एवं कृतास्त्रः कौन्तेयो गान्धर्वं वेदमात्मवान्। सुखं वसति बीभत्सुरनुजस्यानुजस्तव
कुन्तीपुत्र अर्जुनाने शस्त्रविद्या आणि गंधर्व वेद आत्मसात केले आहेत. भीमसेन आणि तुझा धाकटा भाऊ बिभत्सू, आपल्या धाकट्या भावासोबत आनंदाने राहत आहे.
यदर्थं मां सुरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्। तच्च ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे
युधिष्ठिरा, ऐक. देवांमधील श्रेष्ठाने मला जे सांगायला पाठवले आहे, तेच मी तुला सांगणार आहे.
भवान्मनुष्यलोकेऽपि गमिष्यति न संशयः। ब्रूयाद्युधिष्ठिरं तत्रवचनान्मे द्विजोत्तम
तुम्ही नक्कीच मनुष्यलोकात जाणार, यात शंका नाही. तेथे, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, माझे हे शब्द युधिष्ठिराला सांग.
आगमिष्यति ते भ्राता कृतास्त्रः क्षिप्रमर्जुनः। सुरकार्यं महत्कृत्वा यदशक्यं दिवौकसैः
तुझा भाऊ अर्जुन, शस्त्रविद्या मिळवून, देवांसाठी जे मोठे कार्य केले ते पूर्ण करून, लवकरच तुझ्याकडे परत येईल.
तपसाऽपि त्वमात्मानं योजय भ्रातृभिः सह। तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत्
तूही आपल्या भावांसोबत तप कर. कारण तपश्चर्येपेक्षा मोठे काही नाही, आणि तपानेच मोठेपण मिळते.
अहं च कर्णं जानामि यथावद्भरतर्षभ। सत्यसन्धं महोत्साहं महावीर्यं महाबलम्
भरतवंशातील श्रेष्ठा, मी कर्णाला नीट ओळखतो—तो सत्यव्रती, मोठ्या उत्साहाचा, पराक्रमी आणि बलवान आहे.
महाहवेष्वप्रतिमं महायुद्धविशारदम्। महाधनुर्धरं वीरं महास्त्रं वरवर्णिनम्
तो मोठ्या युद्धांत अद्वितीय आहे, युद्धकलेत पारंगत आहे, मोठ्या धनुष्याचा वीर आहे, महान अस्त्रांचा जाणकार आहे आणि त्याचा रंग देखील सुंदर आहे.
महेश्वरसुतप्रख्यमादित्यतनयं प्रभुम्। तथाऽर्जुनमतिस्कन्धं सहजोल्वणपौरुणम्
तो महेश्वराच्या पुत्रासारखा आहे, सूर्यपुत्रासारखा तेजस्वी आहे. अर्जुनही तसेच, अपूर्व सामर्थ्याचा आणि जन्मजात पराक्रमाचा आहे.
न स पार्तस्य संग्रामे कलामर्हति षोडशीम्
पण युद्धात तो पार्थाच्या सोळाव्या भागालाही तोड नाही.
यच्चापि ते भयं कर्णान्मनसिस्थमरिंदम। तच्चाप्यपहरिष्यामि सव्यसाचिन्युपागते
तुझ्या मनात कर्णाबद्दल जी भीती आहे, तीही मी दूर करीन, जेव्हा सव्यसाची परत येईल.
यच्च ते मानसं वीर तीर्थयात्रामिमां प्रति। स महर्षिर्लोमशस्ते कथयिष्यत्यसंशयम्
या तीर्थयात्रेबद्दल तुझ्या मनात जे काही शंका आहेत, त्या महर्षि लोमश नक्कीच तुला समजावून सांगतील.
यच्च किंचित्तपोयुक्तं फलं तीर्थेषु भारत। ब्रह्मर्षिरेष ब्रूयात्ते न तच्छ्रद्धेयमन्यथा
तीर्थस्थळी तप करून जे काही फळ मिळते, ते हा ब्रह्मर्षि तुला सांगेल; त्याच्या शब्दावर कधीच शंका करू नकोस.
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर। युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया धिया
युधिष्ठिरा, आता धनंजयाने जे सांगितले तेही ऐक—'माझा भाऊ युधिष्ठिराने आपल्या भावांना धर्मबुद्धीने मार्गदर्शन करावे.'
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन। श्रीमतां चापि जानासि धर्मं राज्ञां सनातनम्
कारण तू श्रेष्ठ धर्म आणि तपश्चर्या जाणतोस, तपश्चर्येचा खजिना आहेस, आणि राजांचा सनातन धर्मही तुला ठाऊक आहे.
स भवान्परमं वेद रपावनं पुरुषं प्रति। तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवान्
म्हणून, तू जो श्रेष्ठ आणि पावन मार्ग जाणतोस, त्याद्वारे पांडवांना तीर्थयात्रेचे पुण्य मिळवून दे.
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः। तथा सर्वात्मना कार्यमिति मामर्जुनोऽब्रवीत्
राजाने जसे तीर्थयात्रा करावी आणि गायी द्याव्यात, तसेच सर्व मनाने हे करावे, असे अर्जुनाने मला सांगितले.
भवता चानुगुप्तोऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः। रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च
तुझ्या संरक्षणाखाली त्याने सर्व तीर्थस्थळे फिरावीत; संकटाच्या आणि कठीण जागी त्याचे राक्षसांपासून रक्षण करावे.
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम्। तथा रक्षस्व कौन्तेयान्राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम
जसे दधीचिने इंद्राचे आणि अङ्गिरसने सूर्याचे रक्षण केले, तसेच श्रेष्ठ ब्राह्मणा, तू कुंतीपुत्रांचे राक्षसांपासून रक्षण कर.
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः। त्वयाऽभिगुप्तान्कौन्तेयान्न विवर्तेयुरन्तिकम्
कौन्तेय, पर्वतासारखे बलवान असे अनेक यातुधान आणि राक्षस तुझ्या रक्षणाखाली असताना पांडवांच्या जवळ येऊ शकणार नाहीत.
सोऽहमिन्द्रस्य वचनान्नियोगादर्जुनस्य च। रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वा सह
म्हणून, इंद्र आणि अर्जुन यांच्या आज्ञेप्रमाणे, मी तुझ्या सोबत राहून तुला सर्व संकटांपासून वाचवीन आणि तुझ्यासोबत प्रवास करीन.
द्विस्तीर्थानि मया पूर्वं दृष्टानि कुरुनन्दन। इदं तृतीयं द्रक्ष्यामि तान्येव भवता सह
कुरुवंशाच्या आनंदा, मी याआधी दोन तीर्थस्थळे पाहिली आहेत; आता हे तिसरे तीर्थ तुझ्यासोबत पाहणार आहे.
इयं राजर्षिभिर्याता पुण्यकृद्भिर्युधिष्ठिर। मन्वादिभिर्महाराज तीर्थयात्रा भयापहा
युधिष्ठिरा, ही तीर्थयात्रा, जी भीती दूर करते, राजर्षी, पुण्यवान आणि मन्वादी थोर राजांनी केली होती.
नानृजुर्नाकृतात्मा च नाविद्यो न च पापकृत्। स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः
कौरवा, जो खोटं बोलतो, मन वशात ठेवत नाही, अज्ञान आहे, पाप करतो किंवा वाईट विचाराचा आहे, असा कोणीही तीर्थात स्नान करत नाही.
त्वं तु धर्ममतिर्नित्यं धर्मज्ञः सत्यसंगरः। विमुक्तः सर्वपापेभ्यो भूय एव भविष्यसि
पण तू नेहमी धर्माचाच विचार करणारा, धर्म जाणणारा आणि सत्यप्रतिज्ञ आहेस, त्यामुळे तू पुन्हा सर्व पापांपासून मुक्त होशील.
यथा भगीरथो राजा राजानश्च गयादयः। यथा ययातिः कौन्तेय तथा त्वमपि पाण्डव
जसा भागीरथ राजा, गयादी राजे आणि ययाति यांनी पुण्य मिळवलं, तसंच, कौन्तेय, तूही पांडवांमध्ये तसंच यश मिळवशील.
न हर्षात्संप्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित्। यन्मां स्मरति देवेशः किं नामाभ्यधिकं ततः
देवांचा स्वामी मला आठवतो, यापेक्षा मोठं दुसरं काय असू शकतं? आनंदाने मी या शब्दांना उत्तर शोधत नाही.
भवता संगमो यस् भ्राता चैव धनंजयः। वासवः स्मरते यस् को नामाभ्यधिकस्ततः
तुझ्यासारखा मित्र, ज्याचा भाऊ धनंजय आहे आणि ज्याला वासव आठवतो, त्याहून मोठा दुसरा कोण असू शकतो?
यच्च मां भगवानाह तीर्थानां गमनं प्रति। धौम्यस्य वचनादेषा बुद्धिः पूर्वं कृतैव मे
भगवंतांनी मला तीर्थयात्रेबद्दल जे सांगितलं, ती इच्छा मला आधीच धौम्यांच्या सल्ल्याने मनात ठरवलेली आहे.
तद्यदा मन्यसे ब्रह्मन्गमनं तीर्तदर्शने। तदैव गन्तास्मि तीर्तान्येष मे निश्चयः परः
ब्रह्मन्, तुला जेव्हा तीर्थदर्शनासाठी जायचं योग्य वाटेल, तेव्हा मी लगेच जाईन; हाच माझा ठाम निर्णय आहे.
गमने कृतबुद्धिं तं पाण्डवं लोमशोऽब्रवीत्। लघुर्भव महाराज लघुः स्वैरं गमिष्यसि
पांडवांनी प्रवासाचा निश्चय केला तेव्हा लोमश म्हणाला, 'राजा, हलका हो, तू सहज आणि वेगाने प्रवास करशील.'