ममापराधात्तैः क्षुद्रैर्हतस्त्वं तात बालिशैः। कार्तवीर्यस्य दायादैर्वने मृग इवेषुभिः
माझ्या चुकीमुळे, बाबा, त्या कातर्वीर्याच्या लहान आणि क्षुद्र मुलांनी तुला जंगलात बाणांनी हरणासारखे ठार मारले.
धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे। मृत्युरेवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्वनागसः
धर्म जाणणाऱ्या, सद्वर्तन करणाऱ्या आणि सर्व प्राण्यांमध्ये निष्पाप असलेल्या तुझ्यासारख्या माणसाला असा मृत्यू कसा शोभतो, बाबा?
किंनु तैर्न कृतंपापं यैर्बवांस्तपसि स्तितः। अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितैः
तू व्रतस्थ असताना, वृद्ध असताना, न लढता, त्यांनी शेकडो तीक्ष्ण बाणांनी तुला मारले, असे पाप कोणते उरले नाही?
किंनु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च। अयुध्यमानं धर्मज्ञमेकं हत्वाऽनपत्रपाः
आपल्या सल्लागारांमध्ये आणि मित्रांमध्ये, त्यांनी न लढणाऱ्या, धर्म जाणणाऱ्या एकट्या माणसाला ठार मारून, कोणती लाज न बाळगता काय सांगणार?
लालप्यैवं सकुस्न्णं बहु नानाविधं नृप। प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे महातपाः
अशा अनेक प्रकारे, मोठ्या दु:खाने तो विलाप करत राहिला आणि त्या महातपस्व्याने वडिलांचे सर्व अंतिम संस्कार केले.
ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः। प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत
शत्रूंचा पराभव करणाऱ्या रामाने वडिलांना अग्नीत जाळले आणि सर्व क्षत्रियांना नष्ट करण्याची प्रतिज्ञा केली.
संक्रुद्धोऽतिबलः सङ्ख्ये शस्त्रमादाय वीर्यवान्। जघ्निवान्कार्तवीर्यस्य सुतानेकोऽन्तकोपमः
खूप रागावलेला आणि अत्यंत बलवान असलेला तो वीर युद्धात शस्त्र घेऊन, कातर्वीर्याच्या मुलांना मृत्यूसारखा ठार मारू लागला.
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ। तांश्च सर्वानवामृद्गाद्रामः प्रहरतांवरः
त्यांच्यासोबत असलेले सर्व क्षत्रिय, हे क्षत्रियांमध्ये श्रेष्ठ, रामाने, युद्धात सर्वोच्च असलेल्या, त्यांनाही ठार मारले.
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रियां प्रभुः। समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान्
त्याने पृथ्वीला एकूण एकवीस वेळा क्षत्रियविरहित केली आणि समंतपंचक येथे पाच रक्ताचे तलाव निर्माण केले.
स तेषु तर्पयामास पितॄन्भृगुकुलोद्वहः। साक्षाद्ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत्
तेथे भृगुकुळातील श्रेष्ठ रामाने पितरांना तर्पण केले; त्याला ऋचीक प्रत्यक्ष दिसला आणि त्याने रामाला थांबवले.
ततो यज्ञेन महता जामदग्न्यः प्रतापवान्। तर्पयामास देवेन्द्रमृत्विग्भ्यः प्रददौ महीम्
नंतर त्या तेजस्वी जमदग्नीपुत्राने मोठ्या यज्ञाने इंद्राला तृप्त केले आणि पृथ्वी ऋत्विजांना दान दिली.
वेदीं चाप्यददद्धैमीं कश्यपाय महात्मने। दशव्यामायतां कृत्वा नवोत्सेधां विशांपते
त्याने दहा व्याम लांब आणि नऊ उंच सोन्याची वेदी त्या महात्मा कश्यपाला दिली.
तां कश्यपस्यानुमते ब्राह्मणाः खण्डशस्तदा। व्यभजंस्ते तदा राजन्प्रख्याताः खाण्डवायनाः
कश्यपाच्या संमतीने, त्या वेळी ब्राह्मणांनी ती वेदी भागांमध्ये वाटून घेतली; म्हणून, राजन, प्रसिद्ध खांडवायन ब्राह्मणांची स्थापना झाली.
स प्रदाय महीं तस्मै कश्यपाय महात्मने। `तपः सुमहदास्थाय महाबलपराक्रमः'। अस्मिन्महेन्द्रे शैलेन्द्रे वसत्यमितविक्रमः
त्याने ती पृथ्वी त्या महात्मा कश्यपाला दिल्यावर, मोठे तप करून, तो महाबलवान आणि पराक्रमी महेंद्र पर्वतावर वास करतो.
एवं वैरमभूत्तस्य क्षत्रियैर्लोकवासिभिः। पृथिवी चापि विजिता रामेणामिततेजसा
त्यावेळी क्षत्रिय आणि इतर लोकांनी त्याच्याशी वैर धरले; आणि अमाप तेज असलेल्या रामानेही पृथ्वी जिंकली.
ततश्चतुर्दशीं रामः समयेन महामनाः। दर्शयामास तान्विप्रान्धर्मराजं ज सानुजम्
नंतर, ठरलेल्या दिवशी, चौदाव्या दिवशी, मोठ्या मनाचा राम त्या ब्राह्मणांना आणि धर्मराजासह त्याच्या भावांना स्वतःचे दर्शन दिले.
स तमानर्च राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितः प्रभुः। द्विजानां च परां पूजां चक्रे नृपतिसत्तमः
राजाधिराजाने आपल्या भावांसह त्या प्रभूचे आदराने स्वागत केले; आणि श्रेष्ठ राजाने ब्राह्मणांची मोठ्या भक्तीने पूजा केली.
अर्जित्वा जामदग्न्यं स पूजितस्तेन चोदितः। महेन्द्र उष्य तां रात्रिं प्रययौ दक्षिणामुखः
जमदग्नीपुत्राचे समाधान करून आणि त्याच्याकडून सन्मान मिळवून, महेन्द्राने ती रात्र तिथे काढली आणि मग दक्षिणेकडे निघून गेला.
गच्छन्स तीर्थानि महानुभावः। पुण्यानि रम्याणि ददर्श राजा। सर्वाणि वैप्रैरुपशोभितानि क्वचित्क्वचिद्भारत सागरम्य
तो राजा जात असताना, त्याने अनेक पवित्र आणि रम्य तीर्थस्थळे पाहिली, जी सर्वत्र ब्राह्मणांनी शोभली होती, आणि काही ठिकाणी, भारत, समुद्राने सुंदर झालेली होती.
स वृत्तवांस्तेषु कृताभिषेकः सहानुजः पार्थिवपुत्रपौत्रः। समुद्रगां पुण्यतमां प्रशस्तां जगाम पारिक्षित पाण्डुपुत्रः
त्या ठिकाणी विधिपूर्वक स्नान करून, आपल्या भावांसह आणि राजपुत्र-नातवांसह, परीक्षिताचा पांडुपुत्र सर्वात पवित्र आणि प्रसिद्ध समुद्रकिनाऱ्यावरील तीर्थस्थळी गेला.
तत्रापि चाप्लुत्य महानुभाव संतर्पयामास पितृडन्सुरांश्च। द्विजातिमुख्येषु धनं विसृज्य गोदावरीं सागरगामगच्छत्
तेथेही, त्या महात्म्याने स्नान करून पितरांना आणि देवांना तर्पण केले; श्रेष्ठ ब्राह्मणांना धनदान करून तो समुद्राला मिळणाऱ्या गोदावरीकडे गेला.
ततो विपाप्मा द्रविडेषु राज- न्समुद्रमासाद्य च लोकपुण्यम्। अगस्त्यतीर्थं च महापवित्रं- नारीतीर्थान्यथा वीरो ददर्श
मग, पापमुक्त राजा, द्रविड देशात समुद्रापाशी पोहोचला आणि अत्यंत पवित्र अगस्त्य तीर्थ व स्त्रियांसाठी पवित्र अशा घाटांचे दर्शन घेतले.
तत्रार्जुनस्याग्र्यधनुर्धरस्य निशम्य तत्कर्म परैरशक्यम्। संपूज्यमानः परमर्षिसङ्घैः परां मुदं पाणअडुसुतः स लेभे
तेथे, अर्जुनाच्या इतरांना अशक्य असलेल्या कृत्याची कीर्ती ऐकून आणि महान ऋषींच्या सभांनी सन्मानित होऊन, पांडुपुत्राला अत्यंत आनंद मिळाला.
स तेषु तीर्थेष्वभिषिक्तगात्रः कृष्णासहायः सहितोऽनुजैश्च। संपूजयन्विक्रममर्जुनस्य रमे महीपालपतिः पृथिव्याम्
त्या तीर्थस्थळी स्नान करून, कृष्णा आणि भावांसह, राजाधिराजाने पृथ्वीवर अर्जुनाच्या पराक्रमाचा गौरव केला आणि आनंद घेतला.
ततः सहस्राणि गवां प्रदाय तीर्थेषु तेष्वम्बुधरोत्तमस्य। हृष्टः सह भ्रातृभिरर्जुनस्य संकीर्तयामास गवां प्रदानम्
मग, त्या उत्तम पर्वताजवळील तीर्थस्थळी हजारो गायी दान करून, भावांसह हर्षित होऊन, त्याने अर्जुनाने दिलेल्या गायींचा उल्लेख केला.
स तानि तीर्थानि च सागरस्य पुण्यानि चान्यानि बहूनि राजन्। क्रमेण गच्छन्परिपूर्णकामः शूर्पारकं पुण्यतमं ददर्श
तो राजा, क्रमाने समुद्राजवळील तीर्थस्थळे आणि इतर अनेक पवित्र स्थळे पाहत गेला; त्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण झाल्या आणि त्याने सर्वात पवित्र शूर्पारक पाहिले.
तत्रोदधेः कंचिदतीत्य देशं ख्यातं पृथिव्यां वनमाससाद। तप्तं सुरैरत्र तपः पुरस्ता- दिष्टुं कतथा पुण्यपरैर्नरेन्द्रैः
तेथे, समुद्राजवळील एका प्रसिद्ध प्रदेशातून जात, तो पृथ्वीवर प्रसिद्ध अशा वनात पोहोचला, जिथे पूर्वी देवांनी तप केले होते आणि जे धर्मनिष्ठ राजांनीही भेट द्यावे असे होते.
स तत्र तामग्र्यधनुर्धरस्य वेदीं ददर्शायतपीनबाहुः। ऋचीकपुत्रस्य तपस्विसङ्घैः समावृतां पुण्यकृदर्चनीयाम्
तेथे त्याने त्या श्रेष्ठ धनुर्धारी ऋचीकपुत्राची, रुंद आणि बलदंड बाहू असलेल्या, तपस्वींच्या समूहांनी वेढलेली आणि पुण्यवानांनी पूज्य अशा वेदी पाहिली.
ततो वसूनां वसुधाधिपः स मरुद्गणानां च तथाश्विनोश्च। वैवस्वतादित्यधनेश्वराणा- मिन्द्रस्य विष्णोः सवितुर्विभोश्च
मग त्या पृथ्वीच्या राजाने वसूं, मरुतगण, अश्विनी, वैवस्वत, आदित्य, धनाधिपती, इंद्र, विष्णु, सविता आणि महाशक्तिमान यांच्या पवित्र स्थळांचे दर्शन घेतले.
भगस्य चन्द्रस्य दिवाकरस्य पतेरपां साध्यगणस्य चैव। धातुः पितॄणां च तथा महात्मा रुद्रस्य राजन्सगणस्य चैव
त्याने भाग, चंद्र, सूर्य, वरुण, साध्यगण, धाता, पितर, आणि महात्मा रुद्र व त्याच्या गणांची पवित्र स्थळे पाहिली.