तस्मै प्रादाद्वरानिन्द्र उक्तवान्यान्महातपाः। प्रतिभास्यन्ति ते वेदाः पित्रा सह यथेप्सिताः
मग इंद्राने, त्या महान तपस्व्याने, त्याला वर दिले आणि म्हणाला: 'वेद तुला आणि तुझ्या वडिलांना जसे हवे तसे प्रकट होतील.'
यच्चान्यत्काङ्क्षसे कामं यवक्रीर्गम्यतामिति। स लब्धकाम पितरं समेत्याथेदमब्रवीत्
आणि यवक्रीत, तुला आणखी जे काही हवे आहे तेही मिळो. आपली इच्छा पूर्ण झाल्यावर तो वडिलांकडे गेला आणि असे म्हणाला.
प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः। अपि चान्यान्भविष्यावो वरा लब्धास्तथा मया
माझ्या आणि वडिलांच्या दोघांच्या मनात वेद आपोआप प्रकट होतील; आणि मी आणखी काही वरही मिळवले आहेत.
दर्पस्ते भविता तात वराँल्लब्ध्वा यथेप्सितान्। स दर्पपर्णः कृपणः क्षिप्रमेव विनङ्क्ष्यसि
तुला हवे तसे वर मिळाले की, वडील, तुझ्या मनात गर्व येईल; पण त्या गर्वामुळे तू लवकरच दु:खी आणि दीन होऊन नष्ट होशील.
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैरुदाहृताः। मुनिरासीत्पुरा पुत्र बालधिर्नाम विश्रुतः
यावर देवांनी सांगितलेल्या काही ओव्या सांगितल्या जातात: पूर्वी बाळधी नावाचा एक प्रसिद्ध ऋषी होता, मुला.
स पुत्रशोकादुद्विग्रस्तपस्तेपे सुदुष्करम्। भवेन्मम सुतोऽमर्त्य इतितं लब्धवांश्च सः
मुलाच्या शोकाने व्याकुळ होऊन त्याने कठोर तप केला, 'माझा मुलगा अमर व्हावा' अशी इच्छा धरली आणि त्याला तो वर मिळाला.
तस्य प्रसादो वै देवैः कृतो न त्वमरैः समः। नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर्भविष्यति
देवांनी त्याच्यावर कृपा केली, पण अमरांइतकी समानता दिली नाही; कारण माणूस कधीच अमर होत नाही, त्याचे आयुष्य नियतीने ठरवलेले असते.
यथेमे पर्वताः शश्वत्तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः। तावज्जीवेन्मम् सुतो निर्वाणमुत मे मतः
हे श्रेष्ठ देवांनो, ज्या काळापर्यंत हे पर्वत उभे आहेत, तोपर्यंत माझा मुलगा जिवंत राहील; मुक्तीबद्दल माझे हेच मत आहे.
तस्य पुत्रस्तदा जत्रे मेधावी क्रोधनस्तदा। स तु लब्धवरो दर्पादृषींश्चैवावमन्यत
त्या वेळी त्याचा मुलगा बुद्धिमान आणि चिडका होता; वर मिळाल्यामुळे त्याने गर्वाने ऋषींचा अपमान केला.
विकुर्वाणो मुनीनां च व्यचरत्स महीमिमाम्। आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम्
तो ऋषींचा अपमान करत जमिनीवर फिरू लागला आणि त्याची भेट बलवान, बुद्धिमान धनुषाक्ष या ऋषीशी झाली.
तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान्। भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत
मुलगा मेधावीन याने त्याचा अपमान केला, तेव्हा त्या सामर्थ्यशाली ऋषीने त्याला 'राख हो' असा शाप दिला; पण तो राख झाला नाही.
धनुषाक्षस्तु तं दृष्ट्वा मेधाविनमनामयम्। `मुनिस्तत्कारणं ज्ञात्वा स्वयं महिषरूपधृत्। शृङ्गेणाद्रीनचलयत्ततोऽयंभस्मसादभूत्
धनुषाक्षाने मेधावीनला काहीही न झालेले पाहून आणि कारण समजून स्वतः महिषाचे रूप घेतले आणि शिंगाने पर्वत हलवले; तेव्हा मेधावीन राख झाला.
निमित्तमस्य महर्षिर्भेदयामास पर्वतान्। स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः
त्या महर्षीने कारण म्हणून पर्वत फोडले; आणि कारण नष्ट होताच तो मुलगा अचानक मरण पावला.
तं मृतं पुत्रमादाय विललाप ततः पिता
मुलगा मेला तेव्हा वडिलांनी त्याला उचलून मोठ्याने रडायला सुरुवात केली.
लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः परमार्तवत्। ऊचुर्वेदविदः सर्वै गाथां यां तां निबोध मे
त्याला इतक्या दुःखाने रडताना पाहून, सर्व वेद जाणणारे ऋषी दयाळूपणे म्हणाले, 'ही ओवी ऐक, जी मी तुला सांगतो.'
न दिष्टमर्थमत्येतुमीशोऽमर्त्यः कथंचन। महर्षिर्भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान्
कोणताही अमर मनुष्य नशिबाला जिंकू शकत नाही; धनुषाक्ष या महर्षीने पर्वत फोडले.
एवं लब्ध्वा वरान्बाला दर्पपूर्णास्तपस्विनः। क्षिप्रमेव विनश्यन्ति यथा न स्यात्तथा भवान्
अशी वर मिळवून, गर्वाने भरलेली मुले किंवा तपस्वी लवकरच नष्ट होतात; तू त्यांच्यासारखा होऊ नकोस.
एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ। तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास्त्वतन्द्रितः
हा रैभ्य मोठ्या सामर्थ्याचा आहे आणि त्याची मुलेही तशीच आहेत; म्हणून, मुला, तू त्याच्याशी विरोध करू नकोस, नेहमी सावध राहा.
स हि क्रुद्धः समर्थस्त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा। रैभ्यश्चापि तपस्वी च कोपनश्च महानृषिः
कारण तो रागावला की, मुला, तुला त्रास देण्याची त्याची ताकद आहे; रैभ्य हा तपस्वी, चिडका आणि मोठा ऋषी आहे.
एव करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन। यथा हि मे भवान्मान्यस्तथा रैभ्यः पिता मम
मी तसेच करीन; वडील, तुम्ही काहीही काळजी करू नका. जसे मी तुम्हाला मान देतो, तसेच रैभ्यलाही माझ्या वडिलांसारखे मानतो.
उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्ण यवक्रीरकुतोभयः। विप्रकुर्वन्नृषीनन्यानतुष्यत्परया मुदा
यवक्रीने आपल्या वडिलांशी गोड शब्दात बोलून, मग इतर ऋषींना त्रास द्यायला सुरुवात केली आणि त्याला त्यात फार आनंद वाटत होता.
चङ्क्रम्यमाणः स तदा यवक्रीरकुतोभयः। जगाम माधवे मासि रैभ्याश्रमपदं प्रति
त्या वेळी यवक्री वसंत ऋतूत इकडेतिकडे फिरत राहिला आणि रैभ्याच्या आश्रमाकडे निघाला.
स ददर्शाश्रमे रम्ये पुष्पतद्रुमभूषिते। विचरन्तीं स्नुषां तस्य किन्नरीमिव भारत
त्या सुंदर, फुलांनी सजलेल्या आश्रमात यवक्रीने रैभ्याची सून फिरताना पाहिली, ती अगदी अप्सरेसारखी तेजस्वी दिसत होती, हे भारत.
यवक्रीस्तामुवाचेदमुपतिष्ठस्व मामिनि। निर्लज्जो लज्जया युक्तां कामेन हृतचेतनः
यवक्रीने लाज न ठेवता, कामाने वेडावून, त्या लाजलेल्या स्त्रीला म्हणाला, "माझ्याकडे ये ग सुंदर".
सा तस्य शीलमाज्ञाय तस्माच्छापाच्च बिभ्यती। तेजस्वितां च रैभ्यस् तथेत्युक्त्वा जगाम ह
तिने त्याचा स्वभाव ओळखून आणि त्याच्या शापाची भीती वाटून, तसेच रैभ्याच्या तेजाची आठवण ठेवून, "ठीक आहे" असे म्हणून तिथून निघून गेली.
तत एकान्तमानीय लज्जयामास भारत। आजगाम तदा रैभ्यः स्वमाश्रममरिंदम
मग तिला एकांतात नेले आणि ती लाजेने खाली मान घालून बसली, हे भारत. त्याच वेळी रैभ्य आपल्या आश्रमात परत आला.
रुदतीं च स्नुषां दृष्ट्वा भार्यामार्ता परावसोः। सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिर
रैभ्याने परावसुची पत्नी, म्हणजे आपली सून, रडताना पाहिली. ती फार दुःखी होती. त्याने तिला गोड शब्दांनी धीर दिला आणि विचारपूस केली, हे युधिष्ठिरा.
सा तस्मै सर्वमाचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा। प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तथाऽऽत्मना
तिने यवक्रीने काय बोलले, आणि आपण काय उत्तर दिले हे सर्व रैभ्याला सांगितले, जसे घडले तसेच.
शृण्वानस्यैव रैभ्यस्य यवक्रेस्तद्विचेष्टनम्। दहन्निव तदा चेतः क्रोधः समभवन्महान्
तिच्याकडून यवक्रीच्या वागण्याचे ऐकून रैभ्याचे मन जणू जळू लागले आणि त्याला फार मोठा राग आला.
स तदा मन्युनाऽऽविष्टस्तपस्वी कोपनो भृशम्। अवलुप्य जटामेकां जुहावाग्नौ सुसंस्कृते
मग रैभ्य ऋषी रागाने भरून, आपल्या जटा ओढून एक जटा अग्नीमध्ये समर्पित केली.