वज्रग्रहणचिह्नेन करेण परिसान्त्वयन्। मुहुर्मुहुर्वज्रधरो बाहू चास्फोटयञ्शनैः
वज्र धारण केलेल्या हाताने इंद्राने अर्जुनाचे हात पुन्हा पुन्हा हलकेच थोपटले आणि त्याला दिलासा दिला.
स्मयन्निव गुडाकेशं प्रेक्षमाणः सहस्रदृक्। हर्षेणोत्फुल्लनयनो न चातृप्यत वृत्रहा
इंद्राने स्मित करत गूडाकेश अर्जुनाकडे पाहिलं, त्याच्या हजार डोळ्यांत आनंद उमटला आणि वज्रधारी इंद्राला त्याच्याकडे पाहून समाधानच मिळेना.
एकासनोपविष्टौ तौ शोभयांसचक्रतुः सभाम्। सूर्याचन्द्रमसौ व्योम चतुर्दश्यामिवोदितौ
दोघेही एकाच आसनावर बसले आणि जणू काही सूर्य आणि चंद्र चतुर्दशीच्या दिवशी आकाशात एकत्र आले आहेत, तसं त्यांनी सभा उजळून टाकली.
तत्र स्म गाथा गायन्ति साम्ना परमवल्गुना। गन्धर्वास्तुम्बुरुश्रेष्ठाः कुशला गीतसामसु
तेथे तुंबरू प्रमुख गंधर्वांनी, जे गाण्यात आणि सुरांत कुशल होते, मधुर स्वरात सुंदर गाथा गायल्या.
घृताची मेनका रम्भा पूर्वचित्तिः स्वयंप्रभा। उर्वशी मिश्रकेशी च दण्डगौरी वरूथीनि
घृताची, मेनका, रंभा, पूर्वचित्ती, स्वयंप्रभा, उर्वशी, मिश्रकेशी, दंडगौरी आणि वरूथिनी—
गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा। चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वरा
गोपाली, सहजंया, कुम्भयोनी, प्रजागरा, चित्रसेना, चित्रलेखा, सहा आणि मधुरस्वरा—
एताश्चान्याश्च ननृतुस्तत्रतत्र शुचिस्मिताः। चत्तप्रमथने युक्ताः सिद्धानां पद्मलोचनाः
या आणि इतर हसऱ्या, कमळासारख्या डोळ्यांच्या सिद्ध स्त्रिया, नृत्यात आणि आनंदात कुशल, तिथे तिथे नृत्य करत होत्या.
महाकटितटश्रोण्यः कम्पमानैः पयोधरैः। कटाक्षहावमाधुर्यैश्चेतोबुद्धिमनोहरैः
त्यांचे मोठे कंबर आणि नाजूक कमरेसह, थरथरणारी उरं, आणि गोड कटाक्ष व हावभाव मन आणि बुद्धीला मोहून टाकणारे होते.
[ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम्। शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुरञ्जसा
मग देव आणि गंधर्वांनी उत्तम अर्घ्य घेऊन, इंद्राच्या आज्ञेने अर्जुनाचे आदरपूर्वक स्वागत केले.
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम्। प्रवेशयामासुरथो पुरंदरनिवेशनम्
त्यांनी राजपुत्राला पाय धुण्यासाठी आणि आचमनासाठी पाणी दिलं आणि मग त्याला पुरंदराच्या निवासात घेऊन गेले.
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः। उपशिक्षन्महास्राणि ससंहाराणि पाण्डवः
अशा प्रकारे सन्मान मिळाल्यावर जिष्णू अर्जुन पित्याच्या घरात राहिला आणि पांडव, तू मोठी आणि गुप्त अस्त्रे शिकला.
शक्रस्य हस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं च दुःसहम्। अशनीश्च महानादा मेघबर्हिणलक्षणाः
इंद्राच्या हातून त्याला प्रिय आणि भयंकर वज्रास्त्र मिळालं, तसेच मोठ्या गडगडाटासारखी, मेघध्वज असलेली अस्त्रं मिळाली.
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः। पुरंदरनियोगाच्च पञ्चाब्दानवसत्सुखी
अस्त्रे मिळाल्यावर कौंतेय अर्जुनाने आपल्या भावांना आठवलं; पुरंदराच्या आज्ञेने तो तिथे पाच वर्षे आनंदाने राहिला.
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते। नृत्यं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि
मग इंद्राने अर्जुनाला सांगितलं, 'हे कौंतेय, आता तू अस्त्रविद्येत पारंगत झाला आहेस आणि वेळ आली आहे; चित्रसेनाकडून नृत्य आणि गाणं शिक.'
वादित्रं देवविहितं नृलोके यन्न विद्यते। तदर्जयस्व कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्यति
'हे कौंतेय, देवांनी निर्माण केलेली आणि माणसांच्या जगात अज्ञात अशी वाद्यं आणि संगीत जिंकून घे, कारण ते तुझ्या मोठ्या फायद्याचं ठरेल.'
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरंदरः। स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः
पुरंदराने त्याला चित्रसेन हा मित्र म्हणून दिला; त्याच्यासोबत अर्जुनाने आनंदाने, कुठलीही चिंता न करता वेळ घालवला.
गीतवादित्रनृत्यानि भूय एवादिदेश ह। तथाऽपि नालभच्छर्म तरस्वी द्यूतकारितम्
त्याने पुन्हा गाणी, वाद्य आणि नृत्य यांची मांडणी केली, पण ज्या वेळी त्याने फासे खेळून गमावलेली कातडी होती, ती त्याला मिळाली नाही.
दुःशासनवधामर्षी शकुनेः सौबलस्य च। ततस्तेनातुलां प्रीतिमुपागम्य क्वचित्क्वचित्। गान्धऱ्वमतुलं नृत्यं वादित्रं चोपलब्धवान्
दुःशासनाचा वध आणि शकुनीच्या कृत्यांमुळे तो संतापला होता; कधी कधी त्याला गंधर्व नृत्य आणि वाद्य यात अपूर्व आनंद मिळायचा.
स शिक्षितो नृत्यगुणाननेका- न्वादित्रगीतार्थगुणांश्च सर्वान्। न शर्ण लेभे परवीरहन्ता भ्रातॄन्स्मरन्मातरं चैव कुन्तीम्
तो नृत्याचे आणि गाण्याचे अनेक गुण शिकला होता, तरीही शत्रूंचा संहार करणारा तो वीर आपल्या भावंडांची आणि कुंती मातेची आठवण काढत असताना मनाला समाधान मिळवू शकला नाही.
कदाचित्स हि देवेन्द्रश्चित्रसेनं रहोऽब्रवीत्। पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासवः
एकदा देवराज इंद्राने गुप्तपणे चित्रसेनाला बोलावले, कारण अर्जुनाचे मन उर्वशीकडे ओढले गेले आहे हे त्याला कळले होते.
गन्धर्वराज गच्छाद्य प्रहितोऽप्सरसांवराम्। उर्वशीं पुरुषव्याघ्रं सोपातिष्ठतु फल्गुनम्
गंधर्वराजा, आज तू अप्सरांचा स्वामी पाठवतो म्हणून उर्वशीला घेऊन जा आणि ती पुरुषांमध्ये वाघासारख्या फाल्गुनाजवळ जाऊ दे.
यथा न तामभिसृतां विद्यादस्मन्नियोगतः। तथा त्वया विधातव्यं स्त्रीसंसर्गविशारद
तो आमच्या आज्ञेने ती येते आहे हे अर्जुनाला कळू नये, म्हणून हे सर्व नीटपणे कर, स्त्रीसंगाच्या व्यवहारात तुझा हातखंडा आहेच.
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुज्ञां प्राप्य वासवात्। गन्धर्वराजोऽप्सरसमभ्यगादुर्वशीं वराम्
अशी आज्ञा मिळाल्यावर 'तसेच होईल' असे म्हणून, इंद्राची परवानगी घेऊन गंधर्वराजाने त्या अप्सरा उर्वशीकडे प्रयाण केले.
तां दृष्ट्वा विदितो हृष्टः स्वागतेनार्चितस्तया। सुखासीनः सुखासीनां स्मितपूर्वं वचोऽब्रवीत्
ती त्याला पाहताच ओळखून आनंदाने स्वागत केले; दोघेही सुखाने बसले असताना, ती हसत हसत त्याच्याशी बोलली.
विदितं तेऽस्तु सुश्रोणि प्रेषितोऽहमिहागतः। त्रिदिवस्यैकराजेन त्वत्प्रसादाभिनन्दिना
सुंदर कंबरेच्या उर्वशी, तुला हे माहीत असो की मी एकमेव स्वर्गराजाच्या आज्ञेने, जो तुझ्या कृपेने आनंदी असतो, इथे आलो आहे.
यः स देवमनुष्येषु प्रख्यातः सहजैर्गुणैः। श्रिया शीलेन रूपेण श्रुतेन च बलेन च। प्रख्यातः शौर्यवीर्याभ्यां प्रपन्नः प्रतिभानवान्
जो देव आणि माणसांत जन्मजात गुणांनी प्रसिद्ध आहे—तेज, वर्तन, रूप, विद्या आणि बळ यामुळे, शौर्य आणि पराक्रमाने, आणि बुध्दीनेही ओळखला जातो—
तेजस्वी सौम्यीलश्च क्षमावाञ्जितमत्सरः। साङ्गोपनिषदान्वेदांश्चतुराख्यानपञ्चमान्
जो तेजस्वी, सौम्य, संयमी, मत्सररहित आहे, वेद, त्यांचे उपवेद आणि उपनिषद, तसेच चार आणि पाच आख्यायिका जाणतो—
योऽधीते गुरुशुश्रूषां मेधां चाष्टगुणाश्रयाम्। ब्रह्मचर्येण दाक्ष्येण प्रसवैर्वयसाऽपि च
जो गुरूची सेवा करतो, आठ प्रकारच्या बुध्दीचा धनी आहे, ब्रह्मचर्य, कौशल्य, यज्ञ आणि वयामुळेही शिकलेला आहे—
एको वै रक्षिता चैव त्रिदिवं मघवानिव। अकत्थनो मानयिता स्थूललक्ष्यः प्रियंवदः
जो एकटाच स्वर्गाचे रक्षण करतो, जसा इंद्र करतो; जो बढाईखोर नाही, इतरांचा सन्मान करतो, ठाम राहतो आणि गोड बोलतो.
सुहृदश्चान्नपानेन विविधेनाभिवर्षति। सत्यवागूर्जितो वक्ता रूपवाननहंकृतः
तो आपल्या मित्रांवर विविध अन्नपानाचा वर्षाव करतो, नेहमी सत्य बोलतो, उत्साही, वाक्चातुर्य असलेला, सुंदर आणि गर्वशून्य आहे.