सुपुत्राद्यपृथा तात त्वया पुत्रेण सत्तम। ऋषयोपि हि धैर्येण जिता वै ते महाभुज
माझ्या मुला, कुंतीला तुझ्यासारखा पुत्र मिळाल्यामुळे ती खरोखरच भाग्यवान आहे. तुझ्या धैर्याने ऋषींसुद्धा जिंकले गेले आहेत, हे महाबाहु.
यं च दत्तवती शापमुर्वशी तव मानद। स चापि तेऽर्थकृत्तात साधकश्च भविष्यति
उर्वशीने तुला दिलेला शाप, हे मान्यवर, तोही तुझ्या कामासाठीच उपयोगी पडेल आणि पूर्ण होईल.
अज्ञातवासो वस्तव्यो भवद्भिर्भूतलेऽनघ। वर्पे त्रयोदशे वीर तत्र त्वं गमयिष्यसि
अकलुषा, तेराव्या वर्षी तुला पृथ्वीवर गुप्तपणे राहावे लागेल, हे वीर, आणि तिथेच तू आपले कर्तव्य पूर्ण करशील.
तेन नर्तकवेपेण अपुंस्त्वेन तथैव च। वर्षमेकं विहृत्यैव ततः पुंस्त्वमवाप्स्यसि
त्या नर्तकाच्या वेशात आणि पुरुषत्व हरपून, एक वर्ष असेच घालवून, नंतर तुला पुन्हा आपले पुरुषत्व मिळेल.
एवमुक्तस्तु शक्रेण फल्गुनः परवीरहा। मुदं परमिकां लेभे न च शापं व्यचिन्तयत्
इंद्राने असे सांगितल्यावर, शत्रूंचा संहार करणारा फाल्गुन अत्यंत आनंदी झाला आणि त्याने शापाची चिंता केली नाही.
चित्रसेनेन सहितो गन्धर्वेण यशस्विना। रेमे स स्वर्गभवने पाण्डुपुत्रो धनंजयः
चित्रसेन या प्रसिद्ध गंधर्वासोबत पांडुपुत्र धनंजय स्वर्गातील राजवाड्यात आनंदाने राहू लागला.
य इमां शृणुयान्नित्यं धृतिं पाण्डुसुतस्य वै। न तस्य कामः कामेषु पापकेषु प्रवर्तते
जो कोणी पांडुपुत्राच्या धैर्याची ही कथा नेहमी ऐकतो, त्याची इच्छा कधीही पापी सुखांकडे वळत नाही.
इदममरवरात्मजस्य घोरं सुचि चरितं विनिशाम्य फल्गुनस्य। व्यपगतमददम्भरागदोषा- स्त्रिदिवगताऽभिरमन्ति मानवेन्द्राः
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या फाल्गुनाच्या या शुद्ध आणि कठोर आचरणाचे स्मरण करून, गर्व, अहंकार व राग सोडलेले स्वर्गवासी राजे आनंदी होतात.
ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम्। शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुर्जसा
मग देवता आणि गंधर्वांनी उत्तम अर्घ्य घेऊन, इंद्राची इच्छा ओळखून, उत्साहाने पार्थाचा सन्मान केला.
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम्। प्रवेशयामासुरथो पुरन्दरनिवेशनम्
त्यांनी पाय धुण्यासाठी आणि आचमनासाठी पाणी दिले आणि राजपुत्राचे स्वागत करून त्याला पुरंदराच्या निवासात नेले.
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः। उपशिक्षन्महास्त्राणि ससंहाराणि पाण्डवः
अशा प्रकारे सन्मान मिळाल्यावर, जिष्णु आपल्या वडिलांच्या राजवाड्यात राहू लागला आणि महास्त्रांचे तसेच त्यांची परतावणूक शिकू लागला.
स शक्रहस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं दुरुत्सहम्। अशनिं च महानादां मेघबृंहितलक्षणाम्
इंद्राच्या हातून त्याने आवडते, जिंकता न येणारे वज्रास्त्र आणि मेघांच्या गडगडाटासारखा मोठा आवाज करणारे वज्र घेतले.
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः। पुरन्दरनियोगाच्च पञ्चाब्दमवसत्सुखम्
अस्त्रे मिळाल्यावर कुंतीपुत्र पांडवाने आपल्या भावांची आठवण काढली आणि पुरंदराच्या आज्ञेने पाच वर्षे आनंदाने तेथे राहिला.
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते। नृत्तं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि
मग शस्त्रविद्या पूर्ण झाल्यावर, योग्य वेळ आल्यावर, इंद्राने पार्थाला सांगितले, 'कुंतीपुत्रा, चित्रसेनाकडून नृत्य आणि गाणे शिक.'
वादित्रं दैवविहितं नृलके यन्न विद्ते। मदाज्ञया च कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्ति
'देवतांनी निर्माण केलेले, जे मनुष्यांना माहीत नाही असे वाद्यसंगीत, माझ्या आज्ञेने, कुंतीपुत्रा, तुला कल्याणकारी ठरेल.'
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरन्दरः। स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः
पुरंदराने त्याला चित्रसेन हा मित्र दिला; त्याच्यासोबत संग करून पार्था दुःखरहितपणे आनंदाने राहू लागला.
कदाचिदटमानस्तु महर्षिरथ लोमशः। जगाम शक्रभवनं पुरंदरदिदृक्षया
एकदा महर्षी लोमश आपल्या भ्रमंतीत असताना, देवराज इंद्राला पाहण्याच्या इच्छेने इंद्राच्या राजवाड्यात गेला.
स समेत्य नमस्कृत्य देवराजं महामुनिः। ददर्शार्धासनगतं पाण्डवं वासवस्य हि
महामुनी तिथे पोहोचून, देवराजाला वंदन करून, अर्ध्या आसनावर इंद्राजवळ बसलेला पांडव अर्जुन पाहिला.
ततः शक्राभ्यनुज्ञात आसने विष्टरोत्तरे। निषसाद द्विजश्रेष्ठः पूज्यमानो महर्षिभिः
नंतर, इंद्राच्या परवानगीने, ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ असलेला लोमश, इतर महर्षींकडून सन्मान मिळवत, मोठ्या आसनावर बसला.
तस्य दृष्ट्वाऽभवद्बुद्धिः पार्थमिन्द्रासने स्थितम्। कथं नु क्षत्रियः पार्थः शक्रासनमवाप्तवान्
अर्जुन इंद्राच्या आसनावर बसलेला पाहून, लोमशाच्या मनात विचार आला — हा कशाचा क्षत्रिय अर्जुन इंद्राचे आसन कसे मिळवू शकला?
किं त्वस्य सुकृतं कर्म के लोका वै विनिर्जिताः। स एवमनुसंप्राप्तः स्थानं देवनमस्कृतम्
त्याने कोणते पुण्यकर्म केले, कोणते लोक जिंकले, की तो देवांच्या या पूज्य स्थानावर पोहोचू शकला?
तस्य विज्ञाय संकल्पं शक्रो वृत्रविमर्दनः। लोमशं प्रहसन्वाक्यमिदमाह शचीपतिः
लोमशाचे मनोभाव ओळखून, वज्रधारी इंद्र हसत म्हणाला, 'शचीपती'ने लोमशाला हे शब्द सांगितले.
देवर्षे श्रूयतां यत्ते मनसैतद्विवक्षितम्। नायं केवलमर्त्योऽभूत्क्षत्रियत्वमुपागतः
देवऋषी, तुझ्या मनात जे आहे ते ऐक. हा फक्त माणूस नसून, क्षत्रिय म्हणून जन्मलेला आहे.
महर्षे मम पुत्रोऽयं कुन्त्यां जातो महाभुजः। अस्त्रहेतोरिह प्राप्तः कस्माच्चित्कारणान्तरात्
महर्षी, हा माझा पुत्र आहे, कुंतीच्या पोटी जन्मलेला, बलवान. तो काही कारणास्तव आणि अस्त्र मिळवण्यासाठी इथे आला आहे.
अहो नैनं भवान्वेत्ति पुराणमृषिसत्तमम्। शृणु मे वदतो ब्रह्मन्योऽयं यच्चास्य कारणम्
खरंच, तू याला ओळखत नाहीस, हा प्राचीन आणि श्रेष्ठ ऋषी आहे. मी सांगतो ते ऐक, हा ब्रह्मनिष्ठ आहे आणि याच्या येण्याचे कारण हे आहे.
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ। ताविमावभिजानीहि हृषीकेशधनंजयौ
नर आणि नारायण हे दोन प्राचीन आणि श्रेष्ठ ऋषी — हेच हृषीकेश आणि धनंजय आहेत, हे ओळख.
विख्यातौ त्रिषु लोकेषु नरनारायणावृषी। कार्यार्थमवतीर्णौ तौ पृथ्वीं पुण्यप्रतिश्रयाम्
तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेले नर-नारायण हे पृथ्वीवर काही कार्यासाठी अवतरले आहेत.
यन्न शक्यं शुरैर्द्रष्टुमृषिभिर्वा महात्मभिः। तदाश्रमपदं पुण्यं बदरीनाम विश्रुतम्
जेथे वीर किंवा मोठे ऋषीही जाऊ शकत नाहीत, ते पवित्र बदरी नावाचे आश्रम त्यांचे निवासस्थान आहे.
स निवासोऽभवद्विप्र विष्णोर्जिष्णोस्तथैव च। यतः प्रववृते गङ्गा सिद्धचारणसेविता
ब्राह्मण, तेच विष्णू आणि जिष्णू यांचे निवासस्थान होते; तिथून सिद्ध आणि चारणांनी सेविलेली गंगा वाहू लागली.
तौ मन्नियोगाद्ब्रह्मर्षे क्षितौ जातौ महाद्युती। भूमेर्भारावतरणं महावीर्यौ करिष्यतः
ब्रह्मर्षी, माझ्या आज्ञेने हे तेजस्वी नर-नारायण पृथ्वीवर जन्मले आहेत, पृथ्वीचे ओझे कमी करण्यासाठी.