तत्पुण्यं परमं ब्रह्म तत्तीर्थं त्तपोवनम्। तत्परं परमं देवं भूतानां परमेश्वरम्
ते पवित्र स्थान म्हणजेच परम ब्रह्म, तेच तीर्थ, तेच तपोवन; तोच सर्वश्रेष्ठ देव, सर्व सृष्टीचा परमेश्वर आहे.
शाश्वतं परमं चैव धातारं परमं पदम्। यं विदित्वान शोचन्ति विद्वांसः शास्त्रदृष्टयः
तोच शाश्वत, परम, सर्वांचा आधार आणि सर्वोच्च स्थान आहे; त्याला ओळखल्यावर, शास्त्रदृष्टी असलेले ज्ञानी लोक कधीच दुःखी होत नाहीत.
तत्र देवर्षयः सिद्धाः सर्वे चैव तपोधनाः। आदिदेवो महायोगी यत्रास्ते मधुसूदनः
जिथे आदिदेव, महान योगी आणि मधुसूदन वास करतो, तिथे देवर्षी, सिद्ध आणि सर्व तपश्चर्येने परिपूर्ण असलेले तपस्वीही राहतात.
पुण्यानामपि तत्पुण्यमत्र ते संशयेस्तु मा। एतानि राजन्पुण्यानि पृथिव्यां पृथिवीपते। कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च
राजन, या पवित्र स्थळांमध्ये हे सर्वात पवित्र आहे, यात तुला शंका ठेवू नकोस. पृथ्वीवरची ही सर्व तीर्थस्थळे आणि देवालये मी सांगितली आहेत.
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः। ऋषिभिर्देवकल्पैश्च सेवितानि महात्मभिः
ही स्थळे वसु, साध्य, आदित्य, मरुत, अश्विनी आणि देवतुल्य, महान ऋषींनी नेहमीच पावन केली आहेत.
चरन्नेतानि कौन्तेय सहितो ब्राह्मणर्षभैः। भ्रातृभिश्च महाभागैरुत्कण्ठां विजयिष्यसि
कौन्तेय, जर तू श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि आपल्या भाग्यवान भावांसह ही तीर्थयात्रा केलीस, तर तुझ्या मनातील उत्कंठा नक्कीच शांत होईल.
एवं संभाषमाणे तु धौम्ये कौरवनन्दन। लोमशः स महातेजा ऋषिस्तत्राजगाम ह
कौरवकुलाच्या आनंदा, धौम्य असे बोलत असताना, तेजस्वी लोहमष ऋषी तिथे आले.
तं पाण्डवाग्रजो राजा सगणो ब्राह्मणाश्च ते। उपातिष्ठन्महाभागं दिवि शक्रमिवामराः
पांडवांचा मोठा भाऊ राजा, आपल्या सोबत्यांसह आणि ब्राह्मणांसह त्या पुण्यात्म्याचे आदराने स्वागत करू लागला, जसे अमर लोक स्वर्गात इंद्राचे करतात.
समभ्यर्च्य यथान्यायं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। पप्रच्छागमने हेतुमटने च प्रयोजनम्
धर्मपुत्र युधिष्ठिराने योग्य प्रकारे पूजा करून, त्यांना येण्याचे कारण आणि त्यांच्या प्रवासाचा हेतू विचारला.
स पृष्टः पाण्डुपुत्रेण प्रीयमाणो महामनाः। उवाच श्लक्ष्णया वाचा हर्षयन्निव पाण्डवान्
पांडुपुत्राने विचारल्यावर, त्या महान मनाच्या ऋषीने प्रसन्न होऊन, गोड शब्दांत पांडवांना आनंद देणारे उत्तर दिले.
संचरन्नस्मि कौन्तेय सर्वांल्लोकान्यदृच्छया। गतः शक्रस्य भवनं तत्रापश्यं सुरेश्वरम्
कौन्तेय, मी सहजपणे सर्व लोकांमध्ये भ्रमण करत असताना, शक्राच्या निवासस्थानी गेलो आणि तिथे देवांचा स्वामी पाहिला.
तव च भ्रातरं वीरमपश्यं सव्यसाचिनम्। शक्रस्यार्धासनगतं तत्र मे विस्मयो महान्
तिथे मी तुझा शूरवीर भाऊ, डाव्या हाताने धनुष्य चालवणारा, शक्राच्या अर्ध्या आसनावर बसलेला पाहिला आणि मला फारच आश्चर्य वाटले.
आसीत्पुरुषशार्दूल दृष्ट्वा पार्थं तथागतम्। आह मां तत्र देवेशो गच्छ पाण्डुसुतान्प्रति
पुरुषसिंहा, पार्थ अशा प्रकारे तिथे पोहोचल्याचे पाहून, देवाधिदेवाने मला सांगितले, 'पांडुपुत्रांकडे जा.'
सोऽहमभ्यागतः क्षिप्रं दिदृक्षस्त्वां सहानुजम्। वचनात्पुरुहूतस्य पार्थस् च महात्मनः
म्हणून मी त्वरेने आलो, तुला आणि तुझ्या भावांना भेटण्याची इच्छा होती, पुरुहूत आणि महान पार्थ यांच्या आज्ञेने.
आख्यास्ये ते प्रियं तात महत्पाण्डवनन्दन। भ्रातृभिः सहितो राजन्कृष्णया चैव तच्छृणु
पांडवनंदना, मी तुला आणि तुझ्या भावांना आणि कृष्णेला एक आनंदाची गोष्ट सांगणार आहे, ती नीट ऐक.
यत्त्वयोक्तो महाबाहुरस्त्रार्थं भरतर्षभ। तदस्त्रमाप्तं पार्थेन रुद्रादप्रतिमं विभो
महाबाहू, तू ज्यासाठी शस्त्राची गोष्ट विचारलीस, हे भारतश्रेष्ठ, ते अतुलनीय अस्त्र पार्थाने रुद्राकडून मिळवले आहे.
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम तपसा रुद्रमागमत्। अमृतादुत्थितं रौद्रं तल्लब्धं सव्यसाचिना
जे 'ब्रह्मशिर' नावाने ओळखले जाते आणि जे रुद्राने तपश्चर्येने दिले, ते अमृतातून उत्पन्न झालेले भयंकर अस्त्र डाव्या हाताने धनुष्य चालवणाऱ्या पार्थाने मिळवले आहे.
तत्समन्त्रं ससंहारं सप्रायश्चित्तमङ्गलम्। वज्रमस्त्राणि चान्यानि दण्डादीनि युधिष्ठिर
त्याचे मंत्र, संहार, प्रायश्चित्त, मंगल विधी आणि वज्रासारखी इतर अस्त्रे, दंडादी अस्त्रेही, हे युधिष्ठिर, त्याने प्राप्त केली आहेत.
यमात्कुबेराद्वरुणादिन्द्राच्च कुरुनन्दन। अस्त्राण्यधीतवान्पार्थो दिव्यान्यमितविक्रमः
कुरुनंदना, यम, कुबेर, वरुण आणि इंद्र यांच्याकडून पार्थाने, निश्चयी वृत्तीने, दिव्य अस्त्रे शिकली आहेत.
विश्वावसोस्तु तनयाद्गीतं नृत्यं च साम च। वादित्रं च यथान्यायं प्रत्यविन्दद्यथाविधि
विश्वावसुच्या पुत्राकडून त्याने योग्य पद्धतीने गाणे, नृत्य, सामगान आणि वाद्य वाजवण्याची कला शिकली.
एवं कृतास्त्रः कौन्तेयो गान्धर्वं वेदमात्मवान्। सुखं वसति बीभत्सुरनुजस्यानुजस्तव
कुन्तीपुत्र अर्जुनाने शस्त्रविद्या आणि गंधर्व वेद आत्मसात केले आहेत. भीमसेन आणि तुझा धाकटा भाऊ बिभत्सू, आपल्या धाकट्या भावासोबत आनंदाने राहत आहे.
यदर्थं मां सुरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्। तच्च ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे
युधिष्ठिरा, ऐक. देवांमधील श्रेष्ठाने मला जे सांगायला पाठवले आहे, तेच मी तुला सांगणार आहे.
भवान्मनुष्यलोकेऽपि गमिष्यति न संशयः। ब्रूयाद्युधिष्ठिरं तत्रवचनान्मे द्विजोत्तम
तुम्ही नक्कीच मनुष्यलोकात जाणार, यात शंका नाही. तेथे, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, माझे हे शब्द युधिष्ठिराला सांग.
आगमिष्यति ते भ्राता कृतास्त्रः क्षिप्रमर्जुनः। सुरकार्यं महत्कृत्वा यदशक्यं दिवौकसैः
तुझा भाऊ अर्जुन, शस्त्रविद्या मिळवून, देवांसाठी जे मोठे कार्य केले ते पूर्ण करून, लवकरच तुझ्याकडे परत येईल.
तपसाऽपि त्वमात्मानं योजय भ्रातृभिः सह। तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत्
तूही आपल्या भावांसोबत तप कर. कारण तपश्चर्येपेक्षा मोठे काही नाही, आणि तपानेच मोठेपण मिळते.
अहं च कर्णं जानामि यथावद्भरतर्षभ। सत्यसन्धं महोत्साहं महावीर्यं महाबलम्
भरतवंशातील श्रेष्ठा, मी कर्णाला नीट ओळखतो—तो सत्यव्रती, मोठ्या उत्साहाचा, पराक्रमी आणि बलवान आहे.
महाहवेष्वप्रतिमं महायुद्धविशारदम्। महाधनुर्धरं वीरं महास्त्रं वरवर्णिनम्
तो मोठ्या युद्धांत अद्वितीय आहे, युद्धकलेत पारंगत आहे, मोठ्या धनुष्याचा वीर आहे, महान अस्त्रांचा जाणकार आहे आणि त्याचा रंग देखील सुंदर आहे.
महेश्वरसुतप्रख्यमादित्यतनयं प्रभुम्। तथाऽर्जुनमतिस्कन्धं सहजोल्वणपौरुणम्
तो महेश्वराच्या पुत्रासारखा आहे, सूर्यपुत्रासारखा तेजस्वी आहे. अर्जुनही तसेच, अपूर्व सामर्थ्याचा आणि जन्मजात पराक्रमाचा आहे.
न स पार्तस्य संग्रामे कलामर्हति षोडशीम्
पण युद्धात तो पार्थाच्या सोळाव्या भागालाही तोड नाही.
यच्चापि ते भयं कर्णान्मनसिस्थमरिंदम। तच्चाप्यपहरिष्यामि सव्यसाचिन्युपागते
तुझ्या मनात कर्णाबद्दल जी भीती आहे, तीही मी दूर करीन, जेव्हा सव्यसाची परत येईल.