पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः। स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश्च मुहुर्मुहुः
महर्षी शांतीसाठी मंत्र म्हणत असताना, पांडव तिला पुन्हा पुन्हा थंड हातांनी स्पर्श करत होते.
सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना। पाञ्चाली सुखमासाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः
थंड वाऱ्याने आणि पाण्याच्या शिंपडण्याने सेवा करत असताना, पाञ्चालीला हळूहळू बरे वाटू लागले आणि तिचे भान परत आले.
परिगृह्यच तां दीनां कृष्णामजिनसंस्तरे। पार्था विश्रामयामासुर्लब्धसंज्ञां तपस्विनम्
त्या दुःखी कृष्णेला हरिणाच्या कातडीवर बसवून, पांडवांनी तिला धीर दिला आणि ज्या तपस्विनीला शुद्धी आली होती, तिला विश्रांती घ्यायला लावली.
तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ। कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः
तिचे पाय, जे पूजा केलेल्या चिन्हांनी सुशोभित होते आणि रक्तवर्णी होते, त्या यमद्वयांनी आपल्या कष्टाने गाठ पडलेल्या हातांनी हळूवार दाबले.
पर्याश्वासयदप्येनां धर्मराजो युधिष्ठिरः। उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनमिदं वचः
धर्मराज युधिष्ठिरानेही तिला धीर दिला आणि मग कुरुकुळातील श्रेष्ठ, भीमसेनाला असे म्हणाला:
बहवः पर्वता मीम विषमा हिमदुर्गमाः। तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति
इथे अनेक डोंगर आहेत, हे महाबाहू, जे खडतर आणि हिमाने आच्छादलेले आहेत; या सर्वांत कृष्णा कशी चालू शकेल?
त्वां राजन्राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभ। स्वयं नेष्यामि राजेनद्र मा विषादे मनुः कृथाः
राजा, मी स्वतः तुला, राजकन्येला आणि यमद्वयांना घेऊन जाईन, पुरुषश्रेष्ठा; मनात खचू नकोस.
अथवा यो मया जातो विहगो मद्बलोपमः। वहेदनघ सर्वान्नो वचनात्ते घटोत्कचः
किंवा माझ्यापासून जन्मलेला, माझ्या बळासारखा पक्षीरूप असलेला घटोत्कच, तुझ्या आज्ञेने आपल्याला सर्वांना सहज उचलू शकतो, हे निष्पापा.
धर्मज्ञो बलवाञ्शूरः सद्यो राक्षसपुङ्गवः। भक्तोऽस्मानौरसः पुत्रो नेतुमर्हति मातरम्
तो धर्माची जाण असलेला, बलवान, शूर आणि राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ आहे; आमच्यावर प्रेम करणारा, माझा स्वतःचा मुलगा, तो आपल्या आईला उचलून नेण्यास योग्य आहे.
तव भीम सुतेनाहं नीतो भीमपराक्रम। अक्षतः सह पाञ्चाल्या गच्छेयं गन्धमादनम्
भीमा, तुझ्या पुत्राच्या भीमपराक्रमामुळे, मी आणि द्रौपदी दोघेही सुखरूपपणे गंधमादन पर्वतावर जाऊ शकू.
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय भीमसेनो घटोत्कचम्। `चिन्तयामास बलवान्महाबलपराक्रमम्
भाऊचे शब्द ऐकून, बलवान भीमसेनाने त्या महान बळाच्या घटोत्कचाचा विचार केला.
घटोत्कचश्च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस्तदा। कृताञ्जलिरुषातिष्ठदभिवाद्याथ पाण्डवान्। ब्राह्मणांश्च महाबाहुः स च तैरमिनन्दितः
तेव्हा घटोत्कच, धर्मात्मा, वडिलांनी आठवताच त्वरित हजर झाला. त्याने हात जोडून पांडवांना आणि ब्राह्मणांना वंदन केले आणि त्यांनी त्याचे स्वागत केले.
उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः
तो सत्यप्रताप घटोत्कच, आपल्या वडिलांशी, भीमसेनाशी बोलला:
स्मृतोऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुरहमागतः। आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्ताऽस्म्यसंशयम्
आपण मला आठवलेत म्हणून मी लगेच आलो आहे, सेवा करण्यास उत्सुक आहे; काहीही आज्ञा करा, हे महाबाहू, मी नक्कीच सर्व काही पूर्ण करीन.
तच्छ्रुत्वा भीमसेनस्तु राक्षसं परिषस्वजे। चिन्ताया समनप्राप्तमित्युवाच वृकोदरः
हे ऐकून, भीमसेनाने त्या राक्षसाला मिठी मारली आणि चिंता दूर झालेल्या वृकोदराने असे सांगितले:
हैडिम्बेय परिश्रान्ता तव माताऽपराजिता। त्वं कच कामगमस्तात बलवान्वह तां खग
हिडिंबाचा पुत्रा, तुझी अपराजित आई थकली आहे; तू इच्छेनुसार जाणारा आणि बलवान आहेस, तिला, हे पक्षीरूप असलेल्या, उचलून घे.
स्कन्धमारोप्य भद्रं ते मध्येऽस्माकं विहायसा। गच्छ नीचिकया गत्या यथा चैनां न पीडयेः
तिला आपल्या खांद्यावर नीट बसव, आणि आमच्या मध्येच, सावकाश आणि हलक्या गतीने उड, म्हणजे तिला त्रास होणार नाही.
धर्मराजं च धौम्यं च कृष्णां च यमजौ तथा। एकोप्यहमलं वोढुं किमुताद्य सहायवान्
मी एकटाच धर्मराज, धौम्य, कृष्णा आणि यमद्वयांना सहज उचलू शकतो; मग आज तर मदतीला इतर आहेतच.
[अन्ये च शतशः शूरा विहङ्गाः कामरूपिणः। सर्वान्वो ब्राह्मणैः सार्धं वक्ष्यन्ति सहिताऽनघ। `मन्दंमन्दं गमिष्यामि वहन्द्रुपदनन्दिनीम्
शेकडो शूर, इच्छेनुसार रूप बदलणारे पक्षीरूप राक्षसही ब्राह्मणांसह आपल्याला उचलतील, हे निष्पापा; मी द्रुपदकन्येला सावकाश घेऊन जाईन.
एवमुक्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कचः। पाण्डूनां मध्यगो वीरः पाण्डवानपि चापरे
असे म्हणून, घटोत्कच वीराने कृष्णेला आपल्या मध्ये घेतले आणि इतरांनीही उरलेल्या पांडवांना उचलले.
लोमशः सिद्धमार्गेण जगामानुपमद्युतिः। स्वेनैव स प्रभावेण द्वीतीय इव भास्करः
लोमश तेजस्वी, आपल्या अद्वितीय तेजाने उजळून, सिद्ध मार्गाने पुढे गेला. तो आपल्या सामर्थ्याने जणू दुसरा सूर्यच भासत होता.
ब्राह्मणांश्चापि तान्सर्वान्समुपादाय राक्षसाः। नियोगाद्राक्षसेनद्रस्य जग्मुर्भीमपराक्रमाः
राक्षसांनी, राक्षस सेनापतीच्या आज्ञेने, त्या सर्व ब्राह्मणांना, भीमासारख्या पराक्रमीपणे, उचलून नेले.
एवं सुरमणीयानि वनान्युपवनानि च। आलोकयन्तस्ते जग्मुर्विशालां बदरीमनु
देवतांना प्रिय अशा सुंदर वनांचे आणि उपवनांचे दर्शन घेत, ते विशाल बदरीकडे मार्गक्रमण करू लागले.
ते त्वाशुगतिभिर्वीरा राक्षसैस्तैर्महाजवैः। उह्यमाना ययुः शीघ्रं महदध्वानमल्पवत्
त्या वेगवान राक्षसांनी, वीरांना आपल्या पाठीवर घेऊन, मोठा प्रवास अगदी सहज आणि जलद पार पाडला.
देशान्म्लेच्छजनाकीर्णान्नानारत्नाकरायुतान्। ददृशुर्गिरिपादांश्च नानाधातुसमाचितान्
त्यांना विविध रत्नांनी भरलेली, म्लेच्छांनी गजबजलेली प्रदेश दिसली, तसेच अनेक धातूंनी व्यापलेली पर्वतांची पायथ्येही पाहिली.
विद्याघरमाकीर्णआन्युतान्वानरकिन्नरैः। तथा किंपुरुषैश्चैव गन्धर्वैश्चसमन्ततः
त्यांनी वानर, किन्नर, किम्पुरुष आणि गंधर्व यांनी भरलेली विद्येची स्थाने सर्वत्र पाहिली.
मयूरैश्चभरैश्चैव हरिणै रुरुभिस्तथा। वराहैर्गवयैश्चैव महिषैश्च समावृतान्
मोर, तित्तिर, हरिण, रुरू, वराह, गवय आणि महिष यांनी गजबजलेली स्थाने त्यांनी पाहिली.
नदीजालसमाकीर्णान्नानापक्षियुतान्बहून्। नानाविधमृगैर्जुष्टांश्चारणैश्चोपशोभितान्। समदैश्च्यशि विहगैः उपैरन्वितांस्तथा
अनेक नद्या, विविध पक्ष्यांनी भरलेली, अनेक प्रकारच्या प्राण्यांनी आणि चारणांनी शोभलेली, तसेच मदमस्त आणि सुंदर पक्ष्यांनी सजलेली प्रदेश त्यांनी पाहिली.
तेऽवतीर्य बहून्देशानुत्तरांश्च कुरूनपि। ददृशुर्विविधाश्चर्यं कैलासं पर्वतोत्तमम्
अनेक प्रदेश ओलांडून, उत्तरेकडील कुरू देशही पार करून, त्यांनी अद्भुत आणि श्रेष्ठ कैलास पर्वताचे दर्शन घेतले.
तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम्। उपेतं पादपैर्दिव्यैः सदापुष्पफलोपगैः
त्या ठिकाणी, त्यांनी नरा-नारायण यांचे आश्रम पाहिले, जेथे नेहमी फुलांनी आणि फळांनी लगडलेली दिव्य झाडे होती.