यदाऽश्रोषं कालकेयास्ततस्ते पौलोमानो वरदानाच्च दृप्ताः। देवैरजेया निर्जिताश्चार्जुनेन तदा नाशंसे विजयाय संजय
काळकेय आणि गर्विष्ठ पौलोम, ज्यांना वरदानामुळे देवही जिंकू शकत नव्हते, त्यांना अर्जुनाने हरवले, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषमसुराणां वधार्थे किरीटिनं यान्तममित्रकर्शनम्। कृतार्थं चाप्यागतं शक्रलोका- त्तदा नाशंसे विजयाय संजय
किरिटधारी, शत्रूंचा छळ करणारा अर्जुन असुरांचा संहार करण्यासाठी गेला आणि इंद्रलोकातून यशस्वी परत आला, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं तीर्थयात्राप्रवृत्तं पाण्डोः सुतं सहितं लोमशेन। बृहदश्वादक्षहृदयं च प्राप्तं तदा नाशंसे विजयाय संजय
पांडूचा मुलगा लोमश ऋषीसोबत तीर्थयात्रेला निघाला आणि बृहदश्वाकडून फासे खेळण्याचं गुपित मिळवलं, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं वैश्रवणेन सार्धं समागतं भीमन्यांश्च पार्थान्। तस्मिन्देशे मानुषाणामगम्ये तदा नाशंसि विजयाय संजया
मानवांना न पोहोचता येणाऱ्या प्रदेशात भीम आणि इतर पांडवांनी वैश्रवणाशी भेट घेतली, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं घोषयात्रागतानां बन्धं गन्धर्वैर्मोक्षणं चार्जुनेन। स्वेषां सुतानां कर्णबुद्धौ रतानां तदा नाशंसे विजयाय संजय
गोचोरीच्या वेळी माझ्या मुलांना गंधर्वांनी पकडलं आणि अर्जुनाने त्यांची सुटका केली, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं यक्षरूपेण धर्मं समागतं धर्मराजेन सूत। प्रश्नान्कांश्चिद्विब्रुवाणं च सम्यक् तदा नाशंसे विजयाय संजय
युधिष्ठिराने यक्षरूपातील धर्माशी भेट घेतली आणि त्याने विचारलेल्या सर्व प्रश्नांची योग्य उत्तरं दिली, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं न विदुर्मामकास्तान् प्रच्छन्नरूपान्वसतः पाण्डवेयान्। विराटराष्ट्रे सह कृष्णया च तदा नाशंसे विजयाय संजय
पांडवांनी आणि कृष्णेने वेष बदलून विराटराज्यांत वास्तव्य केलं आणि माझ्या लोकांना ते ओळखता आले नाहीत, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं कीचकानां वरिष्ठं निषूदितं भ्रातृशतेन सार्धम्। द्रौपद्यर्थे भीमसेनेन सङ्ख्ये तदा नाशंसे विजयाय संजय
भीमसेनाने द्रौपदीच्या रक्षणासाठी युद्धात किचक आणि त्याचे शंभर भाऊ ठार केले, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं मामकानां वरिष्ठा- न्धनंजयेनैकरथेन भग्नान्। विराटराष्ट्रे वसता महात्मना तदा नाशंसे विजयाय संजय
महात्मा धनंजयाने विराटराज्यात एकट्याने रथावरून माझ्या श्रेष्ठ पुत्रांना हरवलं, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं सत्कृतं मत्स्यराज्ञा सुतां दत्तामुत्तरामर्जुनाय। तां चार्जुनः प्रत्यगृह्णात्सुतार्थे तदा नाशंसे विजयाय संजय
मत्स्यराजाने आदराने अर्जुनाचे स्वागत केले आणि आपली कन्या उत्तरा त्याला दिली, अर्जुनाने ती आपल्या मुलासाठी स्वीकारली, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं निर्जितस्याधनस्य प्रव्राजितस्य स्वजनात्प्रच्युतस्य। अक्षौहिणीः सप्त युधिष्ठिरस्य तदा नाशंसे विजयाय संजय।। 196
युधिष्ठिर हरलेला, धनहीन, घरच्यांपासून दूर असतानाही त्याने सात अक्षौहिणी सैन्य गोळा केलं, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं माधवं वासुदेवं सर्वात्मना पाण्डवार्थे निविष्टम्। यस्येमां गां विक्रममेकमाहु- स्तदा नाशंसे विजयाय संजय
माधव वासुदेव पूर्णपणे पांडवांच्या बाजूने उभा राहिला, ज्याचा एक पाऊल पृथ्वी व्यापू शकतो, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं नरनारायणौ तौ कृष्णार्जुनौ वदतो नारदस्य। अहं द्रष्टा ब्रह्मलोके च सम्यक् तदा नाशंसे विजयाय संजय
नारदाने कृष्ण आणि अर्जुन हेच प्राचीन नर-नारायण आहेत असं सांगितलं आणि मी स्वतः ब्रह्मलोकात ते स्पष्ट पाहिलं, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं लोकहिताय कृष्णं शमार्थिनमुपयातं कुरूणाम्। शमं कुर्वाणमकृतार्थं च यातं तदा नाशंसे विजयाय संजय।। 199
कृष्णाने कौरवांकडे जगाच्या भल्यासाठी शांततेची मागणी केली आणि प्रयत्न करूनही अपयशी परतला, हे जेव्हा मी ऐकलं, संजय, तेव्हाही मला विजयाची आशा राहिली नाही.
बुद्धिं कृतां निग्रहे केशवस्य। तं चात्मानं बहुधा दर्शयानं तदा नाशंसे विजयाय संजय
जेव्हा मला कळलं की केशवाने आपली बुद्धी संयमात ठेवायचं ठरवलं आणि त्याने स्वतःला अनेक रूपांत दाखवलं, तेव्हा संजय, मला विजयाची आशा राहिली नाही.
यदाऽश्रौषं वासुदेवे प्रयाते रथस्यैकामग्रतस्तिष्ठमानाम्। आर्तां पृथां सान्त्वितां केशवेन तदा नाशंसे विजयाय संजय
जेव्हा मला ऐकायला आलं की वासुदेव रथाच्या पुढे उभा राहून निघून गेला आणि दुःखी कुंतीला केशवाने धीर दिला, तेव्हा संजय, मला विजयाची आशा वाटली नाही.