अशोकतीर्थं तत्रैव कौन्ते य बहुलाश्रमम्। अगस्त्यतीर्थं पाण्ड्येषु वारुणं च युधिष्ठिर
कौन्तेय, तिथेच अशोक तीर्थ आहे, जिथे अनेक आश्रम आहेत. पांड्य देशात अगस्त्य तीर्थ आणि युधिष्ठिरा, वरुण तीर्थही आहे.
कुमार्यः कथिताः पुण्याः पाण्ड्येष्वेव नरर्षभ। ताम्रपर्णी तु कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तां शृणु
पांड्य देशात पवित्र कुमार्या तीर्थांची सांगड घातली आहे, नरश्रेष्ठा. आता मी ताम्रपर्णीचे वर्णन करतो, कौन्तेय, ते नीट ऐक.
यत्र देवैस्तपस्तप्तं महदिच्छद्भिराश्रमे। गोकर्णमिति विख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत
जिथे देवांनी मोठेपणासाठी तप केलं, त्या आश्रमात, गोकरण हे नाव तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहे, भारत.
शीततोयो बहुजलः पुण्यस्तात शिवश्च सः। ह्रदः परमदुष्प्रापो मानुषैरकृतात्मभिः
त्या सरोवराचं पाणी थंड आणि भरपूर आहे, ते पवित्र आणि शुभ आहे. पण ज्यांनी मनावर ताबा मिळवलेला नाही, अशा माणसांना ते अत्यंत कठीण आहे.
तत्र वृक्षतृणाद्यैश्च संपन्नः फलमूलवान्। आश्रमोऽगस्त्यशिष्यस्य पुण्यो देवसहे गिरौ
तिथे झाडं, गवत, फळं आणि कंदमुळांनी समृद्ध असा, अगस्त्याच्या शिष्याचा आश्रम आहे. तो डोंगरावर असून पवित्र आणि दिव्य आहे.
वैडूर्यपर्वतस्तत्र श्रीमान्मणिमयः शिवः। अगस्त्यस्याश्रमश्चैव बहुमूलफलोदकः
तिथे वैडूर्य पर्वत आहे, तो तेजस्वी, रत्नांनी बनलेला आणि शुभ आहे. तिथेच अगस्त्याचा आश्रम आहे, जिथे भरपूर फळं, कंदमुळं आणि पाणी आहे.
सुराष्ट्रेष्वपि वक्ष्यामि पुण्यान्यायतनानि च। आश्रमान्सरितश्चैव सरांसि च नराधिप
सौराष्ट्र प्रदेशातही मी पवित्र स्थळांची आणि आश्रमांची, नद्या आणि सरोवरांची माहिती सांगणार आहे, राजन.
चमसोद्भेदनं विप्रास्तत्रापि कथयन्त्युत। प्रभासं चोदधौ तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
तिथे ऋषी कामस फोडल्याची गोष्ट सांगतात. आणि समुद्राजवळ प्रसिद्ध असं प्रभास तीर्थ आहे, जे तीनही लोकांत नावाजलेलं आहे.
तत्र पिण्डारकं नाम तापसाचरितं शिवम्। उज्जयन्तश्च शिखरी क्षिप्रं सिद्धिकरो महान्
तेथे पिंडारक हे तपस्व्यांचे पवित्र स्थान आहे आणि उज्जयंत हा मोठा डोंगरशिखर आहे, जो लवकरच सिद्धी देतो.
तत्र देवर्षिवीरेण नारदेनानुकीर्तितः। पुराणः श्रूयते श्लोकस्तं निबोध युधिष्ठिर
तेथे देवर्षी नारद या पराक्रमी ऋषीने एक प्राचीन श्लोक सांगितला आहे; तो तू ऐक, युधिष्ठिरा.
पुण्ये गिरौ सुराष्ट्रेषु मृगपक्षिनिषेविते। उज्जयन्ते स्म तप्ताङ्गो नाकपृष्ठे महीयते
सुराष्ट्र प्रदेशातील त्या पवित्र पर्वतावर, जिथे अनेक पशू-पक्षी वावरतात, उज्जयंत डोंगरावर ताप्तांग पूर्वी तेजाने उजळून निघाला होता आणि तो स्वर्गातही गौरवला जातो.
एष नारायणः श्रीमान्क्षीरार्णवनिकेतनः। नागपर्यङ्कमुत्सृज्यह्यागतो मधुरां पुरीम्
हा श्रीमंत नारायण, क्षीरसागरात राहणारा, नागांच्या पलंगावरून उठून मधुरा नगरीत आला.
पुण्या द्वारवती तत्रयत्रासौ मधुसूदनः। साक्षाद्देवः पुराणोसौ स हि धर्मः सनातनः
तेथे पवित्र द्वारवती नगरी आहे, जिथे मधुसूदन वास करतो; तोच प्राचीन देव आणि सनातन धर्म आहे.
ये च कवेदविदो विप्रा ये चाध्यात्मविदो जनाः। ते वदन्ति महात्मानं कृष्णं धर्मं सनातनम्
जे वेद जाणणारे ब्राह्मण आणि जे आत्मज्ञानाचे जाणकार आहेत, ते सर्वजण कृष्णाला महान आणि सनातन धर्म असे म्हणतात.
पवित्राणां हि गोविन्दः पवित्रं परमुच्यते। पुण्यानामपि पुण्योसौ मङ्गालानां च मङ्गलम्। त्रैलोक्ये पुण्डरीकाक्षो देवदेवः सनातनः
गोविंद हा सर्व पवित्र गोष्टींपैकी सर्वात पवित्र, सर्व पुण्यांमध्ये श्रेष्ठ पुण्य, आणि सर्व मंगलांमध्ये श्रेष्ठ मंगल आहे; तीनही लोकांत पुण्डरीकाक्ष हा देवांचा देव आणि सनातन आहे.
अव्ययात्मा व्ययात्मा च क्षेत्रज्ञः परमेश्वरः। आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा तत्रैव मधुसूदनः
जो अविनाशी आणि विनाशी दोन्ही स्वरूपाचा आहे, क्षेत्रज्ञ आणि परमेश्वर आहे, तो हरि, अगम्य स्वरूपाचा मधुसूदन, तेथेच वास करतो.
अवन्तीषु प्रतीच्यां वै कीर्तयिष्यामि ते दिशि। यानि तत्रपवित्राणि पुण्यान्यायतनानि च
अवंतीच्या पश्चिम दिशेला असलेल्या पवित्र आणि पुण्य स्थळांची मी तुला सांगतो.
प्रियङ्ग्वाम्रवणोपेता वानीरफलमालिनी। प्रत्यक्स्रोता नदी पुण्या नर्मदा तत्र भारत
तेथे, भारत, प्रियंगु आणि आंब्याच्या बागांनी, तसेच वनीर फळांनी सजलेली, पवित्र नर्मदा नदी आहे.
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च। सरिद्वनानि शैलेन्द्रा देवाश्च सपितामहाः
तीनही लोकांत असलेली सर्व तीर्थस्थाने, पुण्य क्षेत्रे, नद्या, वनराजी, पर्वत, आणि देव-ऋषी व पितर, हे सर्व—
नर्मदायां कुरुश्रेष्ठ सहसिद्धर्षिचारणैः। स्नातुमायान्ति पुण्यौधैः सदा वारिषु भारत
नर्मदेवर, कुरूश्रेष्ठ, असंख्य सिद्ध, ऋषी आणि चारण नेहमीच तिच्या पवित्र पाण्यात स्नान करण्यासाठी येतात, भारत.
निरेतः श्रूयते पुण्यो यत्र विश्रवसो मुनेः। जज्ञे धनपतिर्यत्र कुबेरो नरवाहनः
तेथे पवित्र निरॆत आहे, जिथे विश्व्रवा ऋषीचा आवाज ऐकू येतो आणि जिथे धनाचा स्वामी, नरवाहन कुबेराचा जन्म झाला.
वैढूर्यशिखरो नाम पुण्यो गिरिवरः शिवः। नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः
वैढूर्य नावाचा एक पवित्र आणि सुंदर डोंगर आहे; तेथील झाडे नेहमी हिरवीगार असून, त्यांना सदैव फुले आणि फळे लागलेली असतात.
तस्य शैलस्य शिखरे सरः पुण्यं महीपते। फुल्लपद्मं महाराज देवगन्धर्वसेवितम्
त्या डोंगराच्या शिखरावर, राजन, एक पवित्र सरोवर आहे, ज्यात कमळे फुललेली आहेत आणि जिथे देव आणि गंधर्व येतात.
बह्वाश्चर्यं महाराज दृश्यते तत्र पर्वते। पुण्ये स्वर्गोपमे चैव देवर्षिगणसेविते
त्या पवित्र आणि स्वर्गासारख्या पर्वतावर, राजन, अनेक अद्भुत गोष्टी दिसतात, जिथे देवर्षींच्या समूहाने वावर केला आहे.
ह्रदिनी पुण्यतीर्था च राजर्षेस्तत्र वै सरित्। विश्चामित्रेण तपसा निर्मिता सर्वपावनी
तेथे, राजर्षींचे पवित्र तीर्थ असलेली, ह्रदिनी ही नदी आहे; ती विश्वामित्राच्या तपामुळे निर्माण झाली असून, सर्वांना पावन करणारी आहे.
यस्यास्तीरे सतां मध्ये ययातिर्नहुषात्मजः। पपात स पुनर्लोकाँल्लेभे धर्मान्सनातनान्
त्या नदीच्या काठावर, सत्पुरुषांच्या मध्ये, नहुषाचा पुत्र ययाति पडला होता; त्यानंतर त्याला पुन्हा चांगले लोक आणि सनातन धर्म मिळाला.
तत्रपुण्यो ह्रदः ख्यातो मैनाकश्चैव पर्वतः। बहुमूलफलोपेतस्त्वमितो नाम पर्वतः
तेथे एक प्रसिद्ध पवित्र सरोवर आहे आणि मेनाका नावाचा डोंगरही आहे. आणि तु, तमित नावाचा डोंगर, अनेक मुळं आणि फळांनी भरलेला आहेस.
आश्रमः कक्षसेनस्य पुण्यस्तत्रयुधिष्ठिरः। च्यवनस्याश्रमश्चैव विख्यातस्तत्रपाण्डव। तत्राल्पेनैव सिद्ध्यन्ति मानवास्तपसा विभो
युधिष्ठिरा, तिथे कक्षसेन यांचा पवित्र आश्रम आहे, आणि पांडवा, च्यवन ऋषींचा प्रसिद्ध आश्रमही आहे. तिथे थोड्याशा तपानेच माणसांना लवकरच सिद्धी मिळते.
जम्बूमार्गो महाराज ऋषीणां भावितात्मनाम्। आश्रम शाम्यतां श्रेष्ठ मृगद्विजनिषेवितः
महारााज, तिथे शुद्ध अंतःकरण असलेल्या ऋषींचा जांभू मार्ग आहे. तिथे शम्यता ऋषींचा श्रेष्ठ आश्रम आहे, जिथे पशू आणि पक्षी वावरतात.
ततः पुण्यतमा राजन्सततं तापसैर्युता। केतुमाला च मेध्या च गङ्गाद्वारं च भूमिप। ख्यातं च सैन्धवारण्यं पुण्यं द्विजनिषेवितम्
राजा, त्यानंतर सर्वात पवित्र अशी, नेहमी तपस्व्यांनी भरलेली, केतुमाळा, मेध्य आणि गंगाद्वार ही स्थळं आहेत. आणि प्रसिद्ध असे सिंधूचे अरण्य, जे ब्राह्मणांनी नेहमी वास केलेले आहे.