गृहे भीमस्य नृपतेः परस्परसुखैषिणौ। वसेतां हृष्टसंकल्पौ वैदर्भी च नलश् ह
राजा भीमाच्या घरात, एकमेकांच्या सुखासाठी नल आणि विदर्भकन्या, दोघेही आनंदी मनाने राहू लागले.
स चतुर्थे ततो वर्षे संगम्य सह भार्यया। सर्वकामैः सुसिद्धार्थो लब्धवान्परमां मुदम्
मग चौथ्या वर्षी, पत्नीसमवेत एकत्र येऊन, सर्व इच्छा पूर्ण झाल्याने त्याला अत्यंत आनंद मिळाला.
दमयन्त्यपि भर्तारमासाद्याप्यायिता भृशम्। अर्धसंजातसस्येव तोयं प्राप्य वसुंधरा
दमयंतीलाही पती मिळाल्यावर फारच बळ मिळाले, जणू अर्धवट पेरलेल्या जमिनीला पाणी मिळावे तसे.
सैवं समेत्य व्यपनीय तन्द्रां शान्तज्वरा हर्षविवृद्धसत्त्वा। रराज भैमी समवाप्तकामा शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन
अशा रीतीने एकत्र येऊन, थकवा दूर करून, ताप शांत झाल्यावर आणि आनंदाने मन भरून, भीमी सर्व इच्छा पूर्ण झाल्याने तशीच उजळून गेली, जणू चंद्र उगवल्यावर रात्र उजळते.
अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतः। वैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम्
मग रात्र घालवून, नल राजा सुंदर वस्त्रांनी सजून, विदर्भकन्येसह सकाळी पृथ्वीच्या राजाला भेटायला गेला.
ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलः। ततो नु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा
मग नलाने आदराने आपल्या सासऱ्याला नमस्कार केला; आणि शुभ्र चेहऱ्याच्या दमयंतीनेही वडिलांना वंदन केले.
तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदा। यथार्हं पूजयित्वा च समाश्वासयत प्रभुः
भीमाने त्याला पुत्रासारखे प्रेमाने जवळ घेतले; योग्य सन्मान करून, त्या राजाने त्याला धीर दिला.
नलेन सहितां तत्रदमयन्तीं पतिव्रताम्। `अनुजग्राह महता सत्कारेण क्षितीश्वरः
तेथे, पृथ्वीच्या राजाने पतिव्रता दमयंतीला नलासह मोठ्या सन्मानाने आपल्याकडे घेतले.
तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधि। परिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत्
नल राजाने योग्य रीतीने आलेल्या आदरपूर्वक भेटी स्वीकारल्या आणि त्याला आपल्या कर्तव्याप्रमाणे आदराने सेवा केली.
ततो बभूव नमरे सुमहान्हर्षजः स्वनः। जनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम्
नल अशा रीतीने परत आल्याचे पाहून सर्व लोक आनंदित झाले आणि त्यांच्या हर्षाने मोठा गजर झाला.
अशोभयच्च नगरीं पताकाध्वजमालिनीम्। सिक्ताः सुमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः स्वलंकृताः
पताका आणि ध्वजांनी सजलेली ती नगरी फारच सुंदर दिसत होती; राजमार्ग फुलांनी शिंपडून, स्वच्छ आणि सुंदरपणे सजवले होते.
द्वारिद्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितः। अर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च
नागरिकांच्या प्रत्येक दाराशी फुलांची सजावट केली होती आणि सर्व देवस्थानांचीही योग्य प्रकारे पूजा केली होती.
ऋतुपर्णोऽपिशुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम्। दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः
ऋतुपर्ण राजालाही समजले की बाहुक म्हणजेच खरा नल, दमयंतीसोबत पुन्हा एकत्र आला आहे, आणि त्यामुळे तो राजा आनंदित झाला.
तमानाय्य नलं राजा क्षमयामास पार्थिवः। स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमितः
राजाने नलाला बोलावून त्याला क्षमा केली आणि नलानेही समजुतीने आणि कारणाने त्याला क्षमा केली.
स सत्कृतोमहीपालो नैषधं विस्मिताननः। दिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत
आदराने वागवलेल्या त्या राजाने, आश्चर्याने भरलेल्या चेहऱ्याने, 'तू आपल्या पत्नीशी पुन्हा एकत्र आला आहेस, हे मोठे भाग्य आहे,' असे म्हणत नलाचा आनंदाने स्वागत केले.
कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषध। अज्ञातवासे वसतो मद्गृहेवसुधाधिप
नैषधराजा, तू माझ्या घरी ओळख लपवून राहत असताना मी तुझ्यावर काही अन्याय केला नसेल अशी आशा आहे.
यदि वाऽबुद्धिपूर्वाणि यदि बुद्ध्याऽपि कानिचित्। मया कृतान्यकार्याणि तानि त्वं क्षन्तुमर्हसि
मी नकळत किंवा जाणूनबुजून काही चुकीचे केले असेल, तर तू मला ते क्षमा करावे.
न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिव। कृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव
राजा, तू माझ्यावर अगदी थोडाही अपराध केलेला नाहीस; आणि जरी केला असतास, तरी मी रागावलो नसतो, कारण मला तुला क्षमा करणेच योग्य आहे.
पूर्वं ह्यापि सखा मेऽसि संबन्धी च जनाधिप। अत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि
राजाधिराज, तू पूर्वीपासूनच माझा मित्र आणि नातेवाईक आहेस; आता पुढे तू मला आणखी जास्त आपुलकी दाखवावी.
सर्वकामैः सुविहितैः सुखमस्म्युषितस्त्वयि। न तथा स्वगृहेराजन्यथा तव गृहे सदा
तुझ्याकडे राहून मला सर्व सुखसोयी मिळाल्या आणि मी अगदी आपल्या घरीसुद्धा इतका सुखी नव्हतो.
इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति। तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव
तुझ्याकडील घोड्यांचे ज्ञान अजून माझ्याकडे आहे; राजन, तू इच्छित असशील तर ते मी तुला परत द्यायला तयार आहे.
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधः। स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन क्रमणा
असे म्हणून नैषधराज नलाने ते ज्ञान ऋतुपर्णाला दिले आणि त्यानेही विधिपूर्वक ते स्वीकारले.
गृहीत्वा चाश्वहृदयं प्रीतो भागस्वरिर्नृप। निषधाधिपतेश्चापि दत्ताऽक्षहृदयं नृपः। सूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव ह
घोड्यांचे ज्ञान मिळाल्यावर आनंदी झालेल्या राजाने, फासे खेळण्याचे ज्ञानही नैषधराजाला दिले; मग दुसरा सारथी घेऊन तो आपल्या नगरात परत गेला.
ऋतुपर्णे गते राजन्नलो राजा विशांपते। नगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्गमिवावसत्
ऋतुपर्ण राजा निघून गेल्यावर, नल राजाने कुंडिन्या नगरीत फारसा काळ न थांबता काही दिवसच वास्तव्य केले.
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः। पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति
कुंतीपुत्रा, तिथे एक महिना राहून नलाने भीमाचा निरोप घेतला आणि थोड्या मोजक्या लोकांसह निशधाकडे निघाला.
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै। पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः
तो एक सुंदर रथ, सोळा हत्ती, पन्नास घोडे आणि सहाशे पायदळ सैनिक घेऊन निघाला.
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम्। प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः
नलाने वेगाने चालत जणू काही पृथ्वी हादरवली, आणि तो मोठ्या निर्धाराने त्या महानगरात शिरला.
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः। उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम्
मग वीरसेनाचा पुत्र नल पुष्कराकडे गेला आणि म्हणाला, 'आपण पुन्हा एकदा फासे खेळूया; मी खूप धन मिळवले आहे.'
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते। एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर
आणि माझ्याकडे असलेली इतर सर्व वस्तू, दमयंतीसह, ही माझी ठेव आहे; पुष्करा, राज्य तुझेच असो.
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः। एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे
माझा ठाम निर्णय आहे की फासे पुन्हा सुरू व्हावेत; एक हात ठेवून आपण आपले प्राण पणाला लावूया—तुला शुभेच्छा असो.