ततः कृष्णाऽब्रवीद्वाक्यं प्रहसन्ती मनोरमा। गमिष्यामि न संताप कार्यो मां प्रति भारत
तेव्हा कृष्णा हसत-हसत म्हणाली, 'मी जाईन; माझ्याबद्दल तुला काहीही काळजी करू नकोस, भारतवंशीय.'
तपसा शक्यते गन्तुं पर्वतो गन्धमादनः। तपसा चैव कौन्तेय सर्वे योक्ष्यामहे वयम्
तपस्येने गंधमादन पर्वतही गाठता येतो; आणि तपस्येच्या जोरावर, कुंतीपुत्रा, आपण सर्वजण आपलं ध्येय नक्की गाठू.
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश् पार्थिव। अहं च त्वं च कौन्तेय द्रक्ष्यामः श्वेतवाहनम्
नकुल, सहदेव, भीमसेन, राजन, मी आणि तू, कुंतीपुत्रा, आपण सर्वजण श्वेत अश्व असलेल्या त्याला पाहू.
एवं संभाषमाणास्ते सुबाहुविषयं महत्। ददृशुर्मुदिता राजन्प्रभूतगजवाजिमत्
अशा प्रकारे बोलत असताना, त्यांनी आनंदाने सुभाहूचं मोठं राज्य पाहिलं, जिथे अनेक हत्ती आणि घोडे होते, राजन.
किराततङ्गणाकीर्णं पुलिन्दशतसंकुलम्। हिमवत्यमरैर्जुष्टं बह्वाश्चर्यसमाकुलम्। सुबाहुश्चापि तान्दृष्ट्वा पूजयाप्रत्यगृह्णत
किरात आणि तंगणांच्या जमावाने, शेकडो पुलिंदांनी भरलेलं, हिमालयावर अमरांनी पावलेलं आणि अनेक अद्भुत गोष्टींनी भरलेलं ते राज्य सुभाहूने पाहिलं आणि त्याने त्यांचं मोठ्या सन्मानाने स्वागत केलं.
विषयान्ते कुलिन्दानामीश्वरः प्रीतिपूर्वकम्। तत्र ते पूजितास्तेन सर्व एव सुखोपिताः
कुलिंदांच्या सीमेवर त्यांच्या राजाने त्यांना प्रेमाने भेट दिली; तिथे त्याने सर्वांना सन्मान दिला आणि सुखाने ठेवले.
प्रतस्थुर्विमले सूर्ये हिमवन्तं गिरिं प्रति। इन्द्रसेनमुखांश्चापि भृत्यान्पौरोगवांस्तथा
सूर्य स्वच्छ उगवल्यावर, ते हिमालयाकडे निघाले, इंद्रसेन आणि इतर सेवक, पुजारी यांच्यासह.
सूदांश्च पारिबर्हांश्च द्रौपद्याः सर्वशो नृप। राज्ञः कुलिन्दाधिपतेः परिदाय महारथाः
महारथींनी द्रौपदीचे सर्व स्वयंपाकी आणि सामान कुलिंदांच्या राजाकडे सोपवले आणि मग ते पुढे निघाले.
पद्भिरेव महावीर्या ययुः कौरवनन्दनाः। ते शनैः प्राद्रवन्सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः। तस्माद्देशात्सुसंहृष्टा द्रष्टुकामा धनंजयम्
कौरवकुलातील हे शूर पुत्र पायदळानेच चालले; कृष्णेसह पांडव हळूहळू त्या प्रदेशातून आनंदाने, धनंजयाला पाहण्याच्या इच्छेने पुढे गेले.
भीमसेनयमौ चोभौ पाञ्चालि च निबोधत। नास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान्वनेचरान्
भीमसेन, दोन्ही जुळे आणि पांचाळी, ऐका—जे अस्तित्वात आहे त्याचा नाश होत नाही; आपण वनात राहूनही जिवंत आहोत, हे पाहा.
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद्ब्रुवामेतरेतरम्। अशक्येऽपि व्रजामो यद्नंजयदिदृक्षया
आपण एकमेकांना म्हणतो, 'आपण कमकुवत आणि दुःखी आहोत,' तरीही अर्जुनाला पाहण्याच्या इच्छेने, अशक्य असतानाही आपण पुढे चाललो आहोत.
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः। यच्च वीरं न पश्यामि धनंजयमुपान्तिके
ही ओढ माझ्या अंगाला तशीच जाळते जशी कापसाच्या ढिगाला आग जाळते—कारण मी शूर धनंजयाला जवळ पाहू शकत नाही.
तस्यादर्शनतप्तं मां सानुजं वनमास्थितम्। याज्ञसेन्याः परामर्शः स च वीर दहत्युत
त्याच्या अनुपस्थितीने मी भावांसह या वनात राहतो; याज्ञसेनीच्या दुःखाचा विचारही मला, हे वीर, जाळून टाकतो.
नकुलात्पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम्। अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर
नकुलापेक्षा मोठा, अमर्याद शक्ती असलेला, जिंकता न येणारा, बलवान पार्थ मला दिसत नाही; म्हणून, वृकोदर, मला यातना होते.
तीर्थानि चैव रम्याणि वनानि च सरांसि च। चरामि सह युष्माभिस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया
पवित्र तीर्थस्थळे, सुंदर अरण्ये, सरोवरे—हे सर्व मी तुमच्यासोबत फिरतो, त्याला पाहण्याच्या इच्छेने.
पञ्चवर्षाण्यहं वीरं सत्यसन्धं धनंजयम्। यन्न पश्यामि बीभत्सुं तेन तप्ये वृकोदर
पाच वर्षे झाली, मी सत्यवचन असलेल्या, भीषण बिभत्सू धनंजयाला पाहिलं नाही; म्हणून, वृकोदर, मला यातना होते.
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम्। न पश्यामि महाबाहुं तेन तप्ये वृकोदर
तो काळा, कमळासारखी डोळे असलेला, सिंहासारखा चालणारा, बलवान भुजा असलेला तो गोडकेश मला दिसत नाही; म्हणून, भीम, मला फार वेदना होते.
कृतास्त्रं निपुणं युद्देऽव्रतिमानं धनुष्मताम्। न पश्यामि कुरुश्रेष्ठ तेन तप्ये वृकोदर
शस्त्रविद्येत पारंगत, युद्धात कुशल, धनुर्धरांत सर्वोत्तम असा तो कुरूश्रेष्ठ मला दिसत नाही; म्हणून, भीम, मला यातना होते.
चरन्तमरिसङ्घेषु क्रुद्धं कालमिवानघ। प्रभिन्नमिव मातङ्गं सिंहस्कन्धं धनंजयम्
शत्रूंच्या गर्दीत वावरणारा, रागाने काळासारखा भासणारा, सिंहासारखे खांदे असलेला, उन्मत्त हत्तीप्रमाणे धावणारा धनंजय मला दिसत नाही.
यः स शक्रादनवरो वीर्येण च बलेन च। यमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वोऽमितविक्रमः
तो पार्थ, पांडुपुत्रांमध्ये ज्येष्ठ, ज्याची वीरता आणि बळ इंद्रासारखी आहे, ज्याचे घोडे पांढरे आहेत आणि ज्याची शौर्य अमाप आहे—
नारायणसमो युद्धे सत्यसन्धो दृढव्रतः। तं ममापश्यतो भीम न शान्तिर्हृदयस्य वै
युद्धात नारायणासारखा, सत्यव्रती, दृढनिश्चयी—तो मला दिसत नाही म्हणून, भीम, माझ्या हृदयाला कधीच शांतता मिळत नाही.
दुःखेन महताऽऽविष्टश्चिन्तयामि दिवानिशम्। अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर
मोठ्या दुःखाने ग्रासलेला मी, दिवस-रात्र त्या जिंकता न येणाऱ्या, भयंकर धनुष्यधारीचा विचार करतो; म्हणून, भीम, मला यातना होते.
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसा। ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाता भयस्य च
जो नेहमी संयमी असतो, अगदी लहान अपमान झाला तरीही शांत राहतो, सरळ मार्गाने चालतो आणि इतरांना सुख व संरक्षण देतो—
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाऽभिजिघांसतः। अपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः
पण जो कपटीपणे वागतो, फसवणूक करतो, त्याच्यासाठी तो काळाच्या विषासारखा घातक होतो, अगदी वज्रधारीलाही.
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान्। दाताऽभयस् बीभत्सुरमितात्मा महाहलः
शत्रूनेही शरण येताच तो दयाळू आणि तेजस्वी असतो; बिभत्सु, अमाप आत्मा आणि बलवान भुजा असलेला, सर्वांना आश्रय देतो.
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिता। आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः
तो आपल्यासाठी सर्वांचा आधार आहे, युद्धात शत्रूंचा संहार करणारा, सर्व रत्ने मिळवणारा आणि आपल्याला सुख देणारा आहे.
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासत्पुरा मम। बहूनि बहुजातीनि यानि प्राप्तः सुयोधनः
त्याच्या शौर्यामुळे, सुयोधनाने पूर्वी माझ्याकडील असंख्य, वेगवेगळ्या जातीची दिव्य रत्ने मिळवली होती.
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा मम। सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव
त्याच्या भुजाबळामुळे, पांडवा, माझी सभागृह पूर्वी तिन्ही लोकांत सर्व रत्नांनी सजलेली म्हणून प्रसिद्ध होती.
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि। अजेयममितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम्
शौर्यात वासुदेवासारखा, युद्धात कार्तवीर्यासारखा, जिंकता न येणारा आणि अमाप असा तो फाल्गुन मला दिसत नाही.
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम्। अनुयातः स्ववीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा
महाबलवान संकर्षण, तू भीम, अपराजित, आणि शत्रूंचा संहार करणारा वासुदेव—हे सर्वजण आपापल्या सामर्थ्याने त्याच्यासोबत होते.