तं गत्वा सहिताः सर्वेवरं वै संप्रयाचत। स वो दास्यति धर्मात्मा सुप्रीतेनान्तरात्मना
'तुम्ही सर्वजण एकत्र जाऊन त्या श्रेष्ठ पुरुषाला विनंती करा. तो धर्मनिष्ठ आणि अंतःकरणाने प्रसन्न होऊन तुमचं मागणं नक्कीच पूर्ण करील.'
स वाच्यः सहितैः सर्वैर्भवद्भिर्जयकाङ्क्षिभिः। स्वान्यस्थीनि प्रयच्छेति त्रैलोक्यस् हिताय वै
'तुम्ही सर्व विजयाची इच्छा असलेले त्याला विनंती करा की, 'आपली हाडं आम्हाला द्या', जेणेकरून त्रैलोक्याचं कल्याण होईल.'
स शरीरं समुत्सृज्य स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति। तस्यास्थिभिर्महाघोरं वज्रं संस्क्रियतां दृढम्
'तो आपलं शरीर सोडून स्वतःची हाडं तुम्हाला देईल. त्या हाडांनी एक भयंकर आणि मजबूत वज्र तयार करा.'
महच्छत्रुहणं घोरं ष़डश्चं भीमनिःस्वनम्। तेन वज्रेण वै वृत्रं वधिष्यति शतक्रतुः
'ते वज्र मोठं, शत्रूंचा नाश करणारं, भीषण आणि सहा कडा असलेलं, भीतीदायक आवाजाचं असेल. त्या वज्राने शतक्रतु वृताचा वध करील.'
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्माच्छीघ्रं विधीयताम्। एवमुक्तास्ततो देवा अनुज्ञाप्य पितामहम्
'हे सर्व मी तुम्हाला सांगितलं आहे, म्हणून लवकरच हे करा.' असं सांगितल्यावर देवांनी पितामहाची परवानगी घेऊन,
नारायणं पुरस्कृत्य दधीचस्याश्रमं ययुः। सरस्वत्याः परे पारे नानाद्रुमलतावृतम्
नारायणाला पुढे करून, ते सर्व सरस्वतीच्या पलीकडील, विविध झाडं-लता यांनी वेढलेल्या दधीचि ऋषींच्या आश्रमाकडे गेले.
षट्पदोद्गीतनिनदैर्विघुष्टं सामगैरिव। पुंस्कोकिलरवोन्मिश्रं जीवंजीवकनादितम्
तिथे मधमाश्यांच्या गुंजारवाने, जणू सामगायनासारखा नाद घुमत होता, त्यात नर कोकीळांचा आवाज आणि जीव-जीवक पक्ष्यांचे किलबिल मिसळले होते.
महिषैश्च वराहैश्च सृमरैश्चमरैरपि। तत्र तत्रानुचरितं शार्दूलभयवर्जितैः
त्या ठिकाणी, वाघांचा काहीही धोका नसल्यामुळे, तेथे-तेथे म्हशी, रानडुक्कर, हरिण आणि चितळ मोकळेपणाने वावरत होते.
करेणुभिर्वारणैश्च प्रभिन्नकरटामुखैः। सरोवगाढैः क्रीडद्भिः समन्तादनुनादितम्
हत्ती त्यांच्या सोंडेने आणि तोंडाने पाण्यात मस्ती करत होते, चिखल उडवत होते, आणि त्यामुळे सरोवराच्या आजूबाजूला गजर झाला होता.
सिंहव्याघ्रैर्महानादान्नदद्भिरनुनादितम्। अपरैश्चापि संलीनैर्गुहाकन्दरशायिभिः
सिंह आणि वाघ मोठ्या गर्जना करत होते, काही गुहांमध्ये आणि डोंगराच्या कपारीत लपलेले होते, त्यामुळे तेथे घुमणं होत होतं.
तेषु तेष्ववकाशेषु शोभितं सुमनोरमम्। त्रिविष्टपसमप्रख्यं दधीचाश्रममागमन्
त्या सुंदर आणि रम्य जागांमध्ये, जणू काही ते स्वर्गासारखे भासत होते, त्यांनी दधीच्यांचे आश्रम पाहिले.
तत्रापश्यन्दधीचं ते दिवाकरसमद्युतिम्। जाज्वल्यमानं वपुषा यथा साक्षात्पितामहम्
तेथे त्यांनी दधीच्यांना सूर्यासारखे तेजस्वी आणि देहाने प्रज्वलित, जणू प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवच, असे पाहिले.
तस्य पादौ सुरा राजन्नभिवाद्य प्रणम्य च। अयाचन्त वरं सर्वे यथोक्तं परमेष्ठिना
राजा, त्या देवांनी त्या महात्म्याच्या पायांना वंदन करून नमस्कार केला आणि सर्वांनी सृष्टीकर्त्याने सांगितल्याप्रमाणे वर मागितला.
ततो दधीचः परमप्रतीतः सुरोत्तमांस्तानिदमभ्युवाच। करोमि यद्वो हितमद्य देवाः स्वं चापि देहंस्वयमुत्सृजामि
तेव्हा दधीचि अत्यंत आनंदित होऊन त्या श्रेष्ठ देवांना म्हणाले, "देवांनो, आज मी तुमच्या हिताचं काम करतो आणि माझं शरीरही आनंदाने सोडतो."
स एवमुक्त्वा द्विपदांवरिष्ठः प्राणान्वशी स्वान्सहसोत्ससर्ज। ततः सुरास्ते जगृहुः परासो- रस्थीनि तस्याथ यथोपदेशम्
असं म्हणून, त्या श्रेष्ठ पुरुषाने आपल्या प्राणांवर ताबा ठेवून एकदम प्राण सोडले. मग देवांनी सांगितल्याप्रमाणे त्याच्या हाडं घेतली.
प्रहृष्टरूपाश्च जयाय देवा- स्त्वष्टारमागम् तमर्थमूचुः। त्वष्टा तु तेषां वचनं निशम्य प्रहृष्टरूपः प्रयतः प्रयत्नात्
देव आनंदित होऊन आणि विजयासाठी उत्सुक होऊन त्वष्ट्याजवळ गेले आणि त्यांना आपला हेतू सांगितला. त्वष्टा त्यांचं बोलणं ऐकून आनंदाने आणि काळजीपूर्वक कामाला लागला.
चकार वज्रं भृशमुग्ररूपं कृत्वा च शक्रं स उवाच हृष्टः। अनेन वज्रप्रवरेण देव भस्मीकुरुष्वाद्य सुरारिमुग्रम्
त्याने अतिशय भयंकर असे वज्र तयार केले आणि ते बनवल्यावर आनंदाने शक्राला म्हणाला, "हे देवा, या श्रेष्ठ वज्राने आज देवांचे भयंकर शत्रू नष्ट कर."
ततो हतारिः सगणः सुखं वै प्रशाधिकृत्स्नं त्रिदिवं दिविष्ठः। त्वष्ट्रा तथोक्तस्तु पुरंदरस्त- द्वज्रं प्रहृष्टः प्रयतो ह्यगृह्नात्
मग शत्रू आणि त्याच्या सैन्याचा वध करून, वज्रधारी देव सर्व स्वर्ग सुखाने राज्य करू लागला. त्वष्ट्याने सांगितल्याप्रमाणे, पुरंदराने ते वज्र आनंदाने आणि भक्तीने उचलले.
ततः स वज्री बलभिद्दैवतैरभिरक्षितः। आससाद ततो वृत्रं स्थितमावृत्य रोदसी
मग वज्रधारी, देवांनी राखलेला, पुढे गेला आणि पृथ्वी व आकाश व्यापून उभ्या असलेल्या वृत्राजवळ पोहोचला.
कालकेयैर्महाकायै समन्तादभिरक्षितम्। समुद्यतप्रहरणैः सशृङ्गैरिव पर्वतैः
वृत्राभोवती सर्व बाजूंनी बलवान आणि विशाल काळकेयांनी संरक्षण केले होते; ते शस्त्रांनी सज्ज होते आणि जणू शिखरांनी भरलेल्या पर्वतांसारखे दिसत होते.
ततो युद्धं समभवद्देवानां दानवैः सह। मुहूर्तं भरतश्रेष्ठ लोकत्रासकरं महत्
मग, हे भरतश्रेष्ठ, देव आणि दानव यांच्यात एक मोठे युद्ध झाले, ज्यामुळे काही काळ साऱ्या जगाला भीती वाटली.
उद्यतप्रतिविद्धानां स्वङ्गानां वीरबाहुभिः। आसीत्सुतुमुः शब्दः शरीरेष्वभिपात्यताम्
शूर वीरांनी एकमेकांवर हल्ला करताना, त्यांच्या अंगावर वार होत असताना, मोठा गोंगाट उठला.
शिरोभिः प्रपतद्भिश्चाप्यन्तरिक्षान्महीतलम्। तालैरिव महाराज वृन्ताद्भ्रष्टैरदृश्यत
महाराज, आकाशातून पृथ्वीवर जशी ताडफळे देठ तुटून पडतात, तशी माणसांची माने खाली पडताना दिसत होत्या.
ते हेमकवचा भूत्वा कालेयाः परिघायुधाः। त्रिदशानभ्यवर्तन्त दावदग्धा इवाद्रयः
काळेय लोक सोन्याच्या कवचात आणि लोखंडी गदांनी सज्ज होऊन, जणू ज्वाळांनी भाजलेल्या पर्वतांसारखे, देवांवर तुटून पडले.
तेषां वेगवतां वेगं सहितानां प्रधावताम्। न शेकुस्त्रिदशाः सोढुं ते भग्नाः प्राद्रवन्भयात्
त्या एकत्र आलेल्या, वेगाने धावणाऱ्या वीरांचा जोर देवांना सहन झाला नाही; ते घाबरून पळून गेले.
तान्दृष्ट्वा द्रवतो भीतान्सहस्राक्षः पुरंदरः। वृत्रे विवर्धमाने च कश्मलं महदाविशत्
आपले साथीदार घाबरून पळताना आणि वृत्र अधिक बलवान होत असल्याचे पाहून, सहस्त्रदृष्टी इंद्र मोठ्या दुःखात बुडून गेला.
तं शक्तं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः। जगाम शरणं शीघ्रं तं तु नारायणं प्रभुम्
शक्र निराशेने ग्रासलेला पाहून, सनातन विष्णू लगेच त्या नारायण प्रभूच्या शरण गेला.
तं शक्रं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः। स्वतेजो व्यदधच्छक्रे बलमस्य विवर्धयन्
शक्र दुःखाने ग्रासलेला दिसताच, सनातन विष्णूने स्वतःचे तेज त्याच्यात ओतले आणि त्याची ताकद वाढवली.
विष्णुना गोपितं शक्रं दृष्ट्वादेवगणास्ततः। स्वं स्वंतेजः समादध्युस्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः
विष्णूने शक्राचे रक्षण करत असल्याचे पाहून, सर्व देवांनी आणि पवित्र ब्रह्मर्षींनी आपापले तेज त्याच्यात मिसळले.
स समाप्यायितः शक्रो विष्णुना दैवतैः सह। ऋषिभिश्च महाभागैर्बलवान्समपद्यत
विष्णू, देव आणि थोर ऋषी यांच्या कृपेने शक्र अधिक बलवान झाला.