तदरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राजसत्तम। पापं प्रणश्यत्यखिलं स्त्रिया वा पुरुषस्य वा
राजसत्तम, जो कोणी त्या तुंगक वनात प्रवेश करतो, त्याचे सर्व पाप नाहीसे होते, मग तो पुरुष असो वा स्त्री.
तत्रमासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः। ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्कुलं चैव समुद्धरेत्
जो धीर माणूस तिथे एक महिना संयम आणि मर्यादित आहार ठेवून राहतो, राजा, तो ब्रह्मलोकात जातो आणि आपलं कुलही उध्दारतो.
मेधाविकं समासाद्य पितॄन्देवांश्च तर्पयेत्। अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विन्दति
मेधाविक येथे जाऊन, पितरांना व देवांना तृप्त केल्यावर, माणसाला अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळते आणि स्मरणशक्ती व बुद्धी प्राप्त होते.
अत्र कालञ्जरं गत्वा पर्वतं लोकविश्रुतम्। तत्र देवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
येथे, प्रसिद्ध काळंजर पर्वत गाठून, तिथल्या देवतळ्यात स्नान केल्यावर, हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते.
आत्मानं स्नापयेत्तत्रगिरौ कालञ्जरे नृप। स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्यत्र संशयः
महाराज, त्या काळंजर पर्वतावर स्वतः स्नान केल्यास, माणसाला स्वर्गात मान मिळतो — यात काहीच शंका नाही.
ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशांपते। मन्दाकिनीं समासाद्य सर्वपापप्रणाशिनीम्
मग, राजाधिराज, त्या श्रेष्ठ पर्वतावर म्हणजे चित्रकूटावर, मंदाकिनी या सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या नदीपाशी जावे.
तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः। अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत्
तेथे स्नान करून, पितरांची व देवांची भक्तीपूर्वक पूजा करणारा मनुष्य अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य मिळवतो आणि श्रेष्ठ अवस्था प्राप्त करतो.
ततो गच्छेत धर्मज्ञ भर्तृस्थानमनुत्तमम्। यत्र नित्यं महासेनो गुहः सन्निहितो नृप
मग, धर्म जाणणाऱ्या राजा, पुढे त्या उत्तम स्थळी जावे, जिथे नेहमीच महाबली कार्त्तिकेय, म्हणजेच गुह, उपस्थित असतो.
तत्र गत्वा नृपश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति। कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
त्या ठिकाणी पोहोचल्यावर, राजश्रेष्ठ, फक्त येण्यानेच सिद्धी मिळते; आणि कोटितीर्थावर स्नान केल्यास, माणसाला हजार गायींचे फळ मिळते.
प्रदक्षिणमुपावृत्य ज्येष्ठस्थानं व्रजेन्नरः। अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी
मग प्रदक्षिणा घालून, मनुष्याने ज्येष्ठ या श्रेष्ठ स्थळी जावे; तेथे चंद्रासारखा तेजस्वी असलेल्या महादेवाचे दर्शन घ्यावे.
तत्र कूपे महाराज विश्रुता भरतर्षभ। समुद्रास्तत्र चत्वारो निवसन्ति युधिष्ठिर
त्या ठिकाणी, भरतवंशातील श्रेष्ठ राजा, एक प्रसिद्ध विहीर आहे; युधिष्ठिरा, त्या विहिरीत चारही समुद्र वास करतात.
तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र पितृदेवार्चने रतः। नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम्
त्या ठिकाणी पाणी स्पर्श करून, पितरांची व देवांची भक्तीपूर्वक पूजा करणारा, संयमी मनुष्य शुद्ध होतो आणि श्रेष्ठ अवस्था प्राप्त करतो.
ततो गच्छेत राजेन्द्र शृङ्गबेरपुरं महत्। यत्रतीर्णो महाराज रामो दाशरथिः पुरा
मग, राजेंद्र, पुढे त्या महान शृंगवेरपूर या नगरीत जावे, जिथे पूर्वी दशरथपुत्र रामाने नदी पार केली होती.
रकतस्मिंस्तीर्थे महाबाहो स्नात्वा पापैः प्रमुच्यते। गङ्गायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः
त्या पवित्र स्थळी, महाबाहो, स्नान केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; आणि गंगेत स्नान करणारा, एकाग्र ब्रह्मचारी —
विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विन्दति। ततो मुञ्जवटं गच्छेत्स्थानं देवस्य धीमतः
तो पापमुक्त होतो आणि वाजपेय यज्ञाचे पुण्य मिळवतो; मग पुढे मुंजवट या बुद्धिमान देवाच्या स्थळी जावे.
अभिगम्य महादेवमभिवाद्य च भारत। प्रदक्षिणमुपावृत् यगाणपत्यमवाप्नुयात्
महादेवाजवळ जाऊन, त्यांना वंदन करून, प्रदक्षिणा घातल्यावर, मनुष्याला पुत्रप्राप्तीचे पुण्य मिळते.
तस्मिंस्तीर्थे तु जाह्नव्यां स्नात्वा पापैः प्रमुच्यते। ततो गच्छेत राजेन्द्र प्रयागमृषिसंस्तुतम्
त्या स्थळी, जाह्नवीवर स्नान केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; मग, राजेंद्र, पुढे ऋषींच्या स्तुतीने पावन असलेल्या प्रयाग येथे जावे.
यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः। लोकपालाश्च साध्याश्च पितरो लोकसंमताः
जिथे ब्रह्मा आणि इतर देवता, दिशांचे रक्षक व त्यांचे अधिपती, लोकपाल, साध्यगण आणि सर्वमान्य पितर —
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव परमर्षयः। अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः
तसेच सनत्कुमार यांच्यासारखे श्रेष्ठ ऋषी, अत्रि, वसिष्ठ, अंगिरस यांसारखे ब्रह्मर्षी, हे सर्व निर्मळ ऋषी —
तथा नागाः सुपर्णश्च सिद्धाश्चक्रचरास्तथा। सरितः सागराश्चैव गन्धर्वाप्सरसोऽपि च
तसेच नाग, सुपर्ण, सिद्ध, आकाशात संचार करणारे, नद्या, समुद्र, तसेच गंधर्व आणि अप्सरा —
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः। तत्र त्रीण्यग्निकुण्डानि येषां मध्येन जाह्नवी
भगवान हरि स्वतः, प्रजापतींच्या पुढे राहून, तिथे वास करतो; तेथे तीन अग्निकुंडे आहेत, ज्यांच्या मधून जाह्नवी वाहते.
प्रयागादभिनिष्क्रान्ता सर्वतीर्थपुरस्कृता। तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता
प्रयागातून बाहेर पडलेली, सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ मानली गेलेली, सूर्याची कन्या अशी देवी, तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
यमुना गङ्गया सार्धं संगता लोकपावनी। गङ्गायमुनयोर्मध्यं पृथिव्या जघनं स्मृतम्
यमुना गंगेसोबत मिळून जग शुद्ध करते. गंगा आणि यमुना यांच्या मधील प्रदेश पृथ्वीचे गर्भस्थान मानले जाते.
प्रयागं जघनस्थानमुपस्थमृषयो विदुः। प्रयागं सप्रतिष्ठानं कम्बलाश्वतरौ तथा
महर्षी प्रयागाला पृथ्वीच्या गर्भस्थानी असलेले स्थान म्हणून ओळखतात. प्रयाग, प्रतिष्ठान, कंबळ आणि अश्वतर हेही तेथेच आहेत.
तीर्थं भोगवती चैव वेदिरेषा प्रजापतेः। तत्रवेदाश्च यज्ञाश्च मूर्तिमन्तो युधिष्ठिर
हे तीर्थ म्हणजेच भोगवती आहे, आणि हे प्रजापतीचे यज्ञवेदी आहे. येथे वेद आणि यज्ञ प्रत्यक्ष प्रकट होतात, हे युधिष्ठिरा.
प्रजापतिमुपासन्ते ऋषयश्च तपोधनाः। यजन्ते क्रतुभिर्देवास्तथा चक्रधरा नृपाः
येथे तपस्वी ऋषी प्रजापतीची पूजा करतात. देवताही येथे यज्ञ करतात आणि शस्त्रधारी राजेही तसेच करतात.
ततः पुण्यतमं नाम त्रिषु लोकेषु भारत। प्रयागं सर्वतीर्थेभ्यः प्रवदन्त्यधिकं विभो
म्हणून, भारत, प्रयागाला तिन्ही लोकांत सर्वात पवित्र स्थान म्हणतात. सर्व तीर्थांपेक्षा ते श्रेष्ठ आहे असे मानले जाते.
श्रवणात्तस्य तीर्थस् नामसंकीर्तनादपि। मृत्युकालभयाच्चापि नरः पापात्प्रमुच्यते
या तीर्थाचे ऐकले किंवा त्याचे नाव उच्चारले, किंवा मृत्यूसमयी भीतीने आठवले, तरी मनुष्य पापातून मुक्त होतो.
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्संगमे लोकविश्रुते। पुण्यं स फलमाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः
जो कोणी या प्रसिद्ध संगमावर स्नान करतो, त्याला राजसूय आणि अश्वमेध यज्ञाइतके पुण्य मिळते.
एषा यजनभूमिर्हि देवानामभिसंस्कृता। तत्र रदत्तं सूक्ष्ममपि महद्भवति भारत
हे देवांनी पवित्र केलेले यज्ञभूमी आहे. येथे अगदी लहान दान केले तरी ते मोठे फळ देते, हे भारत.