व्यतिक्रमं मे भगवन्क्षन्तुमर्हसि शंकर। भगवन्दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तोस्मीमं महागिरिम्
शंकरा, भगवंत, माझ्या कडून झालेला अपराध तू मला माफ करावा. तुझ्या दर्शनाची इच्छा बाळगून मी या महान पर्वतावर आलो आहे.
दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम्। प्रसादये त्वां भगवन्सर्वलोकनमस्कृतम्
देवाधिदेव, तुझ्या आवडत्या या तपोवनाला मी श्रेष्ठ मानतो. सर्व लोकांनी वंदन केलेल्या भगवंत, मी तुझी कृपा मागतो.
कृतो मयाऽयमज्ञानाद्विमर्दो यस्त्वया सह। शरणं प्रतिपन्नाय तत्क्षमस्वाद्य शंकर
माझ्या अज्ञानामुळे तुझ्याशी झालेला हा संघर्ष मी केला. आता मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे, म्हणून शंकरा, कृपया मला माफ कर.
तमुवाच महातेजाः प्रहसन्वृषभध्वजः। प्रगृह्य रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फल्गुनम्
तेव्हा वृषध्वज असलेल्या तेजस्वी महादेवांनी हसत हसत अर्जुनाचा सुंदर हात धरला आणि म्हणाले, 'फाळ्गुन, मी तुला माफ केलं आहे.'
परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्हरः। पुनः पार्थं सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वजः
भगवान हरांनी दोन्ही हातांनी अर्जुनाला प्रेमाने मिठी मारली आणि पुन्हा त्याला शांतपणे धीर देणारे शब्द बोलले.
गङ्गाङ्गितजटः शर्वः पार्थस्यामिततेजसः। प्रगृह्य रुचिरं बाहुं वृत्तं ताम्रतलाङ्गुलिम्
गंगेने पावन झालेल्या जटाधारी शर्वांनी तेजस्वी अर्जुनाचा गोल, सुंदर आणि तांबड्या बोटांचा हात हातात घेतला.
नरस्त्वं पूर्वदेहे वै नारायणसहायवान्। बदर्यां तप्तवानुग्रं तपो वर्षायुतान्बहून्
पूर्वजन्मी तू नर म्हणून नारायणासोबत बडरी येथे हजारो वर्षे कठोर तप केला होतास.
त्वयि वा परमं तेजो विष्णौ वा पुरुषोत्तमे। युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तेजसा धार्यते जगत्
तुझ्यात किंवा परम पुरुष विष्णूमध्ये, हे श्रेष्ठ पुरुषांनो, ते सर्वोच्च तेज वसते; तुमच्या दोघांच्या सामर्थ्यामुळेच हे जग टिकून आहे.
शक्राभिषेके सुमहद्धनुर्जलदनिःस्वनम्। प्रगृह्य दानवाः शस्तास्त्वया कृष्णेन च प्रभो
इंद्राभिषेकाच्या वेळी, वादळासारखा गडगडणारा मोठा धनुष्य घेऊन, तू आणि कृष्णाने दानवांचा नाश केला.
तदेतदेव गाण्डीवं तव पार्थ करोचितम्। भायामास्थाय तद्ग्रस्तं मया पुरुषसत्तम
म्हणून, हे पार्था, हे गाण्डीव धनुष्य तुझ्यासाठीच योग्य आहे; मीही पूर्वी भीषण रूप धारण करून ते घेतले होते, हे श्रेष्ठ पुरुषा.
तूणौ चाप्यक्षयौ भूयस्तव पार्थ करोचितौ। भविष्यति शरीरं च नीरुजं कुरुनन्दन
आणि, हे पार्था, तुझ्यासाठी पुन्हा अक्षय बाणांचे दोन तुणीर योग्य आहेत; कुरुकुळातील आनंदा, तुझे शरीरही व्याधीमुक्त राहील.
प्रीतिमानस्मि वै पार्थ भवान्सत्यपराक्रमः। गृहाण वरमस्मत्तः काङ्क्षितं यन्नरर्षभ
हे पार्था, तुझ्या सत्य आणि पराक्रमामुळे मी तुझ्यावर अत्यंत प्रसन्न आहे; हे नरश्रेष्ठ, माझ्याकडून तुला जे हवे ते वर माग.
न त्वया सदृशः कश्चित्पुमान्मर्त्येषु भारत। दिवि वा वर्तते त्रं त्वत्प्रधानमरिंदम
हे भारत, या पृथ्वीवर तुझ्यासारखा दुसरा कोणीही पुरुष नाही; देवांमध्येही, हे शत्रूंचा संहार करणारा, तूच सर्वश्रेष्ठ आहेस.
वरं ददासि चेन्मह्यं कामं प्रीत्या वृषध्वज। कामये दिव्यामस्त्रं तद्धोरं पाशुपतं प्रभो
हे वृषध्वज, जर तू मला प्रेमाने वर देत असशील, तर मी तुझ्या कडून ते दिव्य आणि भयंकर पाशुपत अस्त्र मागतो.
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम रौद्रं भीमपराक्रमम्। युगान्ते दारुणे प्राप्ते कृत्स्नं संहरते जगत्
ते ब्रह्मशिर नावाचे, रौद्र आणि भयंकर सामर्थ्य असलेले अस्त्र, जे युगाच्या शेवटी संपूर्ण जगाचा संहार करते.
[कर्णभीष्मकृपद्रोणैर्भविता तु महाहवः। त्वत्प्रसादान्महादेव जयेयं तान्यथा युधि ।।]
[कर्ण, भीष्म, कृप आणि द्रोण यांच्याशी मोठे युद्ध होईल; तुझ्या कृपेने, हे महादेव, मी त्या युद्धात त्यांना योग्यप्रमाणे जिंकू शकू.]
जयेयं येन संग्रामे दानवान्राक्षसांस्तथा। राज्ञश्चैव पिशाचांश्च गन्धर्वानथपन्नगान्
ज्याच्या जोरावर मी युद्धात दानव, राक्षस, राजे, पिशाच, गंधर्व आणि नाग यांनाही जिंकू शकेन.
यस्मिञ्शूलसहस्राणि गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः। शराश्चाशीविषाकाराः संभवन्त्यनुमन्त्रिताः
ज्यात हजारो भाले, भयंकर गदा आणि विषारी सर्पासारखे बाण, मंत्रोच्चाराने प्रकट होतात.
युध्येयं येन भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च। सूतपुत्रेण च रणे नित्यं कटुकभाषिणा
ज्याच्या मदतीने मी भीष्म, द्रोण, कृप आणि नेहमी कठोर बोलणाऱ्या सूतपुत्राशी युद्ध करू शकेन.
एष मे प्रथमः कामो भगवन्भगनेत्रहन्। त्वत्प्रसादाद्विनिर्बृत्तः समर्थः स्यामहं यथा ।। x भव उवाच
हे भगवन, भागाचे डोळे फोडणारा, माझी ही पहिली इच्छा आहे की तुझ्या कृपेने मी तुझ्या सांगितल्याप्रमाणे समर्थ होऊ.
ददामि तेऽस्त्रं दयितमहं पाशुपतं विभो। समर्थो धारणे मोक्षे संहारेऽपि च पाण्डव
हे पांडवा, मी तुला माझे प्रिय पाशुपत अस्त्र देतो; ते धारण, सोडणे आणि परत घेणे यासाठी तू पूर्णपणे समर्थ आहेस.
न तद्वेद महेन्द्रोपि न यमो न च यक्षराट्। वरुणोप्यथवा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः
हे अस्त्र महेंद्रालाही माहीत नाही, ना यमाला, ना यक्षराजाला; वरुण किंवा वायुलाही नाही—मग माणसांना ते कसे कळेल?
न त्वया सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्वचित्। जगद्विनिर्दहेत्सर्वमल्पतेजसि पातितम्
पार्था, तू कधीही कोणत्याही माणसावर हे शस्त्र घाईघाईने सोडू नकोस; जर ते एखाद्या दुर्बलावर पडलं, तर सगळं जग नष्ट होईल.
अबध्यो नाम नास्त्यस्य त्रैलोक्ये सचराचरे। मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते
या शस्त्राला या तिन्ही लोकांत, जिथे हलणारे आणि न हलणारे सर्व आहेत, कोणीही बांधता येत नाही असं नाही; ते मनाने, डोळ्यांनी, वाणीने आणि धनुष्याने जिंकता येतं.
तच्छ्रुत्वा त्वरितः पार्थः शुचिर्भूत्वा समाहितः। उपसंगृह्य विश्वेशमधीष्वेत्यथ सोऽब्रवीत्
हे ऐकून, पार्थ लवकरच शुद्ध झाला आणि एकाग्र झाला; सर्व विश्वाचे प्रभू जवळ गेला आणि म्हणाला, 'मला शिकवा.'
ततस्त्वध्यापयामास सरहस्यनिवर्तनम्। तदस्त्रं पाण्डवश्रेष्ठं मूर्तिमन्तमिवान्तकम्
मग त्याने, त्या शस्त्राच्या सर्व गुप्त परत घेण्याच्या उपायांसह, ते शस्त्र पांडवश्रेष्ठाला शिकवलं, जे मूर्तिमंत मृत्यूसारखं भासत होतं.
उपतस्थे महात्मानं यथा त्र्यक्षमुमापतिम्। प्रतिजग्राह तच्चापि प्रीतिमानर्जुनस्तदा
तो त्या महात्म्यापुढे अगदी जसा त्रिनेत्रधारी उमा-पतीसमोर उभा राहतो तसा उभा राहिला; त्या वेळी अर्जुनाने ते आनंदाने आणि आदराने स्वीकारलं.
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा। ससागरवनोद्देशा सग्रामनगराकरा
मग पृथ्वी, तिचे डोंगर, वनं, झाडं, समुद्र, जंगले, गावं आणि नगरं यांसह थरथरली.
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च भेरीणां च सहस्रशः। तस्मिनमुहूर्ते संप्राप्ते निर्घातश्च महानभूत्
शंख, डमरू आणि हजारो भेरींचा गजर झाला; त्या क्षणी मोठा गडगडाट झाला.
अथास्त्रं जाज्वलद्धोरं पाण्डवस्यामितौजसः। मूर्तिमद्विष्ठितं पार्श्वे ददृशुर्देवदानवाः
मग पांडवाच्या अमाप तेजाच्या, प्रज्वलित आणि भयंकर अशा त्या शस्त्राची मूर्ती त्याच्या बाजूला प्रकट झाली, ती देव आणि दानवांनी पाहिली.