सैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता। किमेतत्किंप्रभावेण येनेदं रव्याकुलं जगत्। आख्यातु नो भवाञ्शीघ्रं विसंज्ञाः स्मेह सर्वशः
ही संपूर्ण पृथ्वी शंभर योजन खाली गेली आहे. हे काय घडले? याचे कारण काय? ज्यामुळे जग इतके अस्वस्थ झाले आहे? कृपया आम्हाला लवकर सांगा, कारण आम्ही सर्वजण गोंधळात पडलो आहोत.
असुरेभ्यो भयं नास्ति युष्माकं कुत्रचित्क्वचित्। श्रूयतां यत्कृते त्वेष संक्षोभो जायतेऽमराः
असुरांपासून तुम्हाला कुठेही कधीही काहीही भीती नाही. अमरांनो, ऐका, या गोंधळाचे खरे कारण काय आहे ते सांगतो.
योसौ सर्वत्रगः श्रीमानक्षरात्मा व्यवस्थितः। तस्य प्रभावात्संक्षोभस्त्रिदिवस्य प्रकाशते
जो सर्वत्र असणारा, तेजस्वी, अविनाशी आत्मा आहे, त्याच्या सामर्थ्यामुळे हे त्रैलोक्य हलले आहे.
यैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता। समुद्धृता पुनस्तेन विष्णुना परमात्मना
ही संपूर्ण पृथ्वी, जी शंभर योजन खाली गेली होती, त्या परमात्मा विष्णूंनी पुन्हा वर उचलली आहे.
तस्यामुद्धार्यमाणायां संक्षोभः समजायत। एवं भवन्तो जानन्तु च्छिद्यतां संशयश्च वः
पृथ्वी वर उचलली जात असताना हा गोंधळ निर्माण झाला. म्हणून, हे सर्वजण, हे जाणून घ्या आणि तुमचा संशय दूर करा.
क्व तद्भूतं वसुमतीं समुद्धरति हृष्टवत्। तं देशं भगवन्ब्रूहि तत्र यास्यामहे वयम्
पृथ्वी आनंदाने जिथे वर उचलली जात आहे, तो प्रदेश कुठे आहे ते आम्हाला सांगा. भगवंत, आम्ही तिथे जाऊ इच्छितो.
हन्त गच्छत भद्रं वो नन्दने पशय्त स्थितम्। एषोत्र भगवाञ्श्रीमान्मुपर्णः संप्रकाशते
चला, तुम्हा सर्वांचे कल्याण होवो, नंदनवनात जा आणि तिथे स्थित असलेला तेजस्वी भगवान उपवर्ण पाहा.
वारादेणैव रूपेण भगवाँल्लोकभावनः। कालानल इवाभाति पृथिवीतलमुद्धरन्
भगवान, जो सृष्टीचा रचनाकार आहे, तो वराहाच्या रूपात प्रकट झाला आहे. तो काळाग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसतो, पृथ्वीला वर उचलताना.
एतस्योरसि सुव्यक्तं श्रीवत्समभिराजते। पश्यध्वं विबुधाः सर्वे भूतमेतदनामयम्
त्याच्या छातीवर श्रीवत्साचा सुंदर चिन्ह स्पष्टपणे झळकत आहे. हे सर्व देवांनो, हा त्रासरहित अद्भुत पुरुष पाहा.
ततो दृष्ट्वा महात्मानं श्रुत्वा चामन्त्र्य चामराः। पितामहं पुरस्कृत्य जग्मुर्देवा यथागतम्
मग त्या महात्म्याला पाहून आणि त्याचे शब्द ऐकून, देवांनी ब्रह्माजींना वंदन करून जसे आले तसे परत गेले.
श्रुत्वा तु तां कथां सर्वे पाण्डवा जनमेजय। लोमशादेशितेनाशु यथा जग्मुः प्रहृष्टवत्
लोहमाशाने सांगितलेली ती कथा ऐकून, सर्व पांडव, जनमेजय, आनंदाने आणि जलदपणे निघाले.
ते शूरा सज्जधन्वानस्तूणवन्तः समार्गणाः। बद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खङ्गवन्तोऽमितौजसः
ते शूरवीर, सज्ज धनुष्य, बाणांनी भरलेली तूणीर, तलवारी आणि बोटांना कवच घालून, अपार तेज असलेले होते.
परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ्ज्येष्ठाः सर्वधनुष्मताम्। पञ्चालीसहिता राजन्प्रययुर्गन्धमादनम्
ते सर्वात श्रेष्ठ ब्राह्मण, सर्व धनुर्धरांमध्ये ज्येष्ठ, आणि द्रौपदीसह, राजन्, गंधमादन पर्वताकडे निघाले.
सरांसि सरितश्चैव पर्वतांश्च वनानि च। वृक्षांश्च बहुलच्छायान्ददृशुर्गिरिमूर्धनि
त्यांनी पर्वतशिखरावर तलाव, नद्या, डोंगर, वन आणि दाट सावलीची झाडे पाहिली.
नित्यपुष्पफलान्देशान्देवर्षिगणसेवितान्। आत्मन्यात्मानमाधाय वीरा मूलफलाशिनः
सदैव फुलांनी आणि फळांनी भरलेली, देवर्षींच्या वासाने पावन झालेली ती स्थाने, हे वीर मुळं-फळं खाऊन, मन एकाग्र करून राहिले.
चेरुरुच्चावचाकारान्देशान्विषमसंकटान्। पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च
ते विविध आणि कठीण प्रदेशांतून फिरले, आणि अनेक प्रकारचे वन्य प्राणी पाहू लागले.
ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम्। विविशुस्ते महात्मानः किन्नराचरितं गिरिम्
त्या पर्वतावर ऋषी, सिद्ध, अप्सरा आणि गंधर्व यांचा वावर होता. मोठ्या आत्म्यांनी, किन्नरांनी रमणाऱ्या त्या डोंगरात प्रवेश केला.
प्रविशत्स्वथ वीरेषु पर्वतं गन्धमादनम्। चणअडवातं महद्वर्षं प्रादुरासीद्विशांपते
त्या धाडसी वीरांनी गंधमादन पर्वतात पाऊल टाकताच, राजन, तिथे एक मोठा, भीषण वादळ उठले.
ततो रेणुः समुद्भूतः सपत्रबहुलो महान्। पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव सहसाऽवृणोत्
मग मोठा धुळीचा ढग, पानांनी भरलेला, अचानक उठला आणि त्याने पृथ्वी, आकाश आणि द्युसुद्धा झाकून टाकले.
न स्म प्रज्ञायते किंचिदावृते व्योम्नि रेणुना। न चापि शेकुस्तत्कर्तुमन्योन्यस्याभिभाषणम्
त्या धुळीने आकाश झाकल्यामुळे काहीच दिसत नव्हते आणि एकमेकांशी बोलताही येईना.
न चापश्यंस्ततोऽन्योन्यं तमसाऽऽवृतचक्षुषः। आकृष्यमाणा वातेन साश्मचूर्णेन भारत
त्यांच्या डोळ्यांवर काळोख पसरला होता, वारा आणि दगडांच्या धुळीने त्यांना एकमेकांना पाहता येईना, हे भारत.
द्रुमाणां वातरुग्णआनां पततां भूतलेऽनिशम्। अन्येषां च महीजानां शब्दः समभवन्महान्
वाऱ्याने मोडलेली झाडे आणि जमिनीवर सतत पडणाऱ्या मोठ्या वस्तूंचा मोठा आवाज होत होता.
द्यौः स्वित्पतति किं भूमिर्दीर्यते पर्वतोनु किम्। इति ते मेनिरे सर्वेपवनेन विमोहिताः
त्या वाऱ्याने गोंधळून सर्वांनी वाटले, 'आकाश कोसळते का? पृथ्वी फाटते का? की पर्वतच तुटतोय?'
ते पथाऽनन्तरांन्वृक्षान्वल्मीकान्विषमाणि च। पाणिभिः परिमार्गन्तो भीता वायोर्निलिल्यिरे
त्या वाऱ्याने घाबरून, त्यांनी वाटेवर, झाडांजवळ, मुंग्यांच्या वारुळांमध्ये आणि खडतर जागांमध्ये हातांनी चाचपडत लपून घेतले.
ततः कार्मुकमादाय भीमसेनो महाबलः। कृष्णामादाय संगम्य तस्थावाश्रित्य पादपम्
मग बलवान भीमसेनाने धनुष्य उचलले आणि कृष्णेला जवळ घेऊन एका झाडाच्या आड उभा राहिला.
धर्मराजश्च धौम्यश् निलिल्याते महावने। अग्निहोत्राण्युपादाय सहदेवस्तु पर्वते
धर्मराज आणि धौम्य यांनी अग्निहोत्र घेऊन मोठ्या जंगलात लपून घेतले, तर सहदेव पर्वतावर गेला.
नकुलो ब्राह्मणाश्चान्ये लोमशश्च महातपाः। वृक्षानासाद्य संत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे
नकुल, इतर ब्राह्मण आणि मोठ्या तपस्वी लोमश, हे सगळे घाबरून इथे-तिथे झाडांच्या आड लपले.
मन्दीभूते तु पवने तस्मिन्रजसि शाम्यति। महद्भिर्जलधारौर्घर्वर्षमभ्याजगाम ह
वारा मंदावला आणि धूळ शांत झाली, तेव्हा मोठ्या मेघांच्या गडगडाटासह जोरदार पाऊस पडू लागला.
भृशं चटचटाशब्दो वज्राणां क्षिप्यतामिव। ततस्ताश्चञ्चलाभासश्चेरुरभ्रेषु विद्युतः
जणू काही वज्र फेकले जात आहेत असा मोठा कडकडाट झाला आणि मग ढगांमध्ये वीज चमकत फिरू लागली.
ततोऽश्मसहिता धाराः संवृण्वन्त्यः समन्ततः। प्रपेतुरनिशं तत्र शीघ्रवातसमीरिताः
मग तिथे वेगवान वाऱ्याने उडवलेल्या, दगड मिसळलेल्या पावसाच्या धारांनी सर्वत्र झाकून टाकले आणि सतत पाऊस पडत राहिला.