तान्दृष्ट्वा लोकपालांस्तु समेतान्गिरिमूर्धनि। जगाम विस्मयं धीमान्कुन्तीपुत्रो धनंजयः
पर्वताच्या शिखरावर एकत्र आलेले सर्व लोकपाल पाहून, कुंतीपुत्र धनंजयाच्या मनात मोठा आश्चर्याचा भाव दाटला.
ततोऽर्जुनो महातेजा लोकपालान्समागतान्। पूजयामास विधिवद्वाग्भिरद्भिः फलैरपि
मग तेजस्वी अर्जुनाने योग्य रीतीने शब्द, पाणी आणि फळांनी एकत्र आलेल्या लोकपालांचे आदरपूर्वक पूजन केले.
ततः प्रतिययुर्देवाः प्रतिपूज्य धनंजयम्। यथागतेन विबुधाः सर्वे कामं मनोजवाः
त्यांनंतर सर्व देवांनी धनंजयाचे योग्य ते स्वागत करून, जसे आले तसेच, इच्छेनुसार परत गेले.
ततो ऽर्जुनो मुदं लेभे लब्धास्त्रः पुरुषर्पभः। कृतार्थमथ चात्मानं स मेने पूर्णमानसम्
मग पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अर्जुनाला अस्त्रे मिळाल्याचा आनंद झाला; आपले कार्य पूर्ण झाले असे समजून त्याचे मन समाधानाने भरून गेले.
गतेषु लोकपालेषु पार्थः शत्रुनिबर्हणः। चिन्तयामास राजेन्द्र देवराजरथागमम्
लोकपाल निघून गेल्यावर, शत्रूंचा नाश करणारा पार्था, राजन, देवराजाच्या रथाच्या आगमनाचा विचार करू लागला.
तस्य चिन्तयमानस्य गुडाकेशस्य धीमतः। रथो मातलिसंयुक्त आजगाम महाप्रभः
गाढ निद्रेला जिंकणाऱ्या आणि बुद्धिमान अर्जुनाच्या मनात हे विचार चालू असतानाच, मातलीने हाकलेला तेजस्वी रथ तेथे आला.
नभो वितिमिरं कुर्वञ्जलदान्पाटयन्निव। दिशः संपूरयन्नादैर्महामेघरवोपमैः
तो रथ आकाश काळवंडवत होता, जणू काही मेघ फाडत आहे, आणि मोठ्या मेघगर्जनेसारख्या आवाजांनी सर्व दिशांना भरून टाकत होता.
असयः शक्तयो भीमा गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः। दिव्यप्रभावाः प्रासाश्च विद्युतश्च महाप्रभाः
त्या रथावर तलवारी, भयंकर शस्त्रे, भीषण गदा, दिव्य तेज असलेली भाले आणि तेजस्वी वज्र होते.
तथैवाशनयश्चैव चक्रयुक्तास्तुलागुडाः। वायुस्फोटाः सनिर्घाताः शङ्खमेघस्वनास्तथा
तसेच वज्र, चाक असलेल्या तुला, वाऱ्याच्या वेगाने वाजणारे गडगडाट, आणि मेघांसारखा आवाज करणारे शंखही होते.
तत्रनागा महाकाया ज्वलितास्याः सुदारुणाः। सिताभ्रकूटप्रतिमाः संहताश्च यथोपलाः
तेथे मोठ्या शरीराचे, ज्वालामुखी तोंड असलेले, अत्यंत भयंकर, शुभ्र मेघांच्या राशीसारखे, एकत्र जमलेले नाग दिसत होते.
दशवाजिसहस्राणि हरीणां वातरंहसाम्। वहन्ति यं नेत्रमुषं दिव्यं मायामयं रथम्
दहा हजार वाऱ्यासारख्या वेगवान हिरवे घोडे, दिव्य ध्वज असलेला तो अद्भुत आणि मायावी रथ ओढत होते.
तत्रापश्यन्महानीलं वैजयन्तं महाप्रभम्। ध्वजमिन्दीवरश्यामं वंशं कनकभूषणम्
तेथे अर्जुनाने मोठा, निळसर, तेजस्वी वैजयंत ध्वज पाहिला, जो निळ्या कमळासारखा काळा आणि सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेला होता.
तस्मिन्रथे स्थितं सूतं तप्तहेमविभूषितम्। दृष्ट्वा पार्थो महाबाहुर्देवराजमतर्कयत्
त्या रथावर सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेला सारथी उभा होता; तो पाहून महाबाहू पार्थाने देवराजाचा विचार केला.
तथा तर्कयतस्तस्य फल्गुनस्याथ मातलिः। सन्नतः प्रस्थितो भूत्वा वाक्यमर्जुनमब्रवीत्
अशा प्रकारे फाल्गुन विचार करत असताना, मातली नम्रपणे उभा राहून अर्जुनाला म्हणाला.
भोभो शक्रात्मज श्रीमञ्शक्रस्त्वां द्रष्टुमिच्छति। आरोहतु भवाञ्शीघ्रं रथमिन्द्रस्य संभतम्
शक्रपुत्रा, तेजस्वी अर्जुना, शक्र स्वतः तुला पाहायला इच्छितो आहे. इंद्राने सजवलेला रथ त्वरा करुन चढ.
आह माममरश्रेष्ठः पिता तव शतक्रतुः। कुन्तीसुतमिह प्राप्तं पश्यन्तु त्रिदशालयाः
अमरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुझ्या वडिलांनी, शतक्रतु शक्रांनी मला सांगितले — 'कुंतीपुत्र इथे आला आहे, हे त्रैलोक्याचे सर्व देव पाहू देत.'
एष शक्रः परिवृतो देवैर्ऋषिगणैस्तथा। गन्धर्वैरप्सरोभिश्च त्वां दिदृक्षुः प्रतीक्षते
हे बघ, शक्र देव, देव, ऋषी, गंधर्व आणि अप्सरा यांच्या वेढ्यात तुला पाहण्यासाठी वाट पाहत आहेत.
अस्माल्लोकाद्देवलोकं पाकशासनशासनात्। मारोह त्वं मया सार्धं लब्धास्त्रः पुनरेष्यसि
वज्रधारी शक्राच्या आज्ञेने, या पृथ्वीवरून माझ्यासोबत देवांच्या लोकात चल. अस्त्र प्राप्त करून पुन्हा परत येशील.
मातले गच्छ शीघ्रं त्वमारोहस्व रथोत्तमम्। राजसूयाश्वमेधानां शतैरपि सुदुर्लभम्
मातली, त्वरा कर आणि तो उत्तम रथ चढ. शेकडो राजसूय आणि अश्वमेध यज्ञ करूनही तो सहज मिळत नाही.
पार्थिवैः सुमहाभागैर्यज्वभिर्भूरिदक्षिणैः। दैवतैर्वा दुरारोहं दानवैर्वा रथोत्तमम्
राजे, मोठे यज्ञ करणारे, दानशूर, देव किंवा दानव — कुणालाही हा उत्तम रथ सहज चढता येत नाही.
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः। द्रष्टुं वाऽप्यथवा स्प्रष्टुमारोढुं कुत एव च
कठोर तप केलेल्याशिवाय हा दिव्य रथ पाहता, स्पर्श करता किंवा चढता येत नाही.
त्वयि मतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि। पश्चादहमथारोक्ष्ये मुकृती सत्पथं यथा
सज्जन अर्जुना, तु स्थिर मनाने आणि दृढपणे रथावर चढलास की, मीही तुझ्या मागे योग्य मार्गाने चढेन.
तस्यतद्वचनं श्रुत्वा मातलिः शक्रसारथिः। आरुरोह रथं शीघ्रं हयाञ्जग्राह रश्मिभिः
हे ऐकून, शक्राचा सारथी मातली पटकन रथावर चढला आणि घोड्यांच्या लगामांना धरले.
ततोऽर्जुनो हृष्टमना गङ्गायामाप्लुतः शुचिः। जजाप जप्यं कौन्तेयो विधिवत्कुरुनन्दनः
तेव्हा आनंदी मनाने अर्जुनाने गंगेच्या पाण्यात स्नान करून शुद्ध होऊन, विधिप्रमाणे जप केला.
ततः पितृन्यथान्यायं तर्पयित्वा यथाविधि। मन्दरं शैलराजं तमाप्रष्टुमुपचक्रमे
मग पूर्वाप्रमाणे पितरांना तर्पण देऊन, तो विधिपूर्वक मंदार पर्वताला निरोप द्यायला लागला.
साधूनां पुण्यशीलानां मुनीनां पुण्यकर्मणाम्। त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
हे पर्वता, सत्पुरुष, पवित्र मनाचे आणि पुण्यकर्म करणारे ऋषी, तसेच स्वर्गमार्गाची इच्छा असणारे नेहमीच तुझ्यावर आश्रय घेतात.
त्वत्प्रसादात्सदा शैल ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः। स्वर्गं प्राप्ताश्चरन्ति स्म देवैः सह गतव्यथाः
तुझ्या कृपेने, ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य लोक स्वर्गात पोहोचले आणि देवांसोबत दु:खरहित वावरले.
अद्रिराज महाशैल मुनिसंश्रय तीर्थवन्। गच्छाम्यामन्त्रयित्वा त्वां सुखमस्म्युषितस्त्वयि
हे पर्वतराजा, महान आणि पवित्र, ऋषींचा आश्रय, तीर्थांनी भरलेला, मी तुझ्याशी निरोप घेतो, कारण तुझ्याकडे सुखाने राहिलो.
तव सानूनि कुञ्जाश्च नद्यः प्रस्रवणानि च। तीर्थानि च सुपुण्यानि मया दृष्टान्यनेकशः
तुझे कडे, दाट झाडी, नद्या, झरे आणि पवित्र तीर्थे मी अनेकदा पाहिली आहेत.
सुसुगन्धाश्च वैर्योघास्त्वच्छरीरविनिःसृताः। अमृतास्वादसृशाः पीताः प्रस्रवणोदकाः
तुझ्या शरीरातून वाहणारे सुगंधी वारे मी अनुभवले, आणि तुझ्या झऱ्यांचे अमृतासारखे पाणी मी प्याले.