यजमानस्य वै देवाञ्जमदग्नेर्महात्मनः। आगम्य सरितो विप्रान्मधुना समतर्पयन्
देवतांनी जमदग्नी यांच्या यज्ञाला येऊन, नद्यांनी आणलेल्या मधाने ब्राह्मणांना तृप्त केले.
गन्धर्वयक्षरक्षोबिरप्सरोभिश्च सेवितम्। किरातकिन्नरावासं शैलं शिखरिणांवरम्
गंधर्व, यक्ष, राक्षस आणि अप्सरा ज्या डोंगरावर वावरतात, तसेच किरात आणि किन्नर जिथे राहतात, तो डोंगर सर्व शिखरांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
बिभेद तरसा गङ्गा गङ्गाद्वारं युधिष्ठिर। पुण्यं तत्ख्यायते राजन्ब्रह्मर्षिगणसेवितम्
युधिष्ठिरा, गंगेने आपल्या वेगाने गंगाद्वार फोडले; ते पवित्र स्थान राजन, ब्रह्मर्षींच्या समूहांनी सेविलेले आणि प्रसिद्ध आहे.
सनत्कुमारः कौरव्य पुण्यं कनखलं तथा। पर्वतश्च पुरुर्नाम यत्रयातः पुरूरवाः
कौरवा, तिथे सनत्कुमार आणि पवित्र कनखल आहे, आणि पुरूर नावाचा डोंगर आहे, जिथे पुरूरवा गेला होता.
भृगुर्यत्रतपस्तेपे महर्षिगणसेविते। राजन्स आश्रमः ख्यातो भृगुतुङ्गो महागिरिः
राजन, ज्या ठिकाणी भृगु ऋषींनी तपश्चर्या केली आणि महान ऋषींच्या समूहांनी सेवा केली, तो भृगुतुंग नावाचा डोंगर आणि आश्रम प्रसिद्ध आहे.
यः स भूतं भविष्यच्च भवच् भरतर्षभ। नारायणः प्रभुर्विष्णुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः
भरतश्रेष्ठा, जो भूतकाळ, भविष्यकाळ आणि वर्तमान आहे, तो नारायण, प्रभू, विष्णू, शाश्वत आणि सर्वश्रेष्ठ पुरुष आहे.
तस्यातियशसः पुण्यां विशालां बदरीमनु। आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
त्याच्या अपूर्व कीर्तीमुळे प्रसिद्ध असलेला, विशाल आणि पवित्र असा बदरीचा आश्रम तीनही लोकांत पवित्र म्हणून ओळखला जातो.
उष्णतोयवहा गङ्गा शीततोयवहा पुरा। सुवर्णसिकता राजन्विशालां बदरीमनु
राजन, गंगा कधी उष्ण पाणी वाहून नेत असे, कधी शीतल पाणी वाहून नेत असे; आणि बदरी हे विशाल आणि सुवर्णसिकतांनी युक्त आहे.
ऋषयो यत्रदेवाश्च महाभागा महौजसः। प्राप्य नित्यं नमस्यन्ति देवं नारायणं प्रभुम्
जिथे महान पुण्यवान आणि तेजस्वी ऋषी आणि देवता येऊन नेहमीच प्रभू नारायणाची भक्ती करतात.
यत्रनाराजणो देवः परमात्मा सनातनः। तत्र कृत्स्नं जगत्सर्वं तीर्थान्यायतनानि च
जिथे नारायण हा सनातन परमात्मा वास करतो, तिथे सर्व जग, सर्व तीर्थक्षेत्रे आणि सर्व देवस्थानं आहेत.
तत्पुण्यं परमं ब्रह्म तत्तीर्थं त्तपोवनम्। तत्परं परमं देवं भूतानां परमेश्वरम्
ते पवित्र स्थान म्हणजेच परम ब्रह्म, तेच तीर्थ, तेच तपोवन; तोच सर्वश्रेष्ठ देव, सर्व सृष्टीचा परमेश्वर आहे.
शाश्वतं परमं चैव धातारं परमं पदम्। यं विदित्वान शोचन्ति विद्वांसः शास्त्रदृष्टयः
तोच शाश्वत, परम, सर्वांचा आधार आणि सर्वोच्च स्थान आहे; त्याला ओळखल्यावर, शास्त्रदृष्टी असलेले ज्ञानी लोक कधीच दुःखी होत नाहीत.
तत्र देवर्षयः सिद्धाः सर्वे चैव तपोधनाः। आदिदेवो महायोगी यत्रास्ते मधुसूदनः
जिथे आदिदेव, महान योगी आणि मधुसूदन वास करतो, तिथे देवर्षी, सिद्ध आणि सर्व तपश्चर्येने परिपूर्ण असलेले तपस्वीही राहतात.
पुण्यानामपि तत्पुण्यमत्र ते संशयेस्तु मा। एतानि राजन्पुण्यानि पृथिव्यां पृथिवीपते। कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च
राजन, या पवित्र स्थळांमध्ये हे सर्वात पवित्र आहे, यात तुला शंका ठेवू नकोस. पृथ्वीवरची ही सर्व तीर्थस्थळे आणि देवालये मी सांगितली आहेत.
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः। ऋषिभिर्देवकल्पैश्च सेवितानि महात्मभिः
ही स्थळे वसु, साध्य, आदित्य, मरुत, अश्विनी आणि देवतुल्य, महान ऋषींनी नेहमीच पावन केली आहेत.
चरन्नेतानि कौन्तेय सहितो ब्राह्मणर्षभैः। भ्रातृभिश्च महाभागैरुत्कण्ठां विजयिष्यसि
कौन्तेय, जर तू श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि आपल्या भाग्यवान भावांसह ही तीर्थयात्रा केलीस, तर तुझ्या मनातील उत्कंठा नक्कीच शांत होईल.
एवं संभाषमाणे तु धौम्ये कौरवनन्दन। लोमशः स महातेजा ऋषिस्तत्राजगाम ह
कौरवकुलाच्या आनंदा, धौम्य असे बोलत असताना, तेजस्वी लोहमष ऋषी तिथे आले.
तं पाण्डवाग्रजो राजा सगणो ब्राह्मणाश्च ते। उपातिष्ठन्महाभागं दिवि शक्रमिवामराः
पांडवांचा मोठा भाऊ राजा, आपल्या सोबत्यांसह आणि ब्राह्मणांसह त्या पुण्यात्म्याचे आदराने स्वागत करू लागला, जसे अमर लोक स्वर्गात इंद्राचे करतात.
समभ्यर्च्य यथान्यायं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। पप्रच्छागमने हेतुमटने च प्रयोजनम्
धर्मपुत्र युधिष्ठिराने योग्य प्रकारे पूजा करून, त्यांना येण्याचे कारण आणि त्यांच्या प्रवासाचा हेतू विचारला.
स पृष्टः पाण्डुपुत्रेण प्रीयमाणो महामनाः। उवाच श्लक्ष्णया वाचा हर्षयन्निव पाण्डवान्
पांडुपुत्राने विचारल्यावर, त्या महान मनाच्या ऋषीने प्रसन्न होऊन, गोड शब्दांत पांडवांना आनंद देणारे उत्तर दिले.
संचरन्नस्मि कौन्तेय सर्वांल्लोकान्यदृच्छया। गतः शक्रस्य भवनं तत्रापश्यं सुरेश्वरम्
कौन्तेय, मी सहजपणे सर्व लोकांमध्ये भ्रमण करत असताना, शक्राच्या निवासस्थानी गेलो आणि तिथे देवांचा स्वामी पाहिला.
तव च भ्रातरं वीरमपश्यं सव्यसाचिनम्। शक्रस्यार्धासनगतं तत्र मे विस्मयो महान्
तिथे मी तुझा शूरवीर भाऊ, डाव्या हाताने धनुष्य चालवणारा, शक्राच्या अर्ध्या आसनावर बसलेला पाहिला आणि मला फारच आश्चर्य वाटले.
आसीत्पुरुषशार्दूल दृष्ट्वा पार्थं तथागतम्। आह मां तत्र देवेशो गच्छ पाण्डुसुतान्प्रति
पुरुषसिंहा, पार्थ अशा प्रकारे तिथे पोहोचल्याचे पाहून, देवाधिदेवाने मला सांगितले, 'पांडुपुत्रांकडे जा.'
सोऽहमभ्यागतः क्षिप्रं दिदृक्षस्त्वां सहानुजम्। वचनात्पुरुहूतस्य पार्थस् च महात्मनः
म्हणून मी त्वरेने आलो, तुला आणि तुझ्या भावांना भेटण्याची इच्छा होती, पुरुहूत आणि महान पार्थ यांच्या आज्ञेने.
आख्यास्ये ते प्रियं तात महत्पाण्डवनन्दन। भ्रातृभिः सहितो राजन्कृष्णया चैव तच्छृणु
पांडवनंदना, मी तुला आणि तुझ्या भावांना आणि कृष्णेला एक आनंदाची गोष्ट सांगणार आहे, ती नीट ऐक.
यत्त्वयोक्तो महाबाहुरस्त्रार्थं भरतर्षभ। तदस्त्रमाप्तं पार्थेन रुद्रादप्रतिमं विभो
महाबाहू, तू ज्यासाठी शस्त्राची गोष्ट विचारलीस, हे भारतश्रेष्ठ, ते अतुलनीय अस्त्र पार्थाने रुद्राकडून मिळवले आहे.
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम तपसा रुद्रमागमत्। अमृतादुत्थितं रौद्रं तल्लब्धं सव्यसाचिना
जे 'ब्रह्मशिर' नावाने ओळखले जाते आणि जे रुद्राने तपश्चर्येने दिले, ते अमृतातून उत्पन्न झालेले भयंकर अस्त्र डाव्या हाताने धनुष्य चालवणाऱ्या पार्थाने मिळवले आहे.
तत्समन्त्रं ससंहारं सप्रायश्चित्तमङ्गलम्। वज्रमस्त्राणि चान्यानि दण्डादीनि युधिष्ठिर
त्याचे मंत्र, संहार, प्रायश्चित्त, मंगल विधी आणि वज्रासारखी इतर अस्त्रे, दंडादी अस्त्रेही, हे युधिष्ठिर, त्याने प्राप्त केली आहेत.
यमात्कुबेराद्वरुणादिन्द्राच्च कुरुनन्दन। अस्त्राण्यधीतवान्पार्थो दिव्यान्यमितविक्रमः
कुरुनंदना, यम, कुबेर, वरुण आणि इंद्र यांच्याकडून पार्थाने, निश्चयी वृत्तीने, दिव्य अस्त्रे शिकली आहेत.
विश्वावसोस्तु तनयाद्गीतं नृत्यं च साम च। वादित्रं च यथान्यायं प्रत्यविन्दद्यथाविधि
विश्वावसुच्या पुत्राकडून त्याने योग्य पद्धतीने गाणे, नृत्य, सामगान आणि वाद्य वाजवण्याची कला शिकली.