तानलक्ष्मीसमाविष्टान्दानवान्कलिनाहतान्। दर्पाभिभूतान्कौन्तेय क्रियाहीनानचेतसः ।। मानाभिभूतानचिराद्विनाशः समपद्यत
कौन्तेय, जे दानव दारिद्र्याने पछाडले गेले, कलियुगाने हरवले, गर्वाने भरले, कृती आणि शुद्धी गमावली, ते लवकरच नष्ट झाले.
निर्यशस्कास्तथा दैत्याः कृत्स्नशो विलयं गताः। `अधर्मरुचयोराजन्नलक्ष्म्या समधिष्ठिताः
राजा, अशा प्रकारे दैत्यांची कीर्ती गेली आणि ते पूर्णपणे नष्ट झाले, कारण ते अधर्माला आसक्त होते आणि दारिद्र्याने व्यापले गेले होते.
देवास्तु सागरांश्चैव सरितश्च सरांसि च। अभ्यगच्छन्धर्मशीलाः पुण्यान्यावतनानि च
पण देवांनी धर्मनिष्ठ राहून समुद्र, नद्या, सरोवरे आणि पवित्र स्थळे गाठली.
तपोभिः क्रतुभिर्दानैराशीर्वादैश्च पाण्डव। प्रजहुः सर्वपापानि श्रेयश्च प्रतिपेदिरे
पांडव, तप, यज्ञ, दान आणि आशीर्वाद यामुळे त्यांनी सर्व पापे टाकली आणि उत्तम कल्याण मिळवलं.
एवमादानवन्तश् निरादानाश्च सर्वशः। तीर्थान्यगच्छन्विबुधास्तेनापुर्भूतिमुत्तमाम्
असं करून, देणारे आणि न देणारे, सर्व ज्ञानी तीर्थस्थळी गेले आणि त्यामुळे त्यांना उत्तम संपत्ती मिळाली.
तथा त्वमपि राजेन्द्र स्नात्वा तीर्थेषु सानुजः। पुनर्वेत्स्वसि तां लक्ष्मीमेष पन्थाः सनातनः
राजाधिराज, म्हणूनच तूही भावांसह तीर्थात स्नान करून ती लक्ष्मी पुन्हा मिळवशील; हा मार्ग सनातन आहे.
यथैव हि नृगो राजा शिविरौशीनरो यथा। भगीरयो वसुमना गयः पूरुः पुरूरवाः
जसं नृग, शिबी, उशीनर, भगीरथ, वसुमान, गया, पुरू आणि पुरूरवा यांनी केलं,
चरमाणास्तपो नित्यंस्पर्शनादम्भसश्च ते। तीर्थामिगमनात्पूता दर्शनाच्च महात्मनाम्
ते नेहमी तप करत, पवित्र पाण्याचा स्पर्श करत, तीर्थयात्रा करत आणि महात्म्यांना भेटून शुद्ध झाले.
अलभन्त यशः पुण्यं धनानि च विशांपते। तथा त्वमपि राजेन्द्र लब्ध्वा सुविपुलां श्रियम्
त्यांना कीर्ती, पुण्य आणि संपत्ती मिळाली, राजाधिराज; तसेच तूही विपुल श्री मिळवशील.
यथा चेक्ष्वाकुरभवत्सपुत्रजनबान्धवः। मुचुकुन्दोऽथ मांधाता मरुत्तश्च महीपतिः
जसं इक्ष्वाकूने आपल्या पुत्र, नातेवाईक आणि मित्रांसह केलं, आणि मुछुकुंद, मांधाता, आणि राजा मरुत्त यांनीही केलं.
कीर्तिं पुण्यामविन्दन्त यथा देवास्तपोबलात्। देवर्षयश्च कार्त्स्न्येन तथा त्वमपि वेत्स्यसि
जसं देवांनी आपल्या तपश्चर्येच्या बळावर पुण्य कीर्ती मिळवली, आणि देवर्षींनीही पूर्णपणे तीच कीर्ती मिळवली, तसंच तूही ती जाणशील.
धार्तराष्ट्रास्त्वधर्मेण मोहिन च वशीकृताः। नचिराद्वै विनङ्क्ष्यन्ति दैत्या इव न संशयः
धृतराष्ट्राची मुलं अधर्म आणि मोह यांच्या आहारी गेली आहेत. ते लवकरच दैत्यांसारखे नष्ट होतील, यात काहीच शंका नाही.
ने तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्रतत्र ह। क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः
राजा, पृथ्वीवर कुठेही असे वीर एकत्र आले नव्हते, जसे एकामागून एक नैमिषारण्यात आले.
तत्स्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप। कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत
राजा, त्या गोमतीच्या पवित्र तीर्थांवर पांडवांनी स्नान केलं आणि गायी व संपत्ती दान केली, हे भारतवंशी.
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनःपुनः। कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च भारत
तेथे कन्यातीर्थ, अश्वतीर्थ आणि गायींच्या तीर्थावर त्यांनी वारंवार देव, पितर आणि ब्राह्मण यांना तृप्त केलं, हे भारत.
कालकोट्यां विपप्रस्थे गिरावुष्य च कौरवाः। बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम्
काळकोटी, विपप्रस्थ, गिरावुष्य आणि बाहीदा या ठिकाणी, हे कुरुवंशीय, त्या सर्वांनी स्नान केलं.
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते। ऊषुगप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम्
पृथ्वीच्या अधिपती, प्रयागात देवयज्ञाच्या वेळी त्यांनी स्नान केलं आणि श्रेष्ठ तपश्चर्या केली.
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः। विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु
गंगा-यमुना संगमावर, सत्यप्रतिज्ञ आणि महान आत्म्यांनी, सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, ब्राह्मणांना धन दान केलं.
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः। जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत
राजा, त्यानंतर पांडुपुत्रांनी ब्राह्मणांसोबत तपस्वींच्या वास असलेल्या प्रजापतीच्या वेदीकडे प्रस्थान केलं.
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम्। संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान्
ते वीर तिथे राहिले, उत्तम तपश्चर्या करत, आणि नेहमीच वनातील हविष्य देऊन द्विजांना तृप्त करत.
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम्। राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते
नंतर त्यांनी धर्मनिष्ठ राजर्षी गयाने पूजिलेल्या, अनुपम तेज असलेल्या पवित्र पर्वताकडे प्रस्थान केलं.
नगो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी। वानीरमालिनी रम्या नदी पुलिनशोभिता
तेथे गयशिर नावाचा पर्वत आहे आणि पवित्र महान नदी आहे. रम्य वनीरमा नदी सुंदर वाळूच्या काठांनी सजलेली आहे.
दिव्यं पवित्रकूटं च पवित्रधरणीधरम्। ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोतुलम्
तेथे दिव्य आणि पवित्र शिखर आहे, ऋषींच्या वासाने पावन झालेला, अत्यंत पुण्य तीर्थ, जे ब्रह्मसरोवरासारखे आहे.
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति। रउवास च स्वयं तत्र धर्मराजः सनातनः
तेथेच भगवंत अगस्त्य एकदा वैवस्वताकडे गेले, आणि तिथेच सनातन धर्मराज स्वतः वास करत होते.
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशांपते। यत्रसंनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक्
राजाधिराज, सर्व नद्यांचा उगम तिथे आहे, जिथे महादेव, पिनाकधारी, नेहमी वास करतात.
परिपूर्णः परंज्योतिः परमात्मा सनातनः। ब्रह्मादिभिरुपास्योऽयं भगवान्परमेश्वरः
तो पूर्ण आहे, परब्रह्म तेज आहे, सनातन परमात्मा आहे, ब्रह्मादिकांनी पूजिला जाणारा हा परमेश्वर आहे.
तं प्रणम्य महादेवं चतुर्वर्गफलप्रदम्। रसिद्धिक्षेत्रमिदं मत्वासर्वेषांमोक्षकाङ्क्षिणाम्
त्या महादेवाला वंदन करून, जो चार पुरुषार्थ फळ देतो, सर्व मोक्ष इच्छिणाऱ्यांसाठी हे सिद्धक्षेत्र आहे असं मानलं.
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे। ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्। अक्षये देवयजने अक्षयं यत्रवै फलम्
तेथे त्या वीर पांडवांनी चार महिन्यांचा मोठा यज्ञ केला, जिथे अक्षय वटवृक्ष आहे, अक्षय देवयज्ञ आहे आणि जिथे फळही अक्षय आहे.
ये तु तत्रोपवासांस्तु चक्रुर्निश्चितमानसाः। ब्राह्मणास्तत्रशतशः समाजग्मुस्तपोधनाः
जे ब्राह्मण तिथे ठाम मनाने उपवास करत होते, असे शेकडो तपस्वी तिथे एकत्र आले.
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा। तत्र विद्यातपोवृद्धा ब्राह्मणा वेदपारगाः। कथां प्रचक्रिरे पुण्यां सदसिस्था महात्मनाम्
त्या वेळी त्यांनी ऋषींच्या पद्धतीने चातुर्मास्य यज्ञ केला. तिथे विद्या आणि तपाने वृद्ध, वेदपारंगत ब्राह्मण पुण्य कथा सभेत बसून सांगू लागले.