इच्छामि त्वां स्रग्विणं च भूषणैश्च विभूषितम्। उपसर्तुं यथाकामं दिव्याभरणभूषिता
मला तुझ्याजवळ, हार आणि दागिने घालून, माझ्या इच्छेप्रमाणे यावेसे वाटते, आणि तूही दिव्य अलंकारांनी सजून यावा.
अन्यथा नोपतिष्ठेयं चीरकाषायवासिनी। नैवापवित्रो विप्रर्षे भूषणोयं कथंचन
नाहीतर मी झाडाच्या सालीची वस्त्रे घालून तुझ्याजवळ येणार नाही; आणि हे ऋषिराज, तुझ्यासाठी दागिने घालणे कधीही अनुचित नाही.
न ते धनानि विद्यन्ते लोपामुद्रे तथा मम। यथाविधानि कल्याणि पितुस्तव सुमध्यमे
हे लोपा मुद्रे, माझ्याकडे किंवा तुझ्याकडे तुझ्या वडिलांच्या घरात जशी संपत्ती होती, तशी आता नाही.
ईशोसि तपसा सर्वं समाहर्तुं तपोधन। क्षणेन जीवलोके यद्वसु किंचन विद्यते
हे तपशक्तीने संपन्न, तुझ्या तपामुळे या जगात जे काही धन आहे ते क्षणात मिळवू शकतोस.
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं तपोव्ययकरं तु तत्। यथा तु मे न नश्येत तपस्तन्मां प्रयोदय
तू जे म्हणतेस ते खरे आहे; पण त्यासाठी तपाचा खर्च होईल. माझे तप नष्ट होऊ नये यासाठी मला मार्गदर्शन कर.
अल्पावशिष्टः कालोऽयमृतोर्मम तपोधन। न चान्यथाऽहमिच्छामि त्वामुपैतुं कथंचन
हे तपशक्तीने युक्त, माझ्या व्रताचा थोडाच काळ उरला आहे, आणि दुसऱ्या कोणत्याही प्रकारे मी तुझ्याजवळ येऊ इच्छित नाही.
न चापि धर्ममिच्छामि विलोप्तुं ते कथंचन। एवं तु मे यथाकामं संपादयितुमर्हसि
आणि मी तुझा धर्म कधीही भंग करावा असेही मला वाटत नाही; म्हणून, माझ्या इच्छेनुसार तू ते पूर्ण करावे.
यद्येष काम सुभगे तव बुद्ध्या विनिश्चितः। हर्तुं गच्छाम्यहं भद्रे चर काममिह स्थिता ।। आरस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिविप्रभा
हे सौभाग्यवती, जर तुझ्या मनात ही इच्छा ठाम असेल, तर मी ती मिळवायला जातो. तू इथे आपल्या इच्छेप्रमाणे राहा. ती तेजस्विनी कन्या आकाशातील रोहिणीप्रमाणे चमकत होती.
ततो जगाम कौरव्य सोऽगस्त्यो भिक्षितुं वसु। श्रुतर्वाणं महीपालं यं वेदाभ्यधिकं नृपैः
मग अगस्त्य ऋषी, हे कौरव्य, संपत्ती मागण्यासाठी, वेदांपेक्षा ज्याचा राजांनी अधिक सन्मान केला, त्या श्रुतर्वान राजाकडे गेले.
स विदित्वा तु नृपतिः कुम्भयोनिमुपागतम्। विषयान्ते सहामात्यः प्रत्यगृह्णात्सुसत्कृतम्
राजाने कळताच की कुम्भयोनी आले आहेत, तेव्हा तो आपल्या मंत्र्यांसह आपल्या राज्याच्या सीमेवर गेला आणि त्यांचे मोठ्या सन्मानाने स्वागत केले.
तस्मै चार्घ्यं थान्यायमानीय पृथिवीपतिः। प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वापप्रच्छागमनेऽर्थिताम्
त्याला योग्य अशी अर्घ्याची भेट आणून, पृथ्वीच्या राजाने दोन्ही हात जोडून आणि मनापासून आदराने, त्याच्या येण्याचे कारण विचारले.
वित्तार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां पृथिवीपते। थाशक्त्यविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ मे
राजा, मला धनाची गरज आहे म्हणून मी आलो आहे, हे जाण. तुझ्या ताकदीप्रमाणे आणि इतरांना त्रास न देता, मला काही भाग दे.
तत आयव्ययौ पूर्णो तस्मै राजा न्यवेदयत्। अतो विद्वन्नुपादत्स्व यदत्रव्यतिरिच्यते
मग राजाने आपले उत्पन्न आणि खर्च पूर्णपणे दाखवून त्याला सांगितले, 'विद्वान, इथे जे काही उरले आहे ते तू घे.'
तत आयव्ययौ दृष्ट्वा समौ सममतिर्द्विजः। सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत
मग उत्पन्न आणि खर्च दोन्ही सारखेच आहेत हे पाहून, त्या द्विजाने समतेने विचार केला की, काहीही घेतल्यास सर्व जीवांना त्रास होईल.
स श्रुतर्वाणमादाय ब्रध्नश्वमगमत्ततः। स च तौ विषयस्यान्ते प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि
मग त्याने श्रुतर्वाणाला सोबत घेऊन ब्रध्नश्वाकडे गेला. ब्रध्नश्वाने आपल्या राज्याच्या सीमेजवळ त्यांचे योग्यतेने स्वागत केले.
तयोरर्ध्यं च पाद्यं च ब्रध्नश्वः प्रत्यवेदयत्। अनुज्ञाप्यच पप्रच्छ प्रयोजनमुपक्रमे। `वद कामं मुनिश्रेष्ठ धन्योस्म्यागमनेन ते
त्यांना पाय धुण्यासाठी आणि अर्घ्य म्हणून पाणी देऊन, ब्रध्नश्वाने त्यांना परवानगी दिली आणि लगेचच विचारले, 'मुनिश्रेष्ठा, तुमची इच्छा सांगा. तुमच्या येण्याने मी धन्य झालो.'
वित्तकामाविह प्राप्तौ विद्ध्यावां पृथिवीपते। यथाशक्त्यविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नौ
राजा, आम्ही दोघेही धनाच्या इच्छेने इथे आलो आहोत, हे जाण. तुझ्या क्षमतेनुसार आणि इतरांना त्रास न देता, आम्हाला काही भाग दे.
तत आयव्ययौ पूर्णौ ताभ्यां राजा न्यवेदयत्। अतो ज्ञात्वा तु गृह्णीतं यदत्रव्यतिरिच्यते
मग राजाने त्यांना उत्पन्न आणि खर्च पूर्णपणे दाखवून सांगितले, 'हे पाहून, इथे जे काही उरले आहे ते घ्या.'
तत आयव्ययौ दृष्ट्वासमौ सममतिर्द्विजः। सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत
मग उत्पन्न आणि खर्च दोन्ही सारखेच आहेत हे पाहून, त्या द्विजाने समतेने विचार केला की, काहीही घेतल्यास सर्व जीवांना त्रास होईल.
पौरुकुत्सं ततो जग्मुस्त्रसदस्युं महाधनम्। अगस्त्यश्च श्रुतर्वा च ब्रध्नश्वश्च महीपतिः
मग अगस्त्य, श्रुतर्वा आणि ब्रध्नश्व राजा हे तिघेही, महाधनाढ्य त्रसदस्यु या पौरुकुत्साकडे गेले.
त्रसदस्युस्तु तान्दृष्ट्वा प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि। अभिगम्य महाराज विषयान्ते महामनाः
त्रसदस्युने त्यांना पाहून, योग्यतेने त्यांचे स्वागत केले आणि ते आपल्या राज्याच्या सीमेजवळ आले तेव्हा मोठ्या आदराने त्यांना सामोरे गेला.
अर्चयित्वा यथान्यायमैक्ष्वाको राजसत्तमः। समस्तांश्च ततोऽपच्छत्प्रयोजनमुपक्रमे
इक्ष्वाकू कुळातील त्या श्रेष्ठ राजाने त्यांचे योग्य रीतीने सत्कार केले आणि मग सुरुवातीलाच सर्वांना त्यांच्या येण्याचे कारण विचारले.
वित्तकामानिह प्राप्तान्विद्धि नः पृथिवीपते। यथाशक्त्यवीहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नः
राजा, आम्ही धनाच्या इच्छेने इथे आलो आहोत, हे जाण. तुझ्या क्षमतेनुसार आणि इतरांना त्रास न देता, आम्हाला काही भाग दे.
तत आयव्ययौ पूर्णौ तेषां राजा न्यवेदयत्। एतज्ज्ञात्वा ह्युपादद्ध्वं यदत्रव्यतिरिच्यते
मग राजाने त्यांना उत्पन्न आणि खर्च पूर्णपणे दाखवून सांगितले, 'हे पाहून, इथे जे काही उरले आहे ते घ्या.'
तत आयव्ययौ दृष्ट्वासमौ सममतिर्द्विजः। सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत
मग उत्पन्न आणि खर्च दोन्ही सारखेच आहेत हे पाहून, त्या द्विजाने समतेने विचार केला की, काहीही घेतल्यास सर्व जीवांना त्रास होईल.
ततः सर्वे समेत्याथ ते नृपास्तं महामुनिम्। इदमूचुर्महाराज समवेक्ष्य परस्परम्
मग सर्व राजे एकत्र जमले आणि परस्पर चर्चा करून, त्या महर्षीला म्हणाले.
अयं वै दानवो ब्रह्मन्निल्वलो वसुमान्भुवि। तमतिक्रम्य सर्वेऽद्यवयं चार्तामहे वसु
ब्रह्मन्, हा इल्वल नावाचा दानव पृथ्वीवर फार धनवान आहे. आज आपण सर्वजण त्याच्याकडे जाऊन, हवे ते धन मिळवूया.
तेषां तदासीदुचितमिल्वलस्यैव भिक्षणम्। ततस्ते सहिता राजन्निल्वलं समुपाद्रवन्
मग सर्वांनी ठरवले की, इल्वलकडे मागावे. म्हणून, हे राजा, ते सर्वजण एकत्रितपणे इल्वलकडे गेले.
इल्वलस्तान्विदित्वा तु महर्षिसहितान्नृपान्। उपस्थितान्सहामात्यो विषयान्ते ह्यपूजयत्
इल्वलाने राजे, मोठे ऋषी आणि त्यांचे मंत्री आपल्या राज्याच्या सीमेवर आले आहेत हे कळताच, त्यांचा सन्मानपूर्वक स्वागत केला.
तेषां ततोऽसुरश्रेष्ठस्त्वातिथ्यमकरोत्तदा। सुसंस्कृतेन कौरव्य भ्रात्रा वातापिना तदा
तेव्हा, कौऱव्य, असुरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या इल्वलाने आपल्या भाऊ वातापीसह त्यांचे अगदी आदराने पाहुणचार केला.