळावर विश्वास न वाटल्यामुळे, युधिष्ठिर नकुल आणि सहदेव यांना सोडणार नाही, हे नक्की.
कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच्छीघ्रमिति चिन्तयन्। प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराडिव वेगितः
'फुलं लवकर कशी मिळतील?' असा विचार करत, पुरुषांमध्ये वाघासारखा असलेला तो झपाट्याने निघाला.
[सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु। द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमः शीघ्रतरं ययौ ।।]
फुलांनी बहरलेल्या डोंगर उतारांकडे लक्ष केंद्रित करून, द्रौपदीचे शब्द आठवणीसारखे मनाशी धरून, भीम आणखी वेगाने पुढे गेला.
कम्पयन्मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसु। त्रासयन्गजयूथानि वातरंहा वृकोदरः
पावलांनी पृथ्वी हादरवत, जणू वज्राघात झाल्यासारखा, हत्तींच्या कळपांना घाबरवत, वायुवेगाने वृकोदर पुढे निघाला.
सिंहव्याघ्रमृगांश्चैव मर्दयानो महाबलः। उन्मूलयन्महावृक्षान्पोथयंश्चोरसा बली
सिंह, वाघ आणि हरिणांना चिरडत, तो बलवान मोठमोठ्या झाडांना उपटून छातीने फेकून देत होता.