ये स्म ते कुरवः कृष्णे दृष्ट्वा त्वां प्राहसंस्तदा। मांसानि तेषां खादन्तो हरिष्यन्ति वृकद्विजाः
कृष्णे, ज्या कुरूंनी तुला पाहून हसले होते, त्यांच्या मांसाचा भक्षण लांडगे आणि पक्षी करतील.
पास्यन्ति रुधिरं तेषां गृध्रा गोमायवस्तथा। उत्तमाङ्गानि कर्षन्तो यैः कृष्टाऽसि सभातले
ज्यांनी तुला सभेत अपमानित केलं, त्यांचे डोके ओढून, गिधाडे आणि कोल्हे त्यांचे रक्त पितील.
तेषां द्रक्ष्यसि पाञ्चालि गात्राणि पृथिवीतले। क्रव्यादैः कृष्यमाणानि भक्ष्यमाणानि चासकृत्
द्रौपदी, तू पाहशील की त्यांच्या देहांचे तुकडे पृथ्वीवर पडलेले असतील, आणि मांसाहारी जनावरे ते ओढत आणि पुन्हा पुन्हा खात असतील.
परिक्लिष्टाऽसियैस्तत्रयैश्चासि समुपेक्षिता। तेषामुत्कृत्तशिरसां भूमिः पास्यति शोणितम्
तेथे तलवारींनी थकलेले आणि शस्त्रांनी टाकले गेलेले, ज्यांची शिरं छाटली गेली आहेत, त्यांचे रक्त पृथ्वी प्यायील.
एवं बहुविधा वाचस्त ऊचुः पुरुषर्षभाः। सर्वेतेजस्विनः शूराः सर्वेचाहतलक्षणाः
अशा प्रकारे, त्या पराक्रमी आणि जखमांनी चिन्हांकित श्रेष्ठ पुरुषांनी अनेक प्रकारची वचने बोलली.
ते धर्मराजेन वृतावर्षादूर्ध्वं त्रयोदशात्। पुरस्कृत्योपयास्यन्ति वासुदेवं महारथाः
ते महाबली रथी, धर्मराजाने निवडून घेतल्यानंतर तेराव्या वर्षानंतर, वासुदेवाला पुढे करून त्याच्याकडे जातील.
रामश्च कृष्णश्च धनंजयश्च प्रद्युम्नसाम्बौ युयुधानभीमौ। माद्रीसुतौ केकयराजपुत्राः पाञ्चालपुत्राः सह मत्स्यराज्ञा
राम, कृष्ण, धनंजय, प्रद्युम्न, साम्ब, युयुधान, भीम, माद्रीचे दोन पुत्र, केकयराजाचे पुत्र, पांचाळांचे पुत्र आणि मत्स्यराजासह—
एतान्सर्वाल्लोँकवीरानजेया- न्महात्मनः सानुबन्धान्ससैन्यान्। को जीवितार्थी समरेऽभ्युदीया- त्क्रुद्धान्सिंहान्केसरिणो यथैव
हे सगळे अजिंक्य, महान आत्म्यांचे वीर, त्यांचे आप्त आणि सैन्यांसह, रागावलेल्या सिंहांसारखे जेव्हा रणांगणात उभे राहतील, तेव्हा कोण आपल्या जीवाची काळजी घेणारा त्यांच्याविरुद्ध पुढे जाईल?
यन्माऽब्रवीद्विदुरो द्यूतकाले त्वं पाण्डवाञ्जेषय्सि चेन्नरेन्द्र। ध्रुवं कुरूणामयमन्तकालो महाभयो भविता शोणितौधः
जे विदुराने मला द्यूताच्या वेळी सांगितले होते—'राजा, जर तू पांडवांना हरवलेस, तर कुरुंचा अंत निश्चित आहे, मोठा भय आणि रक्ताचा पूर येईल'—
मन्ये यथा तद्भवितेति सूत यथा क्षत्ता प्राह वचः पुरा माम्। असंशयं भविता युद्धमेत- द्गते काले पाण्डवानां यथोक्तम्
सारथ्या, मला वाटते की क्षत्त्याने पूर्वी मला जे सांगितले होते, तेच घडेल; शंका नाही, पांडवांसाठी ठरलेल्या वेळी हे युद्ध नक्कीच होईल, जसे सांगितले होते.
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि। युधिष्ठिरप्रभृतयः किमकुर्वत पाण्डवाः
महात्मा अर्जुन शस्त्र मिळवण्यासाठी इंद्रलोकात गेला, तेव्हा युधिष्ठिर आणि इतर पांडवांनी काय केले?
अस्त्रहेतोर्गते पार्थे शक्रलोकं महात्मनि। न्यवसन्कृष्णया सार्धं काम्यके भरतर्षभाः
महात्मा अर्जुन शस्त्र मिळवण्यासाठी इंद्रलोकात गेला, तेव्हा भरतश्रेष्ठ पांडवांनी कृष्णेसह काम्यक वनात वास्तव्य केले.
ततः कदाचिदेकान्ते विविक्ते मृदुशाद्वले। दुःखार्ता भरतश्रेष्ठा निषेदुः सह कृष्णया
त्यावेळी, एकांत आणि मऊ गवताच्या जागी, दुःखाने भरलेले श्रेष्ठ पांडव कृष्णेसह बसले.
धनंजयं शोचमानाः साश्रुकण्ठाः सुदुःखिताः। तद्वियोगार्दितान्सर्वाञ्शोकः समभिपुप्लुवे
धनंजयासाठी दुःखी होऊन, डोळ्यांत अश्रू आणि गळा दाटलेला, त्याच्या वियोगाने सगळेच शोकाने ग्रासले गेले.
धनंजयवियोगाच्च राज्यभ्रंशाच्च दुःखिताः। अथ भीमो महाबाहुर्युधिष्ठिरमभाषत
धनंजयाच्या वियोगाने आणि राज्य गमावल्याने दुःखी झाल्यावर, त्या वेळी बलवान भीमाने युधिष्ठिराला बोलले.
निदेशात्ते महाराज गतोऽसौ भरतर्षभः। अर्जुनः पाण्डुपुत्राणां यस्मिन्प्राणाः प्रतिष्ठिताः
राजा, तुझ्या आज्ञेने अर्जुन, ज्याच्यावर पांडुपुत्रांचे प्राण टिकले आहेत, तो भरतश्रेष्ठ निघून गेला आहे.
यस्मिन्विनष्टे पाञ्चालाः सह पुत्रैस्तथा वयम्। सात्यकिर्वासुदेवश्च विनश्येयुर्न संशयाः
तो हरवला, तर पांचाळ आणि त्यांचे पुत्र, आपण सर्व, सात्यकी आणि वासुदेव, हेही नक्कीच नष्ट होऊ—यात शंका नाही.
योसौ गच्छति धर्मात्मा बहून्क्लेशान्विचिन्तयन्। भवन्नियोगाद्बीभत्सुस्ततो दुःखतरं नु किम्
तो धर्मात्मा भीम, तुझ्या आज्ञेने अनेक दुःखांचा विचार करत जात आहे; याहून अधिक दुःख दुसरे काय असू शकते?
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वे महात्मनः। मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम्
त्या महात्म्याच्या भुजांवर विश्वास ठेवून आपण सर्वजण समजत होतो की युद्धात शत्रूंना जिंकले आणि पृथ्वी मिळवली.
यस्य प्रभावाद्धि वयं सभामध्ये धनुष्मतः। `जितान्मन्यामहे सर्वान्धार्तराष्ट्रात्ससौबलान्
त्याच्या सामर्थ्यामुळे, सभेत धनुष्यधारी असतानाही, आपण सर्वजण धृतराष्ट्रपुत्र आणि सौबलांना जिंकले, असे मानत होतो.
यस्य प्रभावान्न मया सभामध्ये महाबलाः'। नीता लोकममुं सर्वे धार्तराष्ट्राः ससौबलाः
ज्याच्या सामर्थ्यामुळे, सभेत मी सर्व धृतराष्ट्रपुत्रांना आणि त्यांच्या सैन्यासह त्या दुसऱ्या लोकात पाठवले.
तेवयं बाहुबलिनः क्रोधमुत्थितमात्मनः। सहामहे भवन्मूलं वासुदेवेन पालिताः
आपल्या आणि वासुदेव यांच्या संरक्षणाखाली, आम्ही बळकट बाहू असलेले, मनात उठलेला राग सहन करतो.
मया हि सह कृष्णेन हत्वा कर्णमुखान्परान्। स्वबाहुविजितां कृत्स्नां प्रशाधीनां वसुंधराम्
मी आणि कृष्णाने मिळून कर्ण व इतर शत्रूंना मारले आणि स्वतःच्या शक्तीने संपूर्ण पृथ्वी जिंकून ती आपल्या अधीन केली.
भतो द्यूतदोषेण सर्वेवयमुपप्लुताः। अहीनपौरुषा राजन्बलिभिर्बलवत्तराः
राजा, फासेच्या दोषामुळे आम्ही सर्वजण, पराक्रम कमी नसतानाही, अधिक बलवान लोकांनी हरवले गेलो.
क्षात्रं धर्मं महाराज त्वमवेक्षितुमर्हसि। ग हिधर्मो महाराज त्रियस्य वनाश्रयः
महारााज, क्षत्रियाचा धर्म तू लक्षात घ्यावा; कारण क्षत्रियाचा खरा धर्म वनात राहणे नाही.
राज्यमेव परंधर्मं क्षत्रियस्य विदुर्बुधाः। स क्षत्रधर्मविद्राजन्माधर्म्यान्नीनशः पथः
ज्ञानी लोक म्हणतात, क्षत्रियासाठी राज्य करणे हेच श्रेष्ठ धर्म आहे; म्हणून, राजा, क्षत्रिय धर्मापासून दूर जाऊ नकोस.
प्राग्द्वादश समा राजन्धार्तराष्ट्रान्निहन्महि। निवर्त्य च वनात्पार्थमानाय्य च जनार्दनम्
राजा, बारा वर्षांपूर्वीच आपण धृतराष्ट्रपुत्रांचा नाश करू, पार्थाला वनातून परत आणू आणि जनार्दनालाही बोलावू.
व्यूढानीकान्महाराज जवेनैव महाहवे। धार्तराष्ट्रानमुं लोकं गमयाम विशांपते
महारााज, मोठ्या युद्धात आमचे सैन्य झपाट्याने मांडून, आपण धृतराष्ट्रपुत्रांना त्या दुसऱ्या लोकात पाठवूया.
सर्वानहं हनिष्यामि धार्तराष्ट्रान्ससौबलान्। दुर्योधनं च कर्णं च यो वाऽन्यः प्रतियोत्स्यते
मी सर्व धृतराष्ट्रपुत्रांना, त्यांचे सैन्य, दुर्योधन, कर्ण आणि जो कोणी विरोध करेल त्यालाही ठार मारेन.
मया प्रशमिते पश्चात्त्वमेष्यसि वनं पुनः। एवं कृते न ते दोषो भविष्यति विशांपते
मी त्यांना शांत केल्यावर, तू पुन्हा वनात जाऊ शकतोस; असे केल्यास, राजाधिराज, तुझ्यावर कोणताही दोष येणार नाही.