तत आहूय पुत्रं स्वं जरत्कारुर्भुजंगमा। वासुकेर्नागराजस्य वचनादिदमब्रवीत्
मग वासुकी या नागराजाच्या सांगण्यावरून, जऱतकाऱू या नागस्त्रीने आपल्या मुलाला बोलावून हे शब्द सांगितले.
अहं तव पितुः पुत्र भ्रात्रा दत्ता निमित्ततः। कालः स चायं संप्राप्तस्तत्कुरुष्व यथातथम्
"मुला, तुझ्या वडिलांना माझ्या भावाने मला एका कारणासाठी दिले होते; ती वेळ आता आली आहे, म्हणून जे करणे आवश्यक आहे ते कर."
किंनिमित्तं मम पितुर्दत्ता त्वं मातुलेन मे। तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन श्रुत्वा कर्ताऽस्मि तत्तथा
"माझ्या मामाने वडिलांना तुला कोणत्या कारणासाठी दिले होते? ते मला खरेखुरे सांग. ऐकल्यावर मी तसेच करीन."
तत आचष्ट सा तस्मै बान्धवानां हितैषिणी। भगिनी नागराजस्य जरत्कारुरविक्लबा
मग आपल्या नातेवाईकांच्या हितासाठी इच्छित असलेली, नागराजाची बहीण, जऱतकाऱू, निर्धास्तपणे त्याला सगळे सांगू लागली.
पन्नगानामशेषाणां माता कद्रूरिति श्रुता। तया शप्ता रुषितया सुता यस्मान्निबोध तत्
सर्व सर्पांची आई म्हणून कद्रू प्रसिद्ध आहे. तिच्या रागातून तिने आपल्या मुलांना शाप का दिला, ते ऐक.
उच्चैः श्रवाः सोऽश्वराजो यन्मिथ्या न कृतो मम। विनतार्थाय पणिते दासभावाय पुत्रकाः
उच्चैःश्रवा हा घोड्यांचा राजा मी खोटं बनवलेला नाही; विनतेसाठी मी माझ्या मुलांना पैजेत लावलं होतं, ते दास व्हावेत म्हणून.
जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः। तत्र पञ्चत्वमापन्नाः प्रेतलोकं गमिष्यथ
जनमेजयाच्या यज्ञात वायूचालक अग्नी तुम्हाला भस्म करील; तिथे तुम्ही मरून पितृलोकात जाल.
तां च शप्तवतीं देवः साक्षाल्लोकपितामहः। एवमस्त्विति तद्वाक्यं प्रोवाचानु मुमोद च
ती शाप देत असताना प्रत्यक्ष सृष्टीचे पितामह देवाने तिला 'तसेच होवो' असे सांगितले आणि तिच्या बोलण्यावर प्रसन्न झाला.
वासुकिश्चापि तच्छ्रुत्वा पितामहवचस्तदा। अमृते मथिते तात देवाञ्छरणमीयिवान्
त्या वेळी पितामहाचे शब्द ऐकून, अमृत मंथन होत असताना, वासुकीने देवांचे आश्रय घेतले.
सिद्धार्थाश्च सुराः सर्वे प्राप्यामृतमनुत्तमम्। भ्रातरं मे पुरस्कृत्य पितामहमुपागमन्
सर्व देवांनी अमृत मिळवून आपले कार्य साध्य केले; त्यांनी माझ्या भावाला पुढे करून पितामहाजवळ गेले.
ते तं प्रसादयामासुः सुराः सर्वेऽब्जसंभवम्। राज्ञा वासुकिना सार्धं शापोऽसौन भवेदिति
सर्व देवांनी वासुकी राजासोबत कमळातून जन्मलेल्या पितामहाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला, म्हणजे शाप लागू पडू नये.
वासुकिर्नागराजोऽयं दुःखितो ज्ञातिकारणात्। अभिशापः स मातुस्तु भगवन्न भवेत्कथम्
वासुकी नागराज आपल्या नातलगांमुळे दुःखी झाला होता; भगवंत, त्याच्या आईचा शाप कसा टळेल हे सांगा.
जरत्कारुर्जरत्कारुं यां भार्यां समवाप्स्यति। तत्र जातो द्विजः शापान्मोक्षयिष्यति पन्नगान्
जरत्कारू जरत्कारू नावाच्या स्त्रीशी लग्न करील, तेव्हा तिथे जन्मलेला ब्राह्मण पुत्र सर्पांना शापातून मुक्त करील.
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वासुकिः पन्नगोत्तमः। प्रादान्माममरप्रख्य तव पित्रे महात्मने
हे ऐकून, सर्पांमध्ये श्रेष्ठ वासुकीने मला तुझ्या थोरल्या वडिलांना अमरासारखी दिलं.
प्रागेवानागते काले तस्मात्त्व मय्यजायथाः। अयं स कालः संप्राप्तो भयान्नस्त्रातुमर्हसि
ठरलेल्या वेळेच्या आधीच तू माझ्या पोटी जन्मलास; आता तो काळ आला आहे, तू आमचं भय दूर करावंस.
भ्रातरं चापि मे तस्मात्त्रातुमर्हसि पावकात्। न मोघं तु कृतं तत्स्याद्यदहं तव धीमते। पित्रे दत्ता विमोक्षार्थं कथं वा पुत्र मन्यसे
म्हणून, तू माझ्या भावाला अग्नीतून वाचवावंस; तुझ्या बुद्धिमान वडिलांनी दिलेलं वचन व्यर्थ जाऊ नये; त्यांनी तुला आमच्या मुक्तीसाठी दिलं — काय म्हणतोस पुत्रा?
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सास्तीको मातरं तदा। अब्रवीद्दुःखसंतप्तं वासुकिं जीवयन्निव
असं सांगितल्यावर, आस्तिकाने 'तसेच होईल' असं म्हणून, दुःखाने व्याकुळ वासुकीला धीर देत आईशी बोलला.
अहं त्वां मोक्षयिष्यामि वासुके पन्नगोत्तम। तस्माच्छापान्महासत्त्व सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
वासुकी, सर्पांमध्ये श्रेष्ठ, मी तुला शापातून मुक्त करीन; म्हणून हे सत्य मी तुला सांगतो.
भव स्वस्थमना नाग न हि ते विद्यते भयम्। प्रयतिष्ये तथा राजन्यथा श्रेयो भविष्यति
नागराजा, मन शांत ठेव; तुला काहीही भीती नाही. मी असं प्रयत्न करीन की राजाचा यज्ञ तुझ्या हितासाठीच होईल.
न मे वागनृतं प्राह स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा। तं वै नृपवरं गत्वा दीक्षितं जनमेजयम्
माझ्या बोलण्यात कधीच खोटं नसतं, आपल्यातही नाही, तर इतरांकडे कसं असेल? मी त्या श्रेष्ठ राजा, दीक्षित जनमेजयाकडे जाईन.
वाग्भिर्मङ्गलयुक्ताभिस्तोषयिष्येऽद्य मातुल। यथा स यज्ञो नृपतेर्निवत्रिष्यति सत्तम
आज मी शुभ शब्दांनी राजाला प्रसन्न करीन, मामा, म्हणजे त्या श्रेष्ठ राजाचा यज्ञ थांबेल.
स संभावय नागेन्द्र मयि सर्वं महामते। न ते मयि मनो जातु मिथ्या भवितुमर्हति
महामती नागराजा, माझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेव; तुझ्या मनात माझ्याबद्दल कधीही शंका येऊ नये.
आस्तीक परिघूर्णामि हृदयं मे विदीर्यते। दिशो न प्रतिजानामि ब्रह्मदण्डनिपीडितः
आस्तिक, माझं डोकं गरगरतंय, हृदय तुटतंय; ब्रह्मदंडाच्या यातनेनं मी इतका त्रस्त झालोय की दिशा कळेनाशा झाल्या आहेत.
न सन्तापस्त्वया कार्यः कथंचित्पन्नगोत्तम। प्रदीप्ताग्नेः समुत्पन्नं नाशयिष्यामि ते भयम्
सर्पश्रेष्ठा, तुला काहीही काळजी करू नकोस; प्रज्वलित अग्नीतून जे भीती निर्माण झाली आहे, ती मी दूर करीन.
ब्रह्मदण्डं महाघोरं कालाग्निसमतेजसम्। नाशयिष्यामि माऽत्र त्वं भयंकार्षीः कथंचन
ब्रह्मदंड हे अत्यंत भयंकर आणि काळाग्नीइतकं प्रखर आहे, पण मी ते नष्ट करीन; इथे तुला काहीही भीती बाळगू नकोस.
ततः स वासुकेर्घोरमपनीय मनोज्वरम्। आधाय चात्मनोऽङ्गेषु जगाम त्वरितो भृशम्
मग त्याने वासुकीच्या मनातील ती भीषण वेदना दूर केली, ती वेदना स्वतःवर घेतली आणि तो त्वरित निघून गेला.
जनमेजयस्य तं यज्ञं सर्वैः समुदितं गुणैः। मोक्षाय भुजगेन्द्राणामास्तीको द्विजसत्तमः
द्विजश्रेष्ठ आस्तिक सर्व सद्गुणांनी युक्त असलेल्या जनमेजयाच्या यज्ञासाठी, सर्पराजांच्या मुक्तीसाठी गेला.
स गत्वाऽपश्यदास्तीको यज्ञायतनमुत्तमम्। वृतं सदस्यैर्बहुभिः सूर्यवह्निसमप्रभैः
तेथे गेल्यावर आस्तिकाने ते उत्तम यज्ञमंडप पाहिला, जो सूर्य आणि अग्नीप्रमाणे तेजस्वी अनेक सभासदांनी भरलेला होता.
स तत्र वारितो द्वास्थैः प्रविशन्द्विजसत्तमः। अभितुष्टाव तं यज्ञं प्रवेशार्थी परंतपः
तेथे, जेव्हा तो आत जाण्याचा प्रयत्न करत होता, द्वारपालांनी त्याला थांबवलं; मग त्या पराक्रमी द्विजाने, आत प्रवेश मिळावा म्हणून त्या यज्ञाची स्तुती केली.
स प्राप्य यज्ञायतनं वरिष्ठं द्विजोत्तमः पुण्यकृतां वरिष्ठः। तुष्टाव राजानमनन्तकीर्ति- मृत्विक्सदस्यांश्च तथैव चाग्निम्
तो द्विजश्रेष्ठ, पुण्यवानांमध्ये श्रेष्ठ, त्या उत्तम यज्ञमंडपात पोहोचला आणि अनंत कीर्ती असलेल्या राजाची, ऋत्विजांची, सभासदांची आणि अग्नीचीही स्तुती केली.