तत्रापश्यत्स धर्मात्मा देवदेवर्पिपूजितम्। नरनारायणस्थानं भागीरथ्योपशोभितम्
तेथे त्या धर्मात्म्याने, देवांचा देव जिथे पूजला जातो ते नर-नारायणांचे स्थान, भागीरथीच्या काठी तेजाने उजळलेले, पाहिले.
तस्मिन्मधृस्रवफलां ब्रह्मर्षिगणभाविनीम्। वदरीं तामुपाश्रित्य पाण्डवो भ्रातृभिः सह
त्या ठिकाणी, सर्व ऋतूंमध्ये फळे देणाऱ्या आणि ब्रह्मर्षींच्या संगतीने पावन झालेल्या वदरी वृक्षाजवळ पांडव आपल्या भावांसह थांबला.
मुदा युक्ता महात्मानो रेमिरे तत्र ते तदा। आलोकयन्तो मैनाकं नानाद्विजगणायुतम्। हिरण्यशिखरं चैव मध्ये विन्दुसरः शिवम्
ते महान आत्मे आनंदाने तिथे रमले, विविध पक्ष्यांनी गजबजलेल्या मैनाक पर्वताकडे आणि मध्यभागी सुवर्णशिखर असलेल्या शुभ्र विंदुसर तलावाकडे पाहात.
भागीरथीं सुतीर्थां च शीतामलजलां शिवाम्। मणिप्रवालप्रस्तारां पादपैरुषशोभिताम्
त्यांनी पवित्र भागीरथी नदी पाहिली, तिचे शीत, निर्मळ पाणी आणि पवित्र घाट, काठावर मणी, प्रवाळ आणि सुंदर वृक्षांनी सजलेले.
दिव्यपुष्पसमाकीर्णां मनःप्रीतिविवर्धनीम्। वीक्षमाणा महात्मानो विजह्रुस्तत्र पाण्डवाः
ती नदी दिव्य फुलांनी भरलेली होती, मन आनंदित करणारी होती, आणि पांडव त्या सौंदर्याचा आस्वाद घेत होते.
तस्मिन्देवर्षिचरिते देशे परमदुर्गमे। भागीरथीपुण्यजलेतर्पयांचक्रिरे पितॄन्। देवानृषींश्च कौन्तेयाः परमं शौचमास्थिताः
त्या देवर्षींच्या कीर्तीने प्रसिद्ध आणि अत्यंत दुर्गम प्रदेशात, कुंतीपुत्रांनी अत्यंत शुद्धता पाळून, भागीरथीच्या पवित्र जलाने पितरांचे, देवांचे आणि ऋषींचे तर्पण केले.
तत्र ते तर्पयन्तश्च जपन्तश्च कुरूद्वहाः। ब्राह्मणैः सहिता वीरा ह्यवसन्पुरुपर्षभाः
तेथे कुरुवंशातील श्रेष्ठ पुरुष, ब्राह्मणांसह, जप व तर्पण करीत होते आणि हे वीर पुरुष तिथेच निवांत राहू लागले.
कृष्णायास्तत्रपशय्न्तः क्रीडितान्यमरप्रभाः। विचित्राणि नरव्याघ्रा रेमिरे तत्र पाण्डवाः
तेथे पांडवांनी, कृष्णेला आनंद देण्यासाठी, अमरांसारख्या तेजाने उजळून, विविध खेळ खेळून मनसोक्त आनंद घेतला.
तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचमास्थिताः। षड्रात्रमवसन्वीरा धनंजयदिदृक्षया
त्या ठिकाणी हे पुरुषसिंह अत्यंत शुद्धतेने राहिले आणि धनंजयाला पाहण्याच्या इच्छेने सहा रात्री तेथे थांबले.
तस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः। मनोज्ञे काननवरे सर्व भूतमनोरमे
त्या रम्य व मोहक वनात, सर्व प्राण्यांना आकर्षित करणाऱ्या, पांडवांनी आनंदाने विहार केला.
पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः। शोभितः पर्वतो रम्यः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः। स्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः
फुलांनी बहरलेली, फळांनी वाकलेली झाडे, मोर व कोकिळांच्या थव्यांनी गजबजलेला, हिरव्या दाट पानांनी व गार सावलीने मन मोहून टाकणारा तो सुंदर डोंगर शोभून दिसत होता.
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च। कमलैः सोत्पलैस्तत्रभ्राजमानानि सर्वशः। पश्यन्तश्चारुरूपाणइ रेमिरे तत्र पाण्डवाः
तेथे पांडव सुंदर आकाराच्या कमळांनी व निलकमळांनी उजळलेल्या, स्वच्छ पाण्याच्या विविध सरोवरांकडे पाहून आनंद घेत होते.
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः। ह्लादयन्पाण्डवान्सर्बान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान्
तेथे मंद, सुगंधी व स्पर्शास सुखद असा वारा वाहत होता, जो पांडव, कृष्णा आणि ब्राह्मणांना आनंद देत होता.
ततः पूर्वोत्तरे वायुः प्लवमानो यदृच्छया। सहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुपाहरत्
मग पूर्वोत्तर दिशेकडून, जसा हवा वाटेल तसा वाहणारा वारा, सूर्यासारखा तेजस्वी, हजार पाकळ्यांचे दिव्य कमळ घेऊन आला.
तदवैक्षत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम्। अनिलेनाहृतंभूमौ पतितं जलजं शुचि
तो शुद्ध, सुंदर आणि दिव्य सुगंध असलेला जलज, वाऱ्याने आणून जमिनीवर पडलेला, द्रौपदीने पाहिला.
तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम्। अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाब्रवीत्
ते सुंदर, शुभ्र आणि अतिशय सुगंधी सौगंधिक कमळ मिळाल्यावर, आनंदित द्रौपदीने भीमसेनाला सांगितले.
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम्। गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम्
भीमा, हे बघ, किती सुंदर, दिव्य आणि सुगंधी फूल! याचा गंध आणि रूप मनाला आनंद देणारे आहे.
इदं च धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप। `गृह्यापराणि पुष्पाणि बहूनि पुरुषर्षभ'। हरेरिदं मे कामाय काम्यके पुनराश्रमे
हे फूल मी धर्मराजाला देईन. पुरुषश्रेष्ठा, तू असे आणखी पुष्पे मला आण, कारण मला ती काम्यक आश्रमात घेऊन जायची आहेत.
यदि तेऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहर। तान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम्
पार्था, जर मी तुला प्रिय असेन, तर अशी पुष्पे मला आण. मला ती काम्यक आश्रमात घेऊन जायची आहेत.
एवमुक्त्वा तु पाञ्चली भीमसेनमनिन्दिता। जगाम पुष्पमादाय धर्मराजाय तत्तदा
अशी विनंती पाञ्चालीने केल्यावर, भीमसेनाने ते फूल घेऊन धर्मराजाकडे नेले.
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः। प्रियायाः प्रियकामः स प्रायाद्भीमो महाबलः
महाराणीच्या इच्छेचा अर्थ समजून, आपल्या प्रियेला आनंदी करण्यासाठी, बलवान भीम निघून गेला.
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम्। आजिहीर्षुर्जगामाशु सपुष्पाण्यपराण्यपि
ज्या दिशेने फूल आले होते, त्या दिशेला तोंड करून, भीम आणखी पुष्पे गोळा करण्याच्या इच्छेने वेगाने गेला.
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान्। मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः। [ददृशुः सर्वभूतानि महाबाणधनुर्धरम्
सोन्याच्या पाठ असलेले धनुष्य आणि विषारी सर्पासारखे बाण घेऊन, सिंहासारखा रागावलेला किंवा मदाने भरलेला हत्ती जसा वाटतो, तसा भीम सर्व प्राण्यांना आपल्या सामर्थ्यशाली धनुष्याने दिसला.
न ग्लानिर्न च वैक्लब्यं न भयं न च संभ्रमः। कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ।।]
पृथेचा पुत्र, वायुपुत्र भीम, कधीही थकवा, दुर्बलता, भीती किंवा गोंधळ अनुभवत नसे.
द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स बाहुबलमाश्रितः। व्यपेतभयसमोहः शैलमभ्यपतद्बली
द्रौपदीला आनंद मिळावा म्हणून, स्वतःच्या बळावर विश्वास ठेवून, निर्भय आणि निर्धास्त होऊन, तो बलाढ्य पर्वत चढू लागला.
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम्। गिरिं चचारारिहरः किन्नराचरितं शुभम्
शत्रूंचा नाश करणारा तो, झाडे, वेलींनी आणि झुडपांनी झाकलेल्या निळ्या खडकांच्या पर्वतावर, किन्नरांनी वावरलेल्या त्या पवित्र आणि सुंदर ठिकाणी फिरू लागला.
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः। सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्
रंगीत खनिजे, झाडे, पक्षी आणि विविध रंगांची अंडी यांनी सजलेला, सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी भरलेला, तो पर्वत पृथ्वीवरून वर उंचावलेल्या भुजेसारखा दिसत होता.
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु। सक्तचक्षुरभिप्रायान्हृदयेनानुचिन्तयन्
गंधमादनाच्या सर्व ऋतूंमध्ये रमणीय असलेल्या उतारांवर त्याने आपली नजर आणि मन लावले, आणि हृदयाने त्या ठिकाणाचा विचार करू लागला.
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाचरितेषु च। बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः
कोकिळांचे गोड आवाज आणि मधमाश्यांचा गुंजारव यांच्या मध्ये, त्याचे मन, कान आणि डोळे एकाग्र ठेवून, अमाप सामर्थ्य असलेला तो पुढे निघाला.
आजिघ्रन्स महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम्। गन्धमुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः
सर्व ऋतूंमध्ये उमलणाऱ्या फुलांचा गंध, वनात भरपूर आणि प्रखर पसरलेला, तो महाबली गंध श्वासात घेत होता, जणू मदमस्त हत्तीच.