पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः। शोभितः पर्वतो रम्यः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः। स्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः
फुलांनी बहरलेली, फळांनी वाकलेली झाडे, मोर व कोकिळांच्या थव्यांनी गजबजलेला, हिरव्या दाट पानांनी व गार सावलीने मन मोहून टाकणारा तो सुंदर डोंगर शोभून दिसत होता.
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च। कमलैः सोत्पलैस्तत्रभ्राजमानानि सर्वशः। पश्यन्तश्चारुरूपाणइ रेमिरे तत्र पाण्डवाः
तेथे पांडव सुंदर आकाराच्या कमळांनी व निलकमळांनी उजळलेल्या, स्वच्छ पाण्याच्या विविध सरोवरांकडे पाहून आनंद घेत होते.
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः। ह्लादयन्पाण्डवान्सर्बान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान्
तेथे मंद, सुगंधी व स्पर्शास सुखद असा वारा वाहत होता, जो पांडव, कृष्णा आणि ब्राह्मणांना आनंद देत होता.
ततः पूर्वोत्तरे वायुः प्लवमानो यदृच्छया। सहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुपाहरत्
मग पूर्वोत्तर दिशेकडून, जसा हवा वाटेल तसा वाहणारा वारा, सूर्यासारखा तेजस्वी, हजार पाकळ्यांचे दिव्य कमळ घेऊन आला.
तदवैक्षत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम्। अनिलेनाहृतंभूमौ पतितं जलजं शुचि
तो शुद्ध, सुंदर आणि दिव्य सुगंध असलेला जलज, वाऱ्याने आणून जमिनीवर पडलेला, द्रौपदीने पाहिला.
तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम्। अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाब्रवीत्
ते सुंदर, शुभ्र आणि अतिशय सुगंधी सौगंधिक कमळ मिळाल्यावर, आनंदित द्रौपदीने भीमसेनाला सांगितले.
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम्। गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम्
भीमा, हे बघ, किती सुंदर, दिव्य आणि सुगंधी फूल! याचा गंध आणि रूप मनाला आनंद देणारे आहे.
इदं च धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप। `गृह्यापराणि पुष्पाणि बहूनि पुरुषर्षभ'। हरेरिदं मे कामाय काम्यके पुनराश्रमे
हे फूल मी धर्मराजाला देईन. पुरुषश्रेष्ठा, तू असे आणखी पुष्पे मला आण, कारण मला ती काम्यक आश्रमात घेऊन जायची आहेत.
यदि तेऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहर। तान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम्
पार्था, जर मी तुला प्रिय असेन, तर अशी पुष्पे मला आण. मला ती काम्यक आश्रमात घेऊन जायची आहेत.
एवमुक्त्वा तु पाञ्चली भीमसेनमनिन्दिता। जगाम पुष्पमादाय धर्मराजाय तत्तदा
अशी विनंती पाञ्चालीने केल्यावर, भीमसेनाने ते फूल घेऊन धर्मराजाकडे नेले.
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः। प्रियायाः प्रियकामः स प्रायाद्भीमो महाबलः
महाराणीच्या इच्छेचा अर्थ समजून, आपल्या प्रियेला आनंदी करण्यासाठी, बलवान भीम निघून गेला.
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम्। आजिहीर्षुर्जगामाशु सपुष्पाण्यपराण्यपि
ज्या दिशेने फूल आले होते, त्या दिशेला तोंड करून, भीम आणखी पुष्पे गोळा करण्याच्या इच्छेने वेगाने गेला.
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान्। मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः। [ददृशुः सर्वभूतानि महाबाणधनुर्धरम्
सोन्याच्या पाठ असलेले धनुष्य आणि विषारी सर्पासारखे बाण घेऊन, सिंहासारखा रागावलेला किंवा मदाने भरलेला हत्ती जसा वाटतो, तसा भीम सर्व प्राण्यांना आपल्या सामर्थ्यशाली धनुष्याने दिसला.
न ग्लानिर्न च वैक्लब्यं न भयं न च संभ्रमः। कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ।।]
पृथेचा पुत्र, वायुपुत्र भीम, कधीही थकवा, दुर्बलता, भीती किंवा गोंधळ अनुभवत नसे.
द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स बाहुबलमाश्रितः। व्यपेतभयसमोहः शैलमभ्यपतद्बली
द्रौपदीला आनंद मिळावा म्हणून, स्वतःच्या बळावर विश्वास ठेवून, निर्भय आणि निर्धास्त होऊन, तो बलाढ्य पर्वत चढू लागला.
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम्। गिरिं चचारारिहरः किन्नराचरितं शुभम्
शत्रूंचा नाश करणारा तो, झाडे, वेलींनी आणि झुडपांनी झाकलेल्या निळ्या खडकांच्या पर्वतावर, किन्नरांनी वावरलेल्या त्या पवित्र आणि सुंदर ठिकाणी फिरू लागला.
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः। सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्
रंगीत खनिजे, झाडे, पक्षी आणि विविध रंगांची अंडी यांनी सजलेला, सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी भरलेला, तो पर्वत पृथ्वीवरून वर उंचावलेल्या भुजेसारखा दिसत होता.
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु। सक्तचक्षुरभिप्रायान्हृदयेनानुचिन्तयन्
गंधमादनाच्या सर्व ऋतूंमध्ये रमणीय असलेल्या उतारांवर त्याने आपली नजर आणि मन लावले, आणि हृदयाने त्या ठिकाणाचा विचार करू लागला.
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाचरितेषु च। बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः
कोकिळांचे गोड आवाज आणि मधमाश्यांचा गुंजारव यांच्या मध्ये, त्याचे मन, कान आणि डोळे एकाग्र ठेवून, अमाप सामर्थ्य असलेला तो पुढे निघाला.
आजिघ्रन्स महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम्। गन्धमुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः
सर्व ऋतूंमध्ये उमलणाऱ्या फुलांचा गंध, वनात भरपूर आणि प्रखर पसरलेला, तो महाबली गंध श्वासात घेत होता, जणू मदमस्त हत्तीच.
वीज्यमानः सुपुण्येन नानाकुसुमगन्धिना। पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना
गंधमादनाच्या शुभ्र आणि विविध फुलांच्या सुगंधी वाऱ्याने, वडिलांच्या स्पर्शासारख्या शीतलतेने तो प्रसन्न होत होता.
ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहः
वडिलांनी त्याचा थकवा दूर केला आणि त्याच्या अंगावर आनंदाने रोमांच उभे राहिले.
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम्। विलोकयामास तदा पुष्पहेतोररिंदमः
पुष्प मिळवण्यासाठी, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या त्या वीराने, यक्ष, गंधर्व, देव आणि ब्रह्मर्षी यांच्या सेवेत असलेले ते स्थान पाहिले.
विषमच्छदैरचितैरनुलिप्त इवाङ्गुलैः। विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः
असम, बोटांनी जणू लावल्यासारख्या, शुद्ध सुवर्ण, अंजन आणि चांदीच्या खडकांच्या रेषांनी तो पर्वत शोभून दिसत होता.
सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः। मुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः
त्याच्या बाजूंना लागलेल्या मेघांनी, जणू पंखांनी नाचणारा, झऱ्यांच्या पाण्याने माणिकांच्या माळांनी सजवलेला तो पर्वत भासायचा.
अभिरामदरीकुञ्जनिर्झरोदककन्दरम्। अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तवरबर्हिणम्
आकर्षक दऱ्या, कुंज, धबधबे आणि गुहा, अप्सरांच्या नुपुरांच्या आवाजाने आणि सुंदर मोरांच्या नृत्याने गूंजत होत्या.
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम्। स्रस्तांशुकमिवाश्रोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः
दिशांच्या हत्तींच्या सोंडांनी घासलेल्या खडकांवर, जणू पडलेल्या वस्त्राने झाकलेले, झऱ्यांचे पाणी खाली वाहत होते.
सशष्पकबलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिः। भयानभिक्षज्ञैर्हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः
तेथे जवळच चरणारे, निवांत बसलेले, भीती न जाणणारे आणि भीक मागण्याची सवय नसलेले हरिण त्याच्याकडे कुतूहलाने पाहत होते.
चालयानः स्ववेगेन लताजालान्यनेकशः। आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ
स्वतःच्या वेगाने, अनेक वेलजाळे हलवत, वायुपुत्र आणि कौन्तेय खेळत खेळत पुढे जात होता.
प्रियामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनः। प्रांशुः कनकवर्णाभः सिंहसंहननो युवा
आपल्या प्रिय पत्नीची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी सज्ज, सुंदर डोळ्यांचा, उंच, सुवर्णसारखा तेजस्वी, सिंहासारखा बांधा असलेला तरुण.