यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम्। तस्मात्त्वां पूर्वमेवाहं नेष्यामि यमसादनम्
मी निरपराध असूनही तू मला मारण्याचा विचार करतोस, म्हणून मी तुला आधीच यमाच्या लोकात पाठवीन.
दृष्ट्वा तं प्रहरिष्यन्तं फल्गुनं दृढधन्विनम्। किरातरूपी सहसा वारयामास शंकरः
फाल्गुन हा दृढ धनुर्धारी वार करण्यास सज्ज असताना, किराताच्या रूपातील शंकरांनी अचानक त्याला थांबवले.
मयैष प्रार्थितः पूर्वं नीलमेघसमप्रभः। अनादृत्यैव तद्वाक्यं प्रजहाराथ फल्गुनः
हा गडद मेघासारखा तेजस्वी, मी आधीच मागितला होता; पण माझं बोलणं न ऐकता, फाल्गुनानं मग आपला बाण सोडला.
किरातश्च समं तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युतिः। प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम्
तेव्हां तेजस्वी किरातानंही त्याच लक्षावर, वीजेसारखा, अग्नीच्या ज्वाळेसारखा बाण सोडला.
तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां समं तत्र निपेततुः। मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलपृष्ठनिभे तदा
त्यांनी एकाच वेळी सोडलेले दोन्ही बाण, त्या मूक प्राण्याच्या डोंगरासारख्या रुंद अंगावर जाऊन लागले.
यथाऽशनैर्विनिष्पेषो वज्रस्येव च पर्वते। तथा तयोः सन्निपातः शरयोरभवत्तदा
जसं वीज पर्वतावर आदळते किंवा वज्र डोंगरावर आपटतं, तसंच त्या दोन्ही बाणांचा तिथे जोरदार धडक झाला.
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यैः पन्नगैरिव। ममार राक्षसं रूपं भूयः कृत्वा सुदारुणम्
अनेक तेजस्वी बाणांनी छिन्नभिन्न होऊन, जणू ज्वाळा असलेल्या सर्पांनी डसल्यासारखा, तो प्राणी राक्षसाचं भीषण रूप घेऊन मेला.
स ददर्श ततो जिष्णुः पुरुषं काञ्चनप्रभम्। किरातवेषसंछन्नं स्त्रीसहायममित्रहा
मग जिष्णूनं सोन्यासारखा चमकणारा, किराताचा वेष घेतलेला, स्त्रीसोबत असलेला, शत्रूंचा संहार करणारा पुरुष पाहिला.
तमब्रवीत्प्रीतमना कौन्तेयः प्रहसन्निव। को भवानटते शून्ये वने रस्त्रीगणसंवृतः
कौन्तेय आनंदी मनानं, हसत हसत म्हणाला, 'तू कोण? या ओसाड वनात, स्त्रियांच्या गराड्यात, भटकतोस?'
न त्वमस्मिन्वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ। किमर्थं च त्वया विद्धो मृगोऽयं मत्परिग्रहः
'हे सोन्यासारख्या कांतीच्या, तुला या भयंकर जंगलात भीती का वाटत नाही? आणि मी पकडलेला हा प्राणी, तू का मारलास?'
मयाऽभिपन्नः पूर्वं हि राक्षसोऽयमिहागतः। कामात्परिभवाद्वाऽपि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे
'हा राक्षस आधी मीच पाठलाग केला होता; इच्छा असो वा तुच्छता, पण आता मी तुला जिवंत सोडणार नाही.'
न ह्येष मृगयाधर्मो यस्त्वयाऽद्य कृतो मयि। तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्पर्वताश्रयम्
‘आज तू माझ्यावर अन्याय केला आहेस, हे योग्य शिकारीचं वर्तन नाही; म्हणून मी तुला, पर्वतात राहणाऱ्या, जीव घेईन.'
इत्युक्तः पाण्डवेयेन किरातः प्रहसन्निव। उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनं
पांडवाने असं म्हटल्यावर, किरात हसत हसत, मृदू शब्दांत, डावखुऱ्या पांडवाशी बोलला.
न मत्कृते त्वया वीरः भीः कार्या वनमन्तिकात्। इयं भूमिः सदाऽस्माकमुचिता वसतां वने
'हे वीर, माझ्यामुळे तुला या जंगलात भीती बाळगायची गरज नाही; ही भूमी आम्हाला नेहमीच राहण्यासाठी योग्य आहे.'
त्वया तु दुष्करः कस्मादिह वासः प्ररोचितः। वयं तु बहुसत्त्वेऽस्मिन्निवसामस्तपोधन
'पण इतक्या कठीण ठिकाणी राहायचं तू का ठरवलंस? आम्ही इथे, जीवसृष्टीने भरलेल्या या ठिकाणी, राहतो, हे तपस्वी.'
भवांस्तु कृष्णवत्मार्भः सुकुमारः सुखोचितः। कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति
'तुझ्या अंगी कृष्णाचं तेज आहे, तू तरुण, नाजूक, सुखात वाढलेला; मग या ओसाड प्रदेशात एकट्यानं कसा फिरशील?'
गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराजांश्चाग्निसन्निभान्। निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकः
'गांडीवावर विश्वास ठेवून, अग्नीप्रमाणे भयंकर असलेल्या राजांची भीती न बाळगता, मी या घनदाट अरण्यात, जणू दुसरा अग्नीच, राहतो.'
एष चापि मया जन्तुर्मृगरूपं समाश्रितः। राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागतः
'हा प्राणी, हरिणाचं रूप घेऊन, माझ्याच बाणांनी मारला गेला; हा भयंकर राक्षस मला मारायला इथे आला होता.'
मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडितः पूर्वमेव हि। बाणैरभिहतः शेते नीतश्च यमसादनम्
'माझ्या धनुष्याच्या बाणांनी तो आधीच घायाळ झाला होता; माझ्या बाणांनी जखमी होऊन, तो आता मृत्यू पावला आणि यमाच्या लोकात गेला.'
ममैवायं लक्ष्यभूतः पूर्वमेव परिग्रहः। ममैव च प्रहारेण जीविताद्व्यपरिपितः
'हा आधीपासूनच माझं लक्ष होतं, माझा हक्काचा होता; आणि माझ्याच प्रहारानं त्याचं प्राण गेलं.'
दोषान्स्वान्नार्हसेऽन्यस्मै वक्तुं स्वबलदर्पितः। अभिषक्तोस्मि मन्दात्मन्न मे जीवन्विमोक्ष्यसे
स्वतःच्या बळाचा गर्व बाळगून, दुसऱ्यांचे दोष सांगू नकोस. अरे मूढा, तू मला छेडलेस, आता तुझं प्राण वाचणार नाही.
स्थिरो भव विमोक्ष्यामि सायकानशनीनिव। घटस्व परया शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान्
ठाम उभा राहा; मी बाणांचा वर्षाव करतो, जसा जेवणाचा आस्वाद घेतो तसा. तूही आपली सारी ताकद लावून बाण सोड.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा। रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभिः
त्या व्याघ्राचं बोलणं ऐकून, अर्जुनाला राग आला आणि त्याने बाणांनी त्याच्यावर वार केले.
ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान्। भूयोभूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह
मग आनंदी मनाने त्याने बाण स्वीकारले आणि पुन्हा पुन्हा, 'हळू हळू,' असं म्हणत सौम्यपणे बोलला.
प्रहरस्व शरानेतान्नाराचान्मर्मभेदिनः। इत्युक्तो बाणवर्षं स मुमोच सहसाऽर्जुनः
'बाणांनी, ती धारदार शस्त्रं जी शरीराचा वेध घेतात, त्याने वार कर,' असं सांगितल्यावर अर्जुनाने अचानक बाणांचा वर्षाव केला.
ततस्तौ तत्रसंरब्धौ गर्जमानौ मुहुर्मुहुः। शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम्
मग दोघेही तिथे संतापाने गर्जना करत, पुन्हा पुन्हा, विषारी सर्पांसारख्या बाणांनी एकमेकांवर घाव घालत होते.
ततोऽर्जुनः शरवर्षं किराते समवासृजत्। तत्प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शंकरः
मग अर्जुनाने त्या व्याघ्रावर बाणांचा पाऊस सोडला, आणि शंकराने प्रसन्न मनाने ते स्वीकारले.
मुहूर्तं शरवर्षं तु प्रतिगृह्य पिनाकधृक्। अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिवाचलः
पिनाकधारी देवाने, बाणांचा वर्षाव काही काळ झेलून, न ढळता, अखंड शरीराने, पर्वतासारखा उभा राहिला.
स दृष्ट्वा बाणवर्षं तु मघीभूतं धनंजयः। परमं विस्मयं चक्रे साधुसाध्विति चाब्रवीत्
आपले बाण निष्फळ झालेले पाहून, धनंजयाला फारच आश्चर्य वाटले आणि तो म्हणाला, 'वा! छान! छान!''
अहोऽयं सुकुमाराङ्गो हिमवच्छिखराश्रयः। गाण्डीवमुक्तान्नाराचान्प्रतिगृह्णात्यविह्वलः
अरे, हा किती नाजूक अंगाचा, हिमालयाच्या शिखरांवर राहणारा, गांडीवातून सुटलेले बाण सहजपणे, न डगमगता झेलतोय.