नारायणसमो युद्धे सत्यसन्धो दृढव्रतः। तं ममापश्यतो भीम न शान्तिर्हृदयस्य वै
युद्धात नारायणासारखा, सत्यव्रती, दृढनिश्चयी—तो मला दिसत नाही म्हणून, भीम, माझ्या हृदयाला कधीच शांतता मिळत नाही.
दुःखेन महताऽऽविष्टश्चिन्तयामि दिवानिशम्। अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर
मोठ्या दुःखाने ग्रासलेला मी, दिवस-रात्र त्या जिंकता न येणाऱ्या, भयंकर धनुष्यधारीचा विचार करतो; म्हणून, भीम, मला यातना होते.
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसा। ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाता भयस्य च
जो नेहमी संयमी असतो, अगदी लहान अपमान झाला तरीही शांत राहतो, सरळ मार्गाने चालतो आणि इतरांना सुख व संरक्षण देतो—
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाऽभिजिघांसतः। अपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः
पण जो कपटीपणे वागतो, फसवणूक करतो, त्याच्यासाठी तो काळाच्या विषासारखा घातक होतो, अगदी वज्रधारीलाही.
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान्। दाताऽभयस् बीभत्सुरमितात्मा महाहलः
शत्रूनेही शरण येताच तो दयाळू आणि तेजस्वी असतो; बिभत्सु, अमाप आत्मा आणि बलवान भुजा असलेला, सर्वांना आश्रय देतो.
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिता। आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः
तो आपल्यासाठी सर्वांचा आधार आहे, युद्धात शत्रूंचा संहार करणारा, सर्व रत्ने मिळवणारा आणि आपल्याला सुख देणारा आहे.
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासत्पुरा मम। बहूनि बहुजातीनि यानि प्राप्तः सुयोधनः
त्याच्या शौर्यामुळे, सुयोधनाने पूर्वी माझ्याकडील असंख्य, वेगवेगळ्या जातीची दिव्य रत्ने मिळवली होती.
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा मम। सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव
त्याच्या भुजाबळामुळे, पांडवा, माझी सभागृह पूर्वी तिन्ही लोकांत सर्व रत्नांनी सजलेली म्हणून प्रसिद्ध होती.
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि। अजेयममितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम्
शौर्यात वासुदेवासारखा, युद्धात कार्तवीर्यासारखा, जिंकता न येणारा आणि अमाप असा तो फाल्गुन मला दिसत नाही.
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम्। अनुयातः स्ववीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा
महाबलवान संकर्षण, तू भीम, अपराजित, आणि शत्रूंचा संहार करणारा वासुदेव—हे सर्वजण आपापल्या सामर्थ्याने त्याच्यासोबत होते.
यस् बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः। जवे वायुर्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः
ज्याचे भुजाबळ इंद्रासारखे, तेज पुरंदरासारखे, वेग वाऱ्यासारखा, वाणी सोमासारखी आणि राग काळासारखा आहे—
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वेवीर दिदृक्षवः। प्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम्
हे महाबाहू, आपण सर्वजण त्या नरव्याघ्राला पाहण्यासाठी उत्सुक आहोत; म्हणून आपण सर्व मिळून गंधमादन पर्वतात जाऊ.
विशाला बदरी यत्रनरनारायणाश्रमः। तं सदाऽध्युषितं यक्षैर्द्रक्ष्यामो गिरिसुत्तमम्
जिथे विशाल बदरी आहे, जिथे नर-नारायणांचा आश्रम आहे, आणि जेथे यक्ष नेहमी वास करतात—तो सर्वोत्तम पर्वत आपण पाहू.
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैरभिसेविताम्। पद्भिरेव गमिष्यामस्तप्यभाना महत्तपः
कुबेराची रम्य नलिनी, जिथे राक्षस वावरतात, तिथे आपण पायी जाऊ आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असलेल्या त्या महान तपस्व्याचे दर्शन घेऊ.
नातप्ततपसा शक्यो गन्तुं देशो वृकोदर। न नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत
भारता, हे वृकोदर, ज्याने तपश्चर्या केली नाही, जो निर्दयी, लोभी किंवा असंयमी आहे, त्याला या ठिकाणी पोहोचता येत नाही.
तत्र सर्वेगमिष्यामो भीमार्जुपदैषिणः। सायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सार्धं विप्रैर्महाव्रतैः
आपण सर्वजण, जे भीम आणि अर्जुन यांचा मार्ग धरतो, शस्त्रांनी सज्ज होऊन, महान व्रती ब्राह्मणांसह तिथे जाऊ.
मक्षिकादंशमशकान्सिंहान्व्याघ्रान्सरीसृपान्। प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस्तान्न पश्यति
पार्था, जो मनाला आवर घालत नाही, त्याला डास, माशी, सिंह, वाघ आणि साप यांचा त्रास होतो; पण जो संयमी असतो, त्याला हे काहीच दिसत नाही.
ते वयं नियतात्मानः पर्वतं गन्धमादनम्। प्रवेक्ष्यामो मिताहारा धनंजयदिदृक्षवः
आपण सर्वजण, मनावर ताबा ठेवून आणि मापात अन्न खाऊन, धनंजयाला पाहण्याच्या इच्छेने, गंधमादन पर्वतात प्रवेश करू.
द्रष्टारः पर्वताः सर्वे नद्यः सपुरकाननाः। तीर्थानि चैव श्रीमन्ति स्पृष्टं च सलिलं करैः
सर्व पर्वत, नद्या, त्यांवरील नगरे आणि अरण्ये, तसेच पवित्र तीर्थस्थळे आपण पाहू, आणि त्या नद्यांचे पाणी हातांनी स्पर्श करू.
पर्वतं मन्दरं दिव्यमेष पन्थाः प्रयास्यति। समाहीता निरुद्विग्नाः सर्वे भवत पाण्डवाः
हा मार्ग आपल्याला दिव्य मंदार पर्वताकडे नेईल; म्हणून सर्व पांडवांनी मन एकाग्र करून, चिंता न करता पुढे जावे.
अयं देवनिवासो वै गन्तव्यो वो भविष्यति। ऋषीणां चैव दिव्यानां निवासः पुण्यकर्मणां
हेच आपले गंतव्य ठरेल—देवतांचे निवासस्थान आणि पुण्यकर्म करणाऱ्या दिव्य ऋषींचेही घर.
एषा शिवजला पुण्या याति सौम्य महानदी। बदरीप्रभवा राजन्देवर्षिगणसेविता
ही पवित्र आणि शुभ जल असलेली महानदी, सौम्य, बदरी येथून उगम पावते आणि देवर्षींच्या समूहाने नेहमी पूजली जाते.
एषा वैहायसैर्नित्यं वालखिल्यैर्महात्मभिः। अर्चिता चोपयाता च गन्धर्वैश्च महात्मभिः
ही नदी आकाशातून नेहमी फिरणाऱ्या आणि महान आत्मा असलेल्या वालखिल्य ऋषींकडून पूजली जाते, तसेच थोर गंधर्वही इथे येतात.
अत्रसाम स्म गायन्ति सामगाः पुण्यनिःस्वनाः। मरीचिः पुलहश्चैव भृगुश्चैवाङ्गिरास्तथा
इथे सामगायक शुभ नादाने साम गातात; मरीचि, पुलह, भृगु आणि अंगिरा हेही येथे आहेत.
अत्राह्निकं सुरश्रेष्ठो जपते समरुद्गणः। साध्याश्चैवाश्विनौ चैव परिधावन्ति तं तदा
इथे देवांचा श्रेष्ठ आणि मरुतगण त्यांच्या नित्य जपाचा पाठ करतात; साध्य आणि अश्विनी कुमारही त्याच वेळी इथे संचार करतात.
चन्द्रमाः सह सूर्येण ज्योतीषि च ग्रहैः सह। अहोरात्रविभागेन नदीमेनामनुव्रजन्
चंद्र आणि सूर्य, तसेच तारे आणि ग्रह, दिवस-रात्रीच्या विभागानुसार या नदीच्या मागे जातात.
एतस्याः सलिलं मूर्ध्नि वृषाङ्कः पर्यधारयत्। गङ्गाद्वारे महाभाग येन लोकस्थितिर्भवेत्
गंगाद्वारावर, वृषध्वजाने या नदीचे पाणी आपल्या डोक्यावर घेतले, ज्यामुळे जगाची स्थिरता राखली गेली.
एतां भगवतीं देवीं भवन्तः सर्व एव हि। प्रयतेनात्मना तात प्रतिगम्याभिवादत
माझ्या प्रियजनांनो, आपण सर्वजण शुद्ध मनाने या भगवती देवीला जाऊन वंदन करा.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लोमशस्य महात्मनः। आकाशगङ्गां प्रयताः पाण्डवास्तेऽभ्यवादयन्
महात्मा लोमश यांच्या त्या शब्दांचे ऐकून, पांडवांनी पवित्र होऊन आकाशगंगा देवीला वंदन केले.
अभिवाद्य च ते सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः। पुनः प्रयाताः संहृष्टाः सर्वैर्ऋषिगणैः सह
तिने वंदन केल्यावर, सर्व धर्मपालक पांडव आनंदाने, सर्व ऋषीगणांसह पुन्हा मार्गस्थ झाले.