संचरन्नस्मि कौन्तेय सर्वांल्लोकान्यदृच्छया। गतः शक्रस्य भवनं तत्रापश्यं सुरेश्वरम्
कौन्तेय, मी सहजपणे सर्व लोकांमध्ये भ्रमण करत असताना, शक्राच्या निवासस्थानी गेलो आणि तिथे देवांचा स्वामी पाहिला.
तव च भ्रातरं वीरमपश्यं सव्यसाचिनम्। शक्रस्यार्धासनगतं तत्र मे विस्मयो महान्
तिथे मी तुझा शूरवीर भाऊ, डाव्या हाताने धनुष्य चालवणारा, शक्राच्या अर्ध्या आसनावर बसलेला पाहिला आणि मला फारच आश्चर्य वाटले.
आसीत्पुरुषशार्दूल दृष्ट्वा पार्थं तथागतम्। आह मां तत्र देवेशो गच्छ पाण्डुसुतान्प्रति
पुरुषसिंहा, पार्थ अशा प्रकारे तिथे पोहोचल्याचे पाहून, देवाधिदेवाने मला सांगितले, 'पांडुपुत्रांकडे जा.'
सोऽहमभ्यागतः क्षिप्रं दिदृक्षस्त्वां सहानुजम्। वचनात्पुरुहूतस्य पार्थस् च महात्मनः
म्हणून मी त्वरेने आलो, तुला आणि तुझ्या भावांना भेटण्याची इच्छा होती, पुरुहूत आणि महान पार्थ यांच्या आज्ञेने.
आख्यास्ये ते प्रियं तात महत्पाण्डवनन्दन। भ्रातृभिः सहितो राजन्कृष्णया चैव तच्छृणु
पांडवनंदना, मी तुला आणि तुझ्या भावांना आणि कृष्णेला एक आनंदाची गोष्ट सांगणार आहे, ती नीट ऐक.
यत्त्वयोक्तो महाबाहुरस्त्रार्थं भरतर्षभ। तदस्त्रमाप्तं पार्थेन रुद्रादप्रतिमं विभो
महाबाहू, तू ज्यासाठी शस्त्राची गोष्ट विचारलीस, हे भारतश्रेष्ठ, ते अतुलनीय अस्त्र पार्थाने रुद्राकडून मिळवले आहे.
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम तपसा रुद्रमागमत्। अमृतादुत्थितं रौद्रं तल्लब्धं सव्यसाचिना
जे 'ब्रह्मशिर' नावाने ओळखले जाते आणि जे रुद्राने तपश्चर्येने दिले, ते अमृतातून उत्पन्न झालेले भयंकर अस्त्र डाव्या हाताने धनुष्य चालवणाऱ्या पार्थाने मिळवले आहे.
तत्समन्त्रं ससंहारं सप्रायश्चित्तमङ्गलम्। वज्रमस्त्राणि चान्यानि दण्डादीनि युधिष्ठिर
त्याचे मंत्र, संहार, प्रायश्चित्त, मंगल विधी आणि वज्रासारखी इतर अस्त्रे, दंडादी अस्त्रेही, हे युधिष्ठिर, त्याने प्राप्त केली आहेत.
यमात्कुबेराद्वरुणादिन्द्राच्च कुरुनन्दन। अस्त्राण्यधीतवान्पार्थो दिव्यान्यमितविक्रमः
कुरुनंदना, यम, कुबेर, वरुण आणि इंद्र यांच्याकडून पार्थाने, निश्चयी वृत्तीने, दिव्य अस्त्रे शिकली आहेत.
विश्वावसोस्तु तनयाद्गीतं नृत्यं च साम च। वादित्रं च यथान्यायं प्रत्यविन्दद्यथाविधि
विश्वावसुच्या पुत्राकडून त्याने योग्य पद्धतीने गाणे, नृत्य, सामगान आणि वाद्य वाजवण्याची कला शिकली.
एवं कृतास्त्रः कौन्तेयो गान्धर्वं वेदमात्मवान्। सुखं वसति बीभत्सुरनुजस्यानुजस्तव
कुन्तीपुत्र अर्जुनाने शस्त्रविद्या आणि गंधर्व वेद आत्मसात केले आहेत. भीमसेन आणि तुझा धाकटा भाऊ बिभत्सू, आपल्या धाकट्या भावासोबत आनंदाने राहत आहे.
यदर्थं मां सुरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्। तच्च ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे
युधिष्ठिरा, ऐक. देवांमधील श्रेष्ठाने मला जे सांगायला पाठवले आहे, तेच मी तुला सांगणार आहे.
भवान्मनुष्यलोकेऽपि गमिष्यति न संशयः। ब्रूयाद्युधिष्ठिरं तत्रवचनान्मे द्विजोत्तम
तुम्ही नक्कीच मनुष्यलोकात जाणार, यात शंका नाही. तेथे, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, माझे हे शब्द युधिष्ठिराला सांग.
आगमिष्यति ते भ्राता कृतास्त्रः क्षिप्रमर्जुनः। सुरकार्यं महत्कृत्वा यदशक्यं दिवौकसैः
तुझा भाऊ अर्जुन, शस्त्रविद्या मिळवून, देवांसाठी जे मोठे कार्य केले ते पूर्ण करून, लवकरच तुझ्याकडे परत येईल.
तपसाऽपि त्वमात्मानं योजय भ्रातृभिः सह। तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत्
तूही आपल्या भावांसोबत तप कर. कारण तपश्चर्येपेक्षा मोठे काही नाही, आणि तपानेच मोठेपण मिळते.
अहं च कर्णं जानामि यथावद्भरतर्षभ। सत्यसन्धं महोत्साहं महावीर्यं महाबलम्
भरतवंशातील श्रेष्ठा, मी कर्णाला नीट ओळखतो—तो सत्यव्रती, मोठ्या उत्साहाचा, पराक्रमी आणि बलवान आहे.
महाहवेष्वप्रतिमं महायुद्धविशारदम्। महाधनुर्धरं वीरं महास्त्रं वरवर्णिनम्
तो मोठ्या युद्धांत अद्वितीय आहे, युद्धकलेत पारंगत आहे, मोठ्या धनुष्याचा वीर आहे, महान अस्त्रांचा जाणकार आहे आणि त्याचा रंग देखील सुंदर आहे.
महेश्वरसुतप्रख्यमादित्यतनयं प्रभुम्। तथाऽर्जुनमतिस्कन्धं सहजोल्वणपौरुणम्
तो महेश्वराच्या पुत्रासारखा आहे, सूर्यपुत्रासारखा तेजस्वी आहे. अर्जुनही तसेच, अपूर्व सामर्थ्याचा आणि जन्मजात पराक्रमाचा आहे.
न स पार्तस्य संग्रामे कलामर्हति षोडशीम्
पण युद्धात तो पार्थाच्या सोळाव्या भागालाही तोड नाही.
यच्चापि ते भयं कर्णान्मनसिस्थमरिंदम। तच्चाप्यपहरिष्यामि सव्यसाचिन्युपागते
तुझ्या मनात कर्णाबद्दल जी भीती आहे, तीही मी दूर करीन, जेव्हा सव्यसाची परत येईल.
यच्च ते मानसं वीर तीर्थयात्रामिमां प्रति। स महर्षिर्लोमशस्ते कथयिष्यत्यसंशयम्
या तीर्थयात्रेबद्दल तुझ्या मनात जे काही शंका आहेत, त्या महर्षि लोमश नक्कीच तुला समजावून सांगतील.
यच्च किंचित्तपोयुक्तं फलं तीर्थेषु भारत। ब्रह्मर्षिरेष ब्रूयात्ते न तच्छ्रद्धेयमन्यथा
तीर्थस्थळी तप करून जे काही फळ मिळते, ते हा ब्रह्मर्षि तुला सांगेल; त्याच्या शब्दावर कधीच शंका करू नकोस.
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर। युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया धिया
युधिष्ठिरा, आता धनंजयाने जे सांगितले तेही ऐक—'माझा भाऊ युधिष्ठिराने आपल्या भावांना धर्मबुद्धीने मार्गदर्शन करावे.'
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन। श्रीमतां चापि जानासि धर्मं राज्ञां सनातनम्
कारण तू श्रेष्ठ धर्म आणि तपश्चर्या जाणतोस, तपश्चर्येचा खजिना आहेस, आणि राजांचा सनातन धर्मही तुला ठाऊक आहे.
स भवान्परमं वेद रपावनं पुरुषं प्रति। तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवान्
म्हणून, तू जो श्रेष्ठ आणि पावन मार्ग जाणतोस, त्याद्वारे पांडवांना तीर्थयात्रेचे पुण्य मिळवून दे.
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः। तथा सर्वात्मना कार्यमिति मामर्जुनोऽब्रवीत्
राजाने जसे तीर्थयात्रा करावी आणि गायी द्याव्यात, तसेच सर्व मनाने हे करावे, असे अर्जुनाने मला सांगितले.
भवता चानुगुप्तोऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः। रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च
तुझ्या संरक्षणाखाली त्याने सर्व तीर्थस्थळे फिरावीत; संकटाच्या आणि कठीण जागी त्याचे राक्षसांपासून रक्षण करावे.
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम्। तथा रक्षस्व कौन्तेयान्राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम
जसे दधीचिने इंद्राचे आणि अङ्गिरसने सूर्याचे रक्षण केले, तसेच श्रेष्ठ ब्राह्मणा, तू कुंतीपुत्रांचे राक्षसांपासून रक्षण कर.
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः। त्वयाऽभिगुप्तान्कौन्तेयान्न विवर्तेयुरन्तिकम्
कौन्तेय, पर्वतासारखे बलवान असे अनेक यातुधान आणि राक्षस तुझ्या रक्षणाखाली असताना पांडवांच्या जवळ येऊ शकणार नाहीत.
सोऽहमिन्द्रस्य वचनान्नियोगादर्जुनस्य च। रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वा सह
म्हणून, इंद्र आणि अर्जुन यांच्या आज्ञेप्रमाणे, मी तुझ्या सोबत राहून तुला सर्व संकटांपासून वाचवीन आणि तुझ्यासोबत प्रवास करीन.