भ्रातुर्वचनमाज्ञाय भीमसेनो घटोत्कचम्। `चिन्तयामास बलवान्महाबलपराक्रमम्
भाऊचे शब्द ऐकून, बलवान भीमसेनाने त्या महान बळाच्या घटोत्कचाचा विचार केला.
घटोत्कचश्च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस्तदा। कृताञ्जलिरुषातिष्ठदभिवाद्याथ पाण्डवान्। ब्राह्मणांश्च महाबाहुः स च तैरमिनन्दितः
तेव्हा घटोत्कच, धर्मात्मा, वडिलांनी आठवताच त्वरित हजर झाला. त्याने हात जोडून पांडवांना आणि ब्राह्मणांना वंदन केले आणि त्यांनी त्याचे स्वागत केले.
उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः
तो सत्यप्रताप घटोत्कच, आपल्या वडिलांशी, भीमसेनाशी बोलला:
स्मृतोऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुरहमागतः। आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्ताऽस्म्यसंशयम्
आपण मला आठवलेत म्हणून मी लगेच आलो आहे, सेवा करण्यास उत्सुक आहे; काहीही आज्ञा करा, हे महाबाहू, मी नक्कीच सर्व काही पूर्ण करीन.
तच्छ्रुत्वा भीमसेनस्तु राक्षसं परिषस्वजे। चिन्ताया समनप्राप्तमित्युवाच वृकोदरः
हे ऐकून, भीमसेनाने त्या राक्षसाला मिठी मारली आणि चिंता दूर झालेल्या वृकोदराने असे सांगितले:
हैडिम्बेय परिश्रान्ता तव माताऽपराजिता। त्वं कच कामगमस्तात बलवान्वह तां खग
हिडिंबाचा पुत्रा, तुझी अपराजित आई थकली आहे; तू इच्छेनुसार जाणारा आणि बलवान आहेस, तिला, हे पक्षीरूप असलेल्या, उचलून घे.
स्कन्धमारोप्य भद्रं ते मध्येऽस्माकं विहायसा। गच्छ नीचिकया गत्या यथा चैनां न पीडयेः
तिला आपल्या खांद्यावर नीट बसव, आणि आमच्या मध्येच, सावकाश आणि हलक्या गतीने उड, म्हणजे तिला त्रास होणार नाही.
धर्मराजं च धौम्यं च कृष्णां च यमजौ तथा। एकोप्यहमलं वोढुं किमुताद्य सहायवान्
मी एकटाच धर्मराज, धौम्य, कृष्णा आणि यमद्वयांना सहज उचलू शकतो; मग आज तर मदतीला इतर आहेतच.
[अन्ये च शतशः शूरा विहङ्गाः कामरूपिणः। सर्वान्वो ब्राह्मणैः सार्धं वक्ष्यन्ति सहिताऽनघ। `मन्दंमन्दं गमिष्यामि वहन्द्रुपदनन्दिनीम्
शेकडो शूर, इच्छेनुसार रूप बदलणारे पक्षीरूप राक्षसही ब्राह्मणांसह आपल्याला उचलतील, हे निष्पापा; मी द्रुपदकन्येला सावकाश घेऊन जाईन.
एवमुक्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कचः। पाण्डूनां मध्यगो वीरः पाण्डवानपि चापरे
असे म्हणून, घटोत्कच वीराने कृष्णेला आपल्या मध्ये घेतले आणि इतरांनीही उरलेल्या पांडवांना उचलले.
लोमशः सिद्धमार्गेण जगामानुपमद्युतिः। स्वेनैव स प्रभावेण द्वीतीय इव भास्करः
लोमश तेजस्वी, आपल्या अद्वितीय तेजाने उजळून, सिद्ध मार्गाने पुढे गेला. तो आपल्या सामर्थ्याने जणू दुसरा सूर्यच भासत होता.
ब्राह्मणांश्चापि तान्सर्वान्समुपादाय राक्षसाः। नियोगाद्राक्षसेनद्रस्य जग्मुर्भीमपराक्रमाः
राक्षसांनी, राक्षस सेनापतीच्या आज्ञेने, त्या सर्व ब्राह्मणांना, भीमासारख्या पराक्रमीपणे, उचलून नेले.
एवं सुरमणीयानि वनान्युपवनानि च। आलोकयन्तस्ते जग्मुर्विशालां बदरीमनु
देवतांना प्रिय अशा सुंदर वनांचे आणि उपवनांचे दर्शन घेत, ते विशाल बदरीकडे मार्गक्रमण करू लागले.
ते त्वाशुगतिभिर्वीरा राक्षसैस्तैर्महाजवैः। उह्यमाना ययुः शीघ्रं महदध्वानमल्पवत्
त्या वेगवान राक्षसांनी, वीरांना आपल्या पाठीवर घेऊन, मोठा प्रवास अगदी सहज आणि जलद पार पाडला.
देशान्म्लेच्छजनाकीर्णान्नानारत्नाकरायुतान्। ददृशुर्गिरिपादांश्च नानाधातुसमाचितान्
त्यांना विविध रत्नांनी भरलेली, म्लेच्छांनी गजबजलेली प्रदेश दिसली, तसेच अनेक धातूंनी व्यापलेली पर्वतांची पायथ्येही पाहिली.
विद्याघरमाकीर्णआन्युतान्वानरकिन्नरैः। तथा किंपुरुषैश्चैव गन्धर्वैश्चसमन्ततः
त्यांनी वानर, किन्नर, किम्पुरुष आणि गंधर्व यांनी भरलेली विद्येची स्थाने सर्वत्र पाहिली.
मयूरैश्चभरैश्चैव हरिणै रुरुभिस्तथा। वराहैर्गवयैश्चैव महिषैश्च समावृतान्
मोर, तित्तिर, हरिण, रुरू, वराह, गवय आणि महिष यांनी गजबजलेली स्थाने त्यांनी पाहिली.
नदीजालसमाकीर्णान्नानापक्षियुतान्बहून्। नानाविधमृगैर्जुष्टांश्चारणैश्चोपशोभितान्। समदैश्च्यशि विहगैः उपैरन्वितांस्तथा
अनेक नद्या, विविध पक्ष्यांनी भरलेली, अनेक प्रकारच्या प्राण्यांनी आणि चारणांनी शोभलेली, तसेच मदमस्त आणि सुंदर पक्ष्यांनी सजलेली प्रदेश त्यांनी पाहिली.
तेऽवतीर्य बहून्देशानुत्तरांश्च कुरूनपि। ददृशुर्विविधाश्चर्यं कैलासं पर्वतोत्तमम्
अनेक प्रदेश ओलांडून, उत्तरेकडील कुरू देशही पार करून, त्यांनी अद्भुत आणि श्रेष्ठ कैलास पर्वताचे दर्शन घेतले.
तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम्। उपेतं पादपैर्दिव्यैः सदापुष्पफलोपगैः
त्या ठिकाणी, त्यांनी नरा-नारायण यांचे आश्रम पाहिले, जेथे नेहमी फुलांनी आणि फळांनी लगडलेली दिव्य झाडे होती.
ददृशुस्तां च बदरीं वृत्तस्कन्धां मनोरमाम्। स्निग्धामविरलच्छायां श्रिया परमया युताम्
त्यांनी ती बदरीची झाडे पाहिली, जी गोल आणि आकर्षक खोडाची, घनदाट सावलीची आणि अत्यंत तेजस्वी होती.
पत्रैः स्निग्धैरविरलैरुपेतां मृदुभिः शुभाम्। विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम्
मऊ, चमकदार आणि दाट पानांनी सजलेली, रुंद फांद्यांची, विशाल आणि तेजस्वी अशी ती झाडे होती.
फलैरुपचितैर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भृशम्। मधुस्रवैः सदा दिव्यां महर्षिगणसेविताम्। मदप्रमुदितैर्नित्यं नानाद्विजगणैर्युताम्
ती झाडे दिव्य आणि गोड फळांनी भरलेली, नेहमी मधाने ओथंबलेली, महर्षींच्या संगतीने पावन, आणि विविध पक्ष्यांच्या आनंदी किलबिलाटाने नित्य गजबजलेली होती.
अदंशमशके देशे बहुमूलफलोदके। नीलशाद्वलसंछन्ने देवगन्धर्वसेविते
त्या प्रदेशात डास किंवा किटक नव्हते, मुबलक मुळे, फळे आणि पाणी होते, निळसर हिरवळीने आच्छादलेले, आणि देव-गंधर्व यांच्या वावराने पावन झालेले होते.
सुभूमिभागविशदे स्वभावविदिते शुभे। जातां हिममृदुस्पर्शे देशेऽपहतकण्टके
ती भूमी स्वच्छ, सुंदर आणि नैसर्गिकरित्या पवित्र होती, बर्फाचा स्पर्श मऊ होता आणि काट्यांचा अभाव होता.
तामुपेत्य महात्मानः सह तैर्ब्राह्मणर्षभैः। अवतेरुस्ततः सर्वे राक्षसस्कन्धतः शनैः
त्या ठिकाणी पोहोचल्यावर, त्या महात्म्यांनी आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी, सर्वांनी राक्षसांच्या खांद्यावरून सावकाश खाली उतरले.
ततस्तमाश्रमं पुण्यं नरनारायणाश्रितम्। ददृशुः पाण्डवा राजन्सहिता द्विजपुङ्गवैः
मग पांडवांनी, श्रेष्ठ द्विजांसह, नरा-नारायण यांच्या पवित्र आश्रमाचे दर्शन घेतले.
तमसा रहितं पुण्यमनामृष्टं रवेः करैः। क्षुत्तृट्शीतोष्णदोषैश्च वर्जितं शोकनाशनम्
ते पवित्र स्थान अंधाररहित, सूर्याच्या किरणांनी न स्पर्शलेले, उपासमारी, तहान, उष्णता आणि थंडीपासून मुक्त, आणि दुःखाचा नाश करणारे होते.
महर्षिगणसंबाधं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितम्। दुष्प्रवेशं महाराज नरैर्धर्मबहिष्कृतैः
हे राजन, त्या ठिकाणी अनेक महान ऋषी एकत्र जमले होते, ब्रह्मतेज आणि समृद्धीने भरलेले होते, आणि जे धर्म सोडतात अशा माणसांना तेथे प्रवेश करणे अशक्य होते.
बलिहोमार्चितं दिव्यं सुसंमृष्टानुलेपनम्। दिव्यपुष्पोपहारैश्च सर्वतोऽभिविराजितम्
ते एक दिव्य स्थान होते, बलीच्या यज्ञांनी आणि हवनांनी पूजले गेले होते, सर्वत्र स्वच्छ आणि सुगंधी लेपनांनी उजळले होते, आणि देवतांच्या फुलांनी सर्व बाजूंनी सजवले गेले होते.