ताभ्यस्त्वमात्मना पुत्रमीदृशं जनयिष्यसि। विधास्यामो वयं तत्र तवेष्टिं परमाद्भुताम्
त्या पाण्यामुळे, तुम्ही स्वतः असा पुत्र जन्माला घालाल; त्यासाठी आम्ही तुमच्यासाठी एक अद्भुत यज्ञ करू.
यथा शक्रसमं पुत्रं जनयिष्यसि वीर्यवान्। `न च प्राणैर्महाराज वियोगस्ते भविष्यति
तुम्हाला इंद्रासारखा पराक्रमी पुत्र व्हावा म्हणून, आणि राजन, तुमचं प्राणांपासून वियोग होणार नाही.
मा खिदस्त्वं हि राजेनद्र दैवं हि बलवत्तरम्'। गर्भधारणजं वाऽपि न खेदं समवाप्स्यसि
राजा, तुम्ही दुःखी होऊ नका; कारण नशिबाचं बळ फार मोठं असतं. आणि गर्भधारणेमुळेही तुम्हाला काही त्रास होणार नाही.
ततो वर्षशते पूर्णे तस्य राज्ञो महात्मनः। वामं पार्श्वं विनिर्भिद्य सुतः सूर्य इव स्थितः
शंभर वर्षं पूर्ण झाल्यावर, त्या महात्मा राजाच्या डाव्या कुशीमधून, सूर्यासारखा तेजस्वी पुत्र जन्माला आला.
निश्चक्राम महातेजा न च तं मृत्युराविशत्। युवनाश्वं नरपतिं तदद्भुतमिवाभवत्
तो तेजस्वी मुलगा बाहेर आला, आणि त्याला मृत्यूचा स्पर्शही झाला नाही; युवनाश्व राजासाठी हे एक अद्भुत घडलेलं होतं.
ततः शक्रो महातेजास्तं दिदृक्षुरुपागमत्। ततो देवा महेन्द्रं तमपृच्छन्धास्यतीति किम्
मग मोठ्या तेजाचा इंद्र त्याला पाहण्यासाठी आला; आणि देवांनी इंद्राला विचारलं, 'हा कसा पोसला जाईल?'
प्रदेशिनीं ततोऽस्यास्ये शक्रः समभिसंदधे। मामयं धास्यतीत्येवं भाषिते चैव वज्रिणा। मांधातेति च नामास्य चक्रुः सेन्द्रा दिवौकसः
तेव्हा इंद्राने आपली तर्जनी त्या बाळाच्या तोंडात ठेवली आणि म्हणाला, 'मी याला पोसतो.' आणि इंद्राच्या या शब्दावर सर्व देवांनी त्याचं नाव 'मांधाता' ठेवलं.
प्रदेशिनीं शक्रदत्तामाखाद्य स शिशुस्तदा। अवर्धत महातेजाः किष्कून्राजंस्त्र्योदश
त्या वेळी त्या बाळाने इंद्राने दिलेली तर्जनी शोषली, आणि तो तेजस्वी मुलगा वाढून तीन कीष्किंधा प्रदेशांचा राजा झाला.
वेदास्तं सधनुर्वेदा दिव्यान्स्त्राणि चेश्वरम्। उपतस्थुर्महाराजं ध्यातमात्राणि सर्वशः
वेद, धनुर्विद्या आणि दिव्य अस्त्रं, हे सर्व त्या राजर्षीच्या सेवेला आले, फक्त त्याच्या ध्यानानेच सर्व काही प्रकट झालं.
धनुराजगवं नाम शराः शृङ्गोद्भवाश्च ये। अभेद्यं कवचं चैव सद्यस्तमुपशिश्रियुः
आजगव नावाचं धनुष्य, शिंगातून उत्पन्न झालेले बाण आणि अभेद्य कवच, हे सर्व त्याच्याकडे ताबडतोब आले.
सोऽभिषिक्तो भगवता स्वयं शक्रेण भारत। धर्मेण व्यजयल्लोकांस्त्रीन्विष्णुरिव विक्रमैः
स्वतः भगवंत इंद्राने त्याचा अभिषेक केला, आणि धर्माच्या बळावर त्याने विष्णूसारख्या पावलांनी तीनही लोक जिंकले.
तस्याप्रतिहतं चक्रं प्रावर्तत महात्मनः। रत्नानि चैव राजर्षिं स्वयमेवोपतस्थिरे
त्या महात्म्याचं अपराजित चक्र फिरू लागलं, आणि मौल्यवान रत्ने आपोआप त्या राजर्षीपाशी आली.
तस्येयं वसुसंपूर्णा वसुधा वसुधाधिप। तेनेष्टं विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः
ही पृथ्वी, संपत्तीने भरलेली, त्या भूमिपतीचीच होती; त्याने अनेक यज्ञ केले आणि भरपूर दक्षिणा दिली.
चितचैत्यो महातेजा धर्मान्प्राप्य च पुष्कलान्। शक्रस्यार्धासनं राजँल्लब्धवानमितद्युतिः
त्या तेजस्वी राजाने चितासारखी स्थळं बांधली, पुष्कळ पुण्य मिळवलं आणि राजन, अमाप तेजाने तो इंद्राच्या अर्ध्या आसनावर पोहोचला.
एकाह्ना पृथिवी तेन धर्मनित्येन धीमता। विजिता शासनादेव सरत्नाकरपत्तना
त्या नेहमी धर्मनिष्ठ आणि बुद्धिमान राजाने, एका दिवसातच पृथ्वीवरचे सर्व रत्नांनी भरलेले नगरं आपल्या आज्ञेने जिंकले.
तस्य चैत्यैर्महाराज क्रतूनां दक्षिणावताम्। चतुरन्ता मही व्याप्ता नासीत्किंचिदनावृतम्
त्याच्या चैत्यानं आणि यज्ञांच्या दक्षिणेमुळे, राजन, पृथ्वी चारही दिशांना व्यापली गेली; काहीच उरलं नाही जे झाकलं गेलं नाही.
तेन पद्मसहस्राणि गवां दश महात्मना। ब्राह्मणेभ्यो महाराज दत्तानीति प्रचक्षते
त्या महात्म्याने ब्राह्मणांना हजार कमळे आणि दहा गायी दिल्या, असं म्हणतात.
तेन द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां महात्मना। वृष्टं सस्यविवृद्ध्यर्थं मिषतो वज्रपाणिनः
त्या महात्म्याने बारा वर्षांच्या दुष्काळात, वज्रधारी पाहत असतानाही, पिकांची वाढ व्हावी म्हणून पाऊस पाडला.
तेन सोमकुलोत्पन्नो गान्धाराधिपतिर्महान्। शर्जन्निव महामेघः प्रमथ्य निहतः शरैः
त्याच्यापासून सोमकुळातील, गंधार देशाचा बलाढ्य राजा जन्माला आला, जो मोठ्या मेघासारखा गर्जत होता, पण शेवटी बाणांनी पराभूत होऊन पडला.
प्रजाश्चतुर्विधास्तेन त्राता राजन्कृतात्मना। तेनात्मतपसा लोकास्तापिताश्चातितेजसा
राजा, त्या आत्मसंयमी राजाने चार प्रकारच्या प्रजांचे रक्षण केले. त्याच्या तपश्चर्येने आणि तेजाने सर्व लोकांचे पालन झाले.
तस्यैतद्देवयजनं स्थानमादित्यवर्चसः। यस्य पुण्यतमे देशे कुरुक्षेत्रेस्य मध्यतः
याचं देवयज्ञाचं स्थान, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, या कुरुक्षेत्राच्या मध्यभागी, सर्वात पवित्र प्रदेशात आहे.
तथा त्वमपि राजेन्द्र मान्धातेव महीपतिः। धर्मं कृत्वा महीं रक्ष स्वर्गलोकं गमिष्यसि
राजाधिराज, तूही मांधात्यासारखा धर्माचं पालन कर आणि पृथ्वीचं रक्षण कर; असं केलंस तर तुला स्वर्गलोक मिळेल.
एतत्ते सर्वमाख्यातं मान्धातुश्चरितं महत्। जन्म चाग्र्यं महीपाल यन्मां त्वं परिपृच्छसि
राजा, तुझ्या विचारणेनुसार मांधातूचे सर्व महान कृत्ये आणि त्याचा श्रेष्ठ जन्म मी तुला सांगितला.
एवमुक्तः स कौन्तेयो लोमशेन महर्षिणा। पप्रच्छानन्तरं भूयः सोमकं प्रति भारत
कुंतीपुत्राला महर्षी लोमशाने असं सांगितल्यावर, त्याने पुन्हा सोमकाबद्दल अधिक विचारलं.
कथंवीर्यः स राजाऽभूत्सोमको ददतांवरः। कर्माण्यस्य प्रभावं च श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
तो सोमक राजा, दानात श्रेष्ठ, त्याचं शौर्य काय होतं? त्याची कृत्यं आणि सामर्थ्य मला नीट ऐकायचं आहे.
युधिष्ठिरासीन्नृपतिः सोमको नाम धार्मिकः। तस्य भार्याशतं राजन्सदृशीनामभूत्तदा
राजा, एक धर्मनिष्ठ सोमक नावाचा राजा होता. त्याच्या त्या काळी शंभर बायका होत्या, आणि त्या सर्व एकसमान होत्या.
स वै यत्नेन महता तासु पुत्रं महीपतिः। कंचिन्नासादयामास कालेन महता ह्यपि
त्या राजाने खूप प्रयत्न केले, पण खूप काळ गेला तरी त्याला त्या बायकांपैकी कोणाकडूनही मुलगा झाला नाही.
कदाचित्तस् वृद्धस्य यतमानस्य धीमतः। जन्तुर्नाम सुतस्तस्य ज्येष्ठायां समजायत
शेवटी, वय वाढल्यावर आणि खूप प्रयत्नांनंतर, त्याच्या ज्येष्ठ राणीला 'जन्तु' नावाचा मुलगा झाला.
तं जातं मातरः सर्वाः परिवार्य समासते। सततं पृष्ठतः कृत्वा कामभोगान्विशांपते
तो जन्मल्यावर सर्व मातांनी त्याला वेढून घेतलं, नेहमी त्याला जवळच ठेवलं आणि सर्व सुख देत राहिल्या.
ततः पिपीलिका जन्तुं कदाचिददशत्स्फिचि। स दष्टो ह्यरुदद्राजंस्तेन दुःखेन बालकः
एकदा, एका मुंगीने जन्तूच्या कंबरेवर चावा घेतला. त्या वेदनेने तो मुलगा रडू लागला.