पुण्ये गिरौ सुराष्ट्रेषु मृगपक्षिनिषेविते। उज्जयन्ते स्म तप्ताङ्गो नाकपृष्ठे महीयते
सुराष्ट्र प्रदेशातील त्या पवित्र पर्वतावर, जिथे अनेक पशू-पक्षी वावरतात, उज्जयंत डोंगरावर ताप्तांग पूर्वी तेजाने उजळून निघाला होता आणि तो स्वर्गातही गौरवला जातो.
एष नारायणः श्रीमान्क्षीरार्णवनिकेतनः। नागपर्यङ्कमुत्सृज्यह्यागतो मधुरां पुरीम्
हा श्रीमंत नारायण, क्षीरसागरात राहणारा, नागांच्या पलंगावरून उठून मधुरा नगरीत आला.
पुण्या द्वारवती तत्रयत्रासौ मधुसूदनः। साक्षाद्देवः पुराणोसौ स हि धर्मः सनातनः
तेथे पवित्र द्वारवती नगरी आहे, जिथे मधुसूदन वास करतो; तोच प्राचीन देव आणि सनातन धर्म आहे.
ये च कवेदविदो विप्रा ये चाध्यात्मविदो जनाः। ते वदन्ति महात्मानं कृष्णं धर्मं सनातनम्
जे वेद जाणणारे ब्राह्मण आणि जे आत्मज्ञानाचे जाणकार आहेत, ते सर्वजण कृष्णाला महान आणि सनातन धर्म असे म्हणतात.
पवित्राणां हि गोविन्दः पवित्रं परमुच्यते। पुण्यानामपि पुण्योसौ मङ्गालानां च मङ्गलम्। त्रैलोक्ये पुण्डरीकाक्षो देवदेवः सनातनः
गोविंद हा सर्व पवित्र गोष्टींपैकी सर्वात पवित्र, सर्व पुण्यांमध्ये श्रेष्ठ पुण्य, आणि सर्व मंगलांमध्ये श्रेष्ठ मंगल आहे; तीनही लोकांत पुण्डरीकाक्ष हा देवांचा देव आणि सनातन आहे.
अव्ययात्मा व्ययात्मा च क्षेत्रज्ञः परमेश्वरः। आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा तत्रैव मधुसूदनः
जो अविनाशी आणि विनाशी दोन्ही स्वरूपाचा आहे, क्षेत्रज्ञ आणि परमेश्वर आहे, तो हरि, अगम्य स्वरूपाचा मधुसूदन, तेथेच वास करतो.
अवन्तीषु प्रतीच्यां वै कीर्तयिष्यामि ते दिशि। यानि तत्रपवित्राणि पुण्यान्यायतनानि च
अवंतीच्या पश्चिम दिशेला असलेल्या पवित्र आणि पुण्य स्थळांची मी तुला सांगतो.
प्रियङ्ग्वाम्रवणोपेता वानीरफलमालिनी। प्रत्यक्स्रोता नदी पुण्या नर्मदा तत्र भारत
तेथे, भारत, प्रियंगु आणि आंब्याच्या बागांनी, तसेच वनीर फळांनी सजलेली, पवित्र नर्मदा नदी आहे.
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च। सरिद्वनानि शैलेन्द्रा देवाश्च सपितामहाः
तीनही लोकांत असलेली सर्व तीर्थस्थाने, पुण्य क्षेत्रे, नद्या, वनराजी, पर्वत, आणि देव-ऋषी व पितर, हे सर्व—
नर्मदायां कुरुश्रेष्ठ सहसिद्धर्षिचारणैः। स्नातुमायान्ति पुण्यौधैः सदा वारिषु भारत
नर्मदेवर, कुरूश्रेष्ठ, असंख्य सिद्ध, ऋषी आणि चारण नेहमीच तिच्या पवित्र पाण्यात स्नान करण्यासाठी येतात, भारत.
निरेतः श्रूयते पुण्यो यत्र विश्रवसो मुनेः। जज्ञे धनपतिर्यत्र कुबेरो नरवाहनः
तेथे पवित्र निरॆत आहे, जिथे विश्व्रवा ऋषीचा आवाज ऐकू येतो आणि जिथे धनाचा स्वामी, नरवाहन कुबेराचा जन्म झाला.
वैढूर्यशिखरो नाम पुण्यो गिरिवरः शिवः। नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः
वैढूर्य नावाचा एक पवित्र आणि सुंदर डोंगर आहे; तेथील झाडे नेहमी हिरवीगार असून, त्यांना सदैव फुले आणि फळे लागलेली असतात.
तस्य शैलस्य शिखरे सरः पुण्यं महीपते। फुल्लपद्मं महाराज देवगन्धर्वसेवितम्
त्या डोंगराच्या शिखरावर, राजन, एक पवित्र सरोवर आहे, ज्यात कमळे फुललेली आहेत आणि जिथे देव आणि गंधर्व येतात.
बह्वाश्चर्यं महाराज दृश्यते तत्र पर्वते। पुण्ये स्वर्गोपमे चैव देवर्षिगणसेविते
त्या पवित्र आणि स्वर्गासारख्या पर्वतावर, राजन, अनेक अद्भुत गोष्टी दिसतात, जिथे देवर्षींच्या समूहाने वावर केला आहे.
ह्रदिनी पुण्यतीर्था च राजर्षेस्तत्र वै सरित्। विश्चामित्रेण तपसा निर्मिता सर्वपावनी
तेथे, राजर्षींचे पवित्र तीर्थ असलेली, ह्रदिनी ही नदी आहे; ती विश्वामित्राच्या तपामुळे निर्माण झाली असून, सर्वांना पावन करणारी आहे.
यस्यास्तीरे सतां मध्ये ययातिर्नहुषात्मजः। पपात स पुनर्लोकाँल्लेभे धर्मान्सनातनान्
त्या नदीच्या काठावर, सत्पुरुषांच्या मध्ये, नहुषाचा पुत्र ययाति पडला होता; त्यानंतर त्याला पुन्हा चांगले लोक आणि सनातन धर्म मिळाला.
तत्रपुण्यो ह्रदः ख्यातो मैनाकश्चैव पर्वतः। बहुमूलफलोपेतस्त्वमितो नाम पर्वतः
तेथे एक प्रसिद्ध पवित्र सरोवर आहे आणि मेनाका नावाचा डोंगरही आहे. आणि तु, तमित नावाचा डोंगर, अनेक मुळं आणि फळांनी भरलेला आहेस.
आश्रमः कक्षसेनस्य पुण्यस्तत्रयुधिष्ठिरः। च्यवनस्याश्रमश्चैव विख्यातस्तत्रपाण्डव। तत्राल्पेनैव सिद्ध्यन्ति मानवास्तपसा विभो
युधिष्ठिरा, तिथे कक्षसेन यांचा पवित्र आश्रम आहे, आणि पांडवा, च्यवन ऋषींचा प्रसिद्ध आश्रमही आहे. तिथे थोड्याशा तपानेच माणसांना लवकरच सिद्धी मिळते.
जम्बूमार्गो महाराज ऋषीणां भावितात्मनाम्। आश्रम शाम्यतां श्रेष्ठ मृगद्विजनिषेवितः
महारााज, तिथे शुद्ध अंतःकरण असलेल्या ऋषींचा जांभू मार्ग आहे. तिथे शम्यता ऋषींचा श्रेष्ठ आश्रम आहे, जिथे पशू आणि पक्षी वावरतात.
ततः पुण्यतमा राजन्सततं तापसैर्युता। केतुमाला च मेध्या च गङ्गाद्वारं च भूमिप। ख्यातं च सैन्धवारण्यं पुण्यं द्विजनिषेवितम्
राजा, त्यानंतर सर्वात पवित्र अशी, नेहमी तपस्व्यांनी भरलेली, केतुमाळा, मेध्य आणि गंगाद्वार ही स्थळं आहेत. आणि प्रसिद्ध असे सिंधूचे अरण्य, जे ब्राह्मणांनी नेहमी वास केलेले आहे.
पितामहसरः पुण्यं पुष्करं नाम नामतः। वैखानसानां सिद्धानामृषीणामाश्रमः प्रियः
पितामहांचे पवित्र सरोवर, ज्याचे नाव पुष्कर आहे, तेथे आहे. ते वैखानस सिद्ध ऋषींच्या आवडत्या आश्रमांपैकी एक आहे.
अप्यत्र संश्रयार्थाय प्रजापतिरथो जगौ। पुष्करेषु कुरुश्रेष्ठ गाथां सुकृतिनांवर
इथेच एकदा प्रजापतीनं, आश्रयासाठी, पुष्करात, कुरूश्रेष्ठा, पुण्यवानांसाठी एक गाथा गायली होती.
मनसाऽप्यभिकामस्य पुष्कराणि मनखिनः। विप्रणश्यन्ति पापानि नाकपृष्ठे च मोदते
ज्याच्या मनात इच्छा आहे, त्याच्यासाठी फक्त मनानेच पुष्करांची आठवण घेतली तरी मनाचे पाप नाहीसे होते आणि तो स्वर्गात आनंदाने वावरतो.
उदीच्यां राजशार्दूल दिशि पुण्यानि यानि वै। तानि ते कीर्तयिष्यामि पुण्यान्यायतनानि च
राजशार्दूल, उत्तर दिशेला जी पवित्र स्थळं आणि तीर्थक्षेत्रं आहेत, ती मी तुला सांगतो.
शृणुष्वावहितो भूत्वा मम मन्त्रयतः प्रभो। कथाप्रतिग्रहो वीर श्रद्धां जनयते शुभाम्
माझं बोलणं लक्षपूर्वक ऐक, प्रभो. या गोष्टीचं ऐकणं, वीर, शुभ श्रद्धा उत्पन्न करतं.
सरस्वती महापुण्या ह्रदिनी तीर्थमालिनी। समुद्रगा महावेगा यमुना यत्र पाण्डव
सर्वात पवित्र अशी सरस्वती, जी अनेक सरोवरांनी आणि तीर्थांनी भरलेली आहे, आणि महास्पीडने समुद्राकडे जाणारी यमुना, पांडवा, तिथे आहे.
यत्र पुण्यतरं तीर्थं प्लक्षावतरणं शुभम्। यत्रसारस्वतैरिष्ट्वा गच्छन्त्यवभृथं द्विजाः
तिथे सर्वात पवित्र आणि शुभ असं प्लक्षावतरण तीर्थ आहे, जिथे सरस्वत ब्राह्मण यज्ञ करून शेवटचं स्नान करायला जातात.
पुण्यं चाख्यायते दिव्यं शिवमग्निशिरोऽनघ। सहदेवोऽयजद्यत्रशम्याक्षेपेण भारत
तिथेच दिव्य, शुभ आणि निष्पाप असं अग्निशिर नावाचं तीर्थ आहे. तिथे सहदेवानं शमीच्या पानांनी यज्ञ केला होता, भारत.
एतस्मिन्नेव चार्थेऽसौ इन्द्रगीता युधिष्ठिर। गाथा चरति लोकेऽस्मिन्गीयमाना द्विजातिभिः
त्याच विषयावर, युधिष्ठिरा, इंद्रगीत नावाची एक गाथा आहे, जी या जगात ब्राह्मणांनी म्हटली जाते.
अग्नयः सहदेवेन ये चिता यमुनामनु। ते तस्य कुरुशार्दूल सहस्रशतदक्षिणाः
कुरूशार्दूल, यमुनाकाठी सहदेवानं जे अग्नि प्रतिष्ठित केले, त्यांना हजारो शेकडो दानं दिली गेली.