अथ प्रज्वलितस्तत्र सहसा हव्यवाहनः। तदद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताऽमिहागता
तेव्हा तिथे अचानक अग्नी प्रज्वलित झाला; हे अद्भुत दृश्य पाहून मी आश्चर्यचकित झाले आणि इथे आले.
अन्यच्च तस्मिन्सुमहदाश्चर्यं लक्षितं मया। यदग्निमपि संस्पृश्य नैवासौ दह्यते शुभे
माझ्या लक्षात आणखी एक मोठे आश्चर्य आले: तो अग्नीला स्पर्श करतो तरीही, शुभे, त्याला काही होत नाही.
छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम्। अतीव चान्यत्सुमहदाश्चर्यं दृष्टवत्यहम्
त्याच्या इच्छेने पाणी पटकन त्याच्याकडे येते, जसे त्याला हवे तसे; आणि मी अजून एक मोठे आश्चर्य पाहिले.
यत्स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः। मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि नान्यथा। भूय एव सुगन्धीनि हृपितानि भवन्ति हि
तो फुलं हातात घेऊन हळूवार चोळतो, तरी ती कोमेजत नाहीत, उलट अधिक सुगंधी आणि ताजीतवानी होतात.
एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाऽहं भृशविस्मिता। चेष्टितानि विशालाक्षि बाहुकस्य समीपतः
बाहीकाच्या या अद्भुत कृत्ये पाहून, विशाल डोळ्यांची, मी फारच आश्चर्यचकित झाले.
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम्। अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम्
त्या पुण्यश्लोकाच्या या कृती ऐकून, दमयंतीला वाटले की, त्याच्या वागण्यावरून नल सापडला आहे.
सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम्। केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदन्ती पुनरब्रवीत्
ती आपल्या नवऱ्याला, जो बाहीकाच्या रूपात आहे, शंका येऊन, केसिनीला हळुवार शब्दांत रडत म्हणाली.
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम्। महानसाच्छ्रितं मांसमानयस्वेह भामिनि
पुन्हा जा, सुंदरिये, आणि बाहीकासाठी स्वयंपाकघरात तयार केलेले मांस इथे घेऊन ये.
सा दृष्ट्वाबाहुके व्यग्रे तन्मांसमपकृष्य च। अत्युष्णमेव त्वरिता तत्क्षणात्प्रियकारिणी। दमयन्त्यै ततः प्रादात्केशिनी कुरुनन्दन
ती केसिनीने बाहीकाला कामात गुंतलेले पाहून, घाईने ते गरम मांस उचलले आणि लगेचच दमयंतीला आनंद मिळावा म्हणून दिले.
साऽशिता नलसिद्धस् मांसस्य बहुशः पुरा। प्राश्य मत्वा नलं सूतं प्राक्रोशद्भृशदुःखिता
ती पूर्वी नलाने तयार केलेले मांस अनेकदा खाल्ले होती. तिने ते चाखले आणि सारथ्याला नलच आहे असे समजून ती फार दुःखी होऊन रडली.
वैक्लव्यं परमं गत्वाप्रक्षाल्य च मुखं ततः। मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत्
ती अत्यंत अस्वस्थ झाली, तिने तोंड धुतले आणि मग त्या दोघांना केसिनीबरोबर पाठवले.
इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः। अभिद्रुत्य तदा राजा परिष्वज्याङ्कमानयत्
बाहीकाने इंद्रसेना आणि तिचा भाऊ ओळखला, तेव्हा तो धावत गेला, त्यांना मिठी मारली आणि मांडीवर घेतले.
बाहुकस्तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ। भृशं दुःखपरीतात्मा सुस्वरं प्ररुरोद ह
बाहीकाने आपली दोन मुले, जी देवांच्या मुलांसारखी दिसत होती, पाहिली आणि दुःखाने भरून गेला. तो गोड आवाजात रडू लागला.
नैषधो दर्शयित्वा तु विकारमसकृत्तदा। उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीमिदमब्रवीत्
निषधराजाने वारंवार आपली अस्वस्थता दाखवली, अचानक मुलांना सोडले आणि केसिनीला असे म्हणाला.
इदं च मदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः। अतो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पमुत्सृष्टवानहम्
सौम्य स्त्री, ही दोन मुले माझ्या स्वतःच्या मुलांसारखी वाटतात. त्यांना अचानक पाहून माझ्या डोळ्यात पाणी आले.
बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः। वयंच देशातिथयो गच्छ भद्रे यथासुखम्
तू वारंवार ये-जा करत असल्यामुळे लोक तुझ्यावर संशय घेतात. आम्ही तर या देशातले पाहुणे आहोत. म्हणून, सौम्य स्त्री, तू आता आपल्या इच्छेप्रमाणे जा.
सर्वं विकारं दृष्ट्वा तु पुण्यश्लोकस्य धीमतः। आगत्य केशिनी क्षिप्रं दमयन्त्यै न्यवेदयत्
पुण्यश्लोक आणि बुद्धिमान याच्या अस्वस्थतेचे सर्व काही पाहून केसिनीने लगेच जाऊन ते सगळे दमयंतीला सांगितले.
दमयन्ती ततो भूयः प्रेषयामास केशिनीम्। मातुः सकाशं दुःखार्ता नलशङ्कासमुत्सुका
मग दमयंती, दुःखाने व्याकुळ आणि बाहीक नलच असावा या शंकेने आतुर, तिने पुन्हा केसिनीला आईकडे पाठवले.
परीक्षितो मे बहुशो बाहुको नलशङ्कया। रूपे मे संशयस्त्वेकः स्वयमिच्छमि वेदितुम्
मी बाहीकाला नल आहे की नाही हे जाणून घेण्यासाठी अनेकदा तपासले आहे. फक्त त्याचे रूप मला शंका देते, ते मी स्वतः पाहू इच्छिते.
स वा प्रवेश्यतां मातर्मां वाऽनुज्ञातुमर्हसि। विदितं वाऽथवाऽज्ञातं पितुर्मे संविधीयताम्
म्हणून आई, त्याला आत बोलाव किंवा मला जाऊ दे. तो ओळखीचा असो वा अनोळखी, हे वडिलांनी ठरवावे.
एवमुक्ता तु वैदर्भ्या सा देवी भीममब्रवीत्। दुहितुस्तमभिप्रायमन्वजानात्स पार्थिवः
विदर्भकन्येने असे सांगितल्यावर राणीने भीमाशी बोलले आणि राजाने आपल्या मुलीचा हेतू समजून घेतला.
सा चै पित्राऽभ्यनुज्ञाता मात्रा च भरतर्षभ। `तयोर्नियोगात्कौरव्य केशिनीमिदमब्रवीत्
वडील आणि आई दोघांनीही परवानगी दिल्यावर, त्यांच्या आज्ञेने तिने केसिनीला असे सांगितले.
गच्छ केशिनि शीघ्रं त्वंबाहुकं पितृशासनात्। आनयस्व यथा माता त्वं तथा कुरु मे प्रियम्
केसिनी, पटकन जा आणि वडिलांच्या आज्ञेने बाहीकाला घेऊन ये. आईच्या इच्छेनुसार वाग आणि मला आनंद दे.
गत्वा तु केशिनी शिघ्रं बाहुकं वाक्यमब्रवीत्। भीमस्य शासनात्सूतागताहं विद्धि बाहुक
केसिनीने लगेच जाऊन बाहीकाला सांगितले, 'भीमाच्या आज्ञेने मी इथे आले आहे, हे जाण.'
प्रविश्यतां राजवेश्म इत्युक्तो भरतर्षभ। बाहुकस्तु चिरं ध्यात्वा केशिन्या सह भारत। प्रविवेश महाबाहुर्दमयन्तीनिवेशनम्
राजवाड्यात या, असे सांगितल्यावर, भरतवंशातील श्रेष्ठ बहुकाने केसिनीबरोबर बराच वेळ विचार करून, दमयंतीच्या निवासात प्रवेश केला.
नलं प्रवेशयामास यत्रतस्याः प्रतिश्रयः
त्याने नलाला तिथे नेले जिथे ती राहत होती.
तां स्म दृष्ट्वैव सहसा दमयन्तीं नलो नृपः। आविष्टः शोकदुःखाभ्यां बभूवाश्रुपरिप्लुतः
दमयंतीला अचानक पाहताच, राजा नल दुःख आणि शोकाने भारावून गेला आणि त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले.
तं तु दृष्ट्वातथायुक्तं दमयन्ती नलं तदा। तीव्रशोकसमाविष्टा बभूव वरवर्णिनी
नलाला अशा अवस्थेत पाहून, सुंदर वर्णाची दमयंती तीव्र शोकाने ग्रासली गेली.
ततः काषायवसना जटिला मलपङ्किनी। दमयन्ती महाराज बाहुकं वाक्यमब्रवीत्
नंतर, भगवे वस्त्र घातलेली, जटा वाढवलेली आणि अंगावर मळ लावलेली दमयंती, हे महाराज, बहुकाला म्हणू लागली.
पूर्वं दृष्टस्त्वया कश्चिद्धर्मज्ञो नाम बाहुक। सुप्तामुत्सृज्यविपिने गतो यः पुरुषः स्त्रियम्
बहुका, एकदा तुझ्या नजरेस धर्मज्ञ नावाचा एक पुरुष पडला होता, ज्याने एका स्त्रीला झोपेत सोडून, वनात एकटी टाकून, तिथून निघून गेला.