ददामि तेऽस्त्रं दयितमहं पाशुपतं विभो। समर्थो धारणे मोक्षे संहारेऽपि च पाण्डव
हे पांडवा, मी तुला माझे प्रिय पाशुपत अस्त्र देतो; ते धारण, सोडणे आणि परत घेणे यासाठी तू पूर्णपणे समर्थ आहेस.
न तद्वेद महेन्द्रोपि न यमो न च यक्षराट्। वरुणोप्यथवा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः
हे अस्त्र महेंद्रालाही माहीत नाही, ना यमाला, ना यक्षराजाला; वरुण किंवा वायुलाही नाही—मग माणसांना ते कसे कळेल?
न त्वया सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्वचित्। जगद्विनिर्दहेत्सर्वमल्पतेजसि पातितम्
पार्था, तू कधीही कोणत्याही माणसावर हे शस्त्र घाईघाईने सोडू नकोस; जर ते एखाद्या दुर्बलावर पडलं, तर सगळं जग नष्ट होईल.
अबध्यो नाम नास्त्यस्य त्रैलोक्ये सचराचरे। मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते
या शस्त्राला या तिन्ही लोकांत, जिथे हलणारे आणि न हलणारे सर्व आहेत, कोणीही बांधता येत नाही असं नाही; ते मनाने, डोळ्यांनी, वाणीने आणि धनुष्याने जिंकता येतं.
तच्छ्रुत्वा त्वरितः पार्थः शुचिर्भूत्वा समाहितः। उपसंगृह्य विश्वेशमधीष्वेत्यथ सोऽब्रवीत्
हे ऐकून, पार्थ लवकरच शुद्ध झाला आणि एकाग्र झाला; सर्व विश्वाचे प्रभू जवळ गेला आणि म्हणाला, 'मला शिकवा.'
ततस्त्वध्यापयामास सरहस्यनिवर्तनम्। तदस्त्रं पाण्डवश्रेष्ठं मूर्तिमन्तमिवान्तकम्
मग त्याने, त्या शस्त्राच्या सर्व गुप्त परत घेण्याच्या उपायांसह, ते शस्त्र पांडवश्रेष्ठाला शिकवलं, जे मूर्तिमंत मृत्यूसारखं भासत होतं.
उपतस्थे महात्मानं यथा त्र्यक्षमुमापतिम्। प्रतिजग्राह तच्चापि प्रीतिमानर्जुनस्तदा
तो त्या महात्म्यापुढे अगदी जसा त्रिनेत्रधारी उमा-पतीसमोर उभा राहतो तसा उभा राहिला; त्या वेळी अर्जुनाने ते आनंदाने आणि आदराने स्वीकारलं.
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा। ससागरवनोद्देशा सग्रामनगराकरा
मग पृथ्वी, तिचे डोंगर, वनं, झाडं, समुद्र, जंगले, गावं आणि नगरं यांसह थरथरली.
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च भेरीणां च सहस्रशः। तस्मिनमुहूर्ते संप्राप्ते निर्घातश्च महानभूत्
शंख, डमरू आणि हजारो भेरींचा गजर झाला; त्या क्षणी मोठा गडगडाट झाला.
अथास्त्रं जाज्वलद्धोरं पाण्डवस्यामितौजसः। मूर्तिमद्विष्ठितं पार्श्वे ददृशुर्देवदानवाः
मग पांडवाच्या अमाप तेजाच्या, प्रज्वलित आणि भयंकर अशा त्या शस्त्राची मूर्ती त्याच्या बाजूला प्रकट झाली, ती देव आणि दानवांनी पाहिली.
स्पृष्टस्य त्र्यम्बकेणाथ फल्गुनस्यामितौजसः। यत्किं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेण तदाऽर्जुनः
त्र्यंबकाने स्पर्श केल्यावर, अमाप तेजाचा फाल्गुन त्र्यंबकाकडून जिथे हवे तिथे जाण्याची परवानगी मिळवली.
स्वर्गं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेण तदाऽर्जुनः। प्रणम्य शिरसा राजन्प्राञ्जलिर्भवमैक्षत
त्र्यंबकाने स्वर्गात जाण्याची परवानगी दिल्यावर, अर्जुनाने राजन, डोकं टेकवून नमस्कार केला आणि हात जोडून पाहत राहिला.
ततः प्रभुस्त्रिदिवनिवासिनां वसी महामतिर्गिरिश उमापतिः शिवः। धनुर्महद्दितिजपिशाचसूदनं ददौ भवः पुरुषवराय गाण्डिवम्
मग स्वर्गवासींचे स्वामी, बुद्धिमान गिरिश, उमा-पती, शिव, यांनी दानव आणि पिशाच्चांचा संहार करणारे मोठे गाण्डीव धनुष्य श्रेष्ठ पुरुषाला दिलं.
ततः शुभं गिरिवरमीश्वरस्तदा सहोमयाऽसिततटसानुकन्दरम्। विहाय तं पतगमहर्षिसेवितं जगाम स्वं पुरुषवरस्य पश्यतः
मग पर्वतराजांनी, उमेसह, काळ्या कड्या आणि गुहा असलेलं ते पवित्र पर्वतस्थान, जिथे पक्षी आणि महर्षी वावरतात, तिथे सोडून, श्रेष्ठ पुरुष पाहत असताना, निघून गेले.
तस्य संपश्यतस्त्वेव पिनाकी गोवृषध्वजः। जगामादर्शनं भानुर्लोकस्येवास्तमीयिवान्
तो पाहत असतानाच, पिनाकी, वृषध्वज, अचानक अदृश्य झाला, जणू सूर्य जगातून अस्ताला गेला.
ततोऽर्जुनः परं चक्रे विस्मयं परवीरहा। मया साक्षान्महादेवो दृष्ट इत्येव भारत
मग शत्रूंचा संहार करणारा अर्जुन अत्यंत आश्चर्यचकित झाला, 'मी प्रत्यक्ष महादेवाला पाहिलं' असं त्याला वाटलं.
धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मया त्र्यम्बको हरः। पिनाकी वरदो रूपी दृष्टः स्पृष्टश्ट पाणिना
मी धन्य आहे, कारण मी त्र्यंबक, हर, पिनाकी, वरद, यांना प्रत्यक्ष पाहिलं आणि स्वतःच्या हाताने स्पर्श केला.
कृतार्थं चावगच्छामि परमात्मानमात्मना। शत्रूंश्च विजितान्सर्वान्निर्वृत्तं च प्रयोजनम्
आता मला कळलं की मी कृतार्थ झालो आहे, कारण मी परमात्म्याला अनुभवला; सर्व शत्रू जिंकले गेले आणि उद्दिष्ट साध्य झालं.
इत्येवं चिन्तयानस्य पार्थस्यामिततेजसः। ततो वैडूर्यवर्णाभो भासयन्सर्वतो दिशः। यादोगणवृतः श्रीमानाजगाम जलेश्वरः
अमाप तेजाचा पार्थ असं विचार करत असतानाच, सर्व दिशांना वैडूर्यसारखा तेजस्वी, जलचरांच्या समूहांनी वेढलेला, तेजस्वी जलाचा स्वामी तिथे आला.
नागैर्नदैर्नदीभिश्च दैत्यैः साध्यैर्मरुद्गणैः। वरुणो यादसांभर्ता वशी तं देशमागमत्
नाग, नद्या, प्रवाह, दैत्य, साध्य, मरुतगण यांच्या सोबत, जलचरांचा स्वामी वरुण त्या ठिकाणी आला.
अथ जाम्बूनदवपुर्विमानेन महार्चिषा। कुबेरः समनुप्राप्तो यक्षैरनुगतः प्रभुः
तेव्हा कुबेर, तेजस्वी सुवर्णी विमानात बसून, यक्षांसह तेथे आला.
विद्योतयन्निवाकाशमद्भुतोपमदर्शनः। धनानामधिपः श्रीमानर्जुनं द्रष्टुमागतः
त्याच्या तेजाने आकाश उजळून निघाले होते, आणि तो धनाचा स्वामी, शोभिवंत कुबेर, अर्जुनाला पाहायला आला.
तथा लोकान्तकः श्रीमान्यमः साक्षात्प्रतापवान्। मर्त्यमूर्तिधरैः सार्धं पितृभिर्लोकभावनैः
त्याचप्रमाणे, प्रजांचा अंत करणारा, तेजस्वी आणि बलवान यम, लोकांचे पालन करणाऱ्या पितरांसह, माणसाचे रूप घेऊन तेथे आला.
दण्डपाणिरचिन्त्यात्मा सर्वभूतविनाशकृत्। वैवस्वतो धर्मराजो विमानेनावभासयन्
हातात दंड घेणारा, अगम्य स्वभावाचा, सर्व जीवांचा संहार करणारा, वैवस्वत धर्मराज, आपल्या तेजस्वी विमानात तळपत आला.
त्रील्लोकान्गुह्यकांश्चैव गन्धर्वाश्चैव पन्नगान्। द्वितीय इव मार्ताण्डो युगान्ते समुपस्थिते
त्याने तीनही लोक, गुप्त यक्ष, गंधर्व आणि नाग यांना, जणू युगाच्या शेवटी दुसरा सूर्यच प्रकटला आहे अशा प्रकाशात उजळून टाकले.
भानुमन्ति विचित्राणि शिखराणि महागिरेः। समास्थायार्जुनं तत्रददृशुस्तपसान्वितम्
त्या महान पर्वताच्या तेजस्वी आणि विविध शिखरांवर बसून, त्यांनी तिथे तपश्चर्येत मग्न असलेल्या अर्जुनाला पाहिले.
ततो मुहूर्ताद्भगवानैरावतशिरोगतः। आजगाम सहेन्द्राण्या शक्रः सुरगणैर्वृतः
थोड्या वेळाने, ऐरावताच्या मस्तकावर आरूढ झालेला, भगवंत इंद्र, शचीसह आणि देवांच्या समूहासह तेथे आला.
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि। शुशुभे नागराजस्थः सितमभ्रमिव स्थितः
पांढऱ्या छत्र्याने डोक्यावर सावली धरलेली, नागराजावर बसलेला इंद्र, आकाशातील शुभ्र मेघासारखा तेजस्वी दिसत होता.
संस्तूयमानो गन्धर्वैर्ऋषिभिश्च तपोधनैः। शृङ्गं गिरेः समासाद्य तस्थौ सूर्य इवोदितः
गंधर्व आणि तपश्चर्येने परिपूर्ण ऋषी यांच्या स्तुतीने, तो पर्वतशिखरावर उभा राहिला, जणू सूर्यच उगवला आहे.
अथ मेघस्वनो धीमान्व्याजहार शुभां गिरम्। यमऋ परमधर्मज्ञो दक्षिणां दिशमास्थितः
मग मेघगर्जनेसारखा आवाज असलेला, बुद्धिमान यम, शुभ वाणी बोलला. तो दक्षिण दिशेला, श्रेष्ठ धर्म जाणणारा, उभा होता.