अद्य चेयं मही कृत्स्ना दुर्याधनवशानुगा। सग्रामनगरा पार्थ ससागरवनाकरा ।। भवानेव प्रियोऽस्माकं त्वयि भारः समाहितः
पार्था, आता ही संपूर्ण पृथ्वी, तिची गावे, नगरे, समुद्र, वन आणि डोंगर, दुर्योधनाच्या अधीन आहे. आम्हाला फक्त तूच प्रिय आहेस; जबाबदारी तुझ्यावर आहे.
अत्र कृत्यं प्रपश्यामि प्राप्तकालमरिंदम। कृष्णद्वैपायनात्तात गृहीतोपनिषन्मया
हे शत्रूंना जिंकणारा, मला येथे एक काम योग्य वेळी करायचे आहे असे वाटते; कृष्णद्वैपायन ऋषीकडून मी उपनिषद ऐकले आहे.
गृहीतया तया सम्यग्जगत्सर्वं प्रकाशते। तेन त्वं ब्रह्मणा तात संयुक्तः सुसमाहितः
ती नीट समजून घेतल्यावर, संपूर्ण जग स्पष्ट होते; त्यामुळे, प्रिय, तू ब्रह्माशी एकरूप होतोस आणि तुझा मन एकाग्र राहतो.
देवतानां यथाकालं प्रसादं प्रतिपालय। तपसा योजयात्मानमुग्रेण भरतर्षभ
योग्य वेळी देवतांची कृपा मिळव, आणि कठोर तप कर, भरतश्रेष्ठा.
धनुष्मान्कवची खङ्गी मुनिः साधुव्रते स्थितः। न कस्यचिद्ददन्मार्गं गच्छ तातोत्तरां दिशम्
धनुष्य, कवच आणि तलवार घेऊन, साधूच्या व्रतात स्थित राहा; कोणालाही आपला मार्ग देऊ नकोस, आणि उत्तरेला जा, प्रिय.
इनद्रे ह्यस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि धनंजय। वृत्राद्भीतैर्बलं देवैस्तदा शक्रे समर्पितम्
धनंजया, इंद्राकडे सर्व दिव्य अस्त्रे आहेत; वृताच्या भीतीने देवांनी त्याच्याकडे आपली शक्ती सोपवली होती.
तान्येकस्थानि सर्वाणि ततस्त्वं प्रतिपत्स्यसे। `अनेन ब्रह्मणा तात सर्वं संप्रतिपद्यते
ही सर्व गोष्टी एकत्र येतील आणि मग तुला त्या मिळतील; हे ज्ञान मिळवल्यावर, प्रिय मुला, सर्व काही साध्य होते.
शक्रमेव प्रपद्यस्व स तेऽस्त्राणि प्रदास्यति। दीक्षितोऽद्यैव गच्छ त्वं द्रष्टुं देवं पुरंदरम्
फक्त इंद्राकडेच शरण जा; तो तुला अस्त्रे देईल. आजच विधीपूर्वक दीक्षा घेऊन, देवता पुरंदराला भेटायला जा.
एवमुक्त्वा धर्मराजस्तमध्यापयत प्रभुः
असं सांगून धर्मराजाने त्याला शिकवायला सुरुवात केली.
दीक्षितं विधिना तेन यतवाक्कायमानसम्। अनुजज्ञे तदा वीरं भ्राता भ्रातरमग्रजः
विधीने दीक्षा घेतलेला, वाणी, शरीर आणि मन आवरलेला त्या वीराला मोठ्या भावाने परवानगी दिली.
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रष्टुकामः पुरंदरम्। धनुर्गाण्डीवमादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी
धर्मराजाच्या आज्ञेने, पुरंदराला पाहण्याची इच्छा धरून, त्याने गांडीव धनुष्य आणि अक्षय बाणांचे दोरी घेतले.
कवची सतलत्राणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्। हत्वाऽग्निं ब्राह्मणान्निष्कैः स्वस्तिवाच्य मह्यभुज
कवच घातलेला, पूर्ण संरक्षण घेतलेला, गोधडीच्या कमरपट्टा बांधलेला, अग्नी आणि ब्राह्मणांना सोन्याने सन्मान करून, आशीर्वाद घेऊन, तो बलवान बाहू निघाला.
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृहीतशरासनः। वधाय धार्तराष्ट्राणां निःश्वस्योर्ध्वमुदैक्षत
महाबाहू, धनुष्य हातात घेऊन, धृतराष्ट्रपुत्रांचा नाश करण्याच्या हेतूने निघाला; त्याने सुस्कारा टाकून वर पाहिले.
तं दृष्ट्वा तत्रकौन्तेयं प्रगृहीतशरासनम्। अब्रुवन्ब्रह्मणाः सिद्धा भूतान्यन्तर्हितानि च
कुंतीपुत्राला तिथे धनुष्य हातात घेतलेला पाहून, ब्राह्मण, सिद्ध, इतर जीव आणि अदृश्य असणारे सर्व त्याच्याशी बोलले.
क्षिप्रमाप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि। संसाधयस्व कौन्तेय ध्रुवोस्तु विजयस्तव
कुंतीपुत्रा, मनात जे काही हवे आहे ते लवकर मिळव; ते साध्य कर आणि तुझा विजय निश्चित होवो.
अब्रुवन्ब्राह्मणाः पार्थमिति कृत्वा जयाशिषः। `सिद्धचारणसङ्घाश्च गन्धर्वाश्च तमब्रुवन्
ब्राह्मणांनी पार्थाला विजयाच्या शुभेच्छा देऊन बोलले; सिद्ध, चारण आणि गंधर्वांच्या समूहांनीही त्याला संबोधले.
स्वस्तिव्रतमुपाधत्स्व सङ्कल्पस्तव सिद्ध्यताम्। मनोरथाश्च ते सर्वे समृद्ध्यन्तां महारथ
शुभ संकल्प घे, तुझा निश्चय पूर्ण होवो; महाबाहू, तुझे सर्व मनोकामना पूर्ण होवोत.
एवमुक्तोऽभिवाद्यैतान्बद्धाञ्जलिपुटस्तथा। तपोयोगमनाः पार्थः पुरोहितमवन्दत
असं ऐकून त्याने सर्वांना नमस्कार केला, हात जोडले; पार्थाने तप आणि योगात मन लावून, पुरोहिताला वंदन केले.
ततः प्रीतमना जिष्णुस्तावुभावभ्यवन्दत। सहोदरावतिरथौ युधिष्ठिरवृकोदरौ
नंतर, प्रसन्न मनाने जिष्णूने आपल्या दोन्ही भावांना, बलवान युधिष्ठिर आणि भीमसेन यांना नमस्कार केला.
तं क्लान्तमनसौ पूर्णमभिगम्य महारथौ। यमौ गाण्डीवधन्वानमभ्यवादयतामुभौ
यमपुत्र हे दोन महाबली रथी, थकलेल्या मनाच्या, पूर्ण झालेल्या गांडीवधारीकडे गेले आणि त्याला नमस्कार केला.
अभिवाद्य तु तौ वीरावूचतुः पाकशासनिम्। अवाप्तव्यानि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि वासवात्। अस्त्राण्याप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि
त्या दोन वीरांना नमस्कार करून, त्यांनी वज्रधारीला सांगितले: 'सर्व दिव्य अस्त्रे वासवाकडून मिळवायची आहेत; कुंतीपुत्रा, मनात जे हवे ते अस्त्रे मिळव.'
गिरो ह्यशिथिलाः सर्वा निर्दोषाः संमताः सताम्। त्वमेकः पाण्डवेष्वद्य संप्राप्तोसि धनञ्जय
तुझ्या सर्व शब्दांमध्ये ठामपणा आहे, दोष नाही आणि सज्जनांना ते मान्य आहेत; आज पांडवांमध्ये फक्त तूच हे साध्य केलेस, धनंजया.
न चाधर्मविदं देवा नासिद्धं नातपस्विनम्। द्रष्टुमिच्छन्ति कौन्तेय चलचित्तं शठं न च
धर्म न कळणाऱ्याला, अपयशी किंवा तप न करणाऱ्याला, चंचल किंवा कपटी मनाच्या माणसाला, देवता दिसायला इच्छित नाहीत, कुंतीपुत्रा.
रोरूयमाणः कटुकमीर्ष्यकः कटुकाक्षरः। शठकः श्लाघकः क्षेप्ता हन्ता च विचिकित्सिता
जो कठोरपणे ओरडतो, मत्सर करतो, कडू बोलतो, कपटी, बढाईखोर, निंदा करणारा, हिंसक आणि साशंक असतो.
विश्वस् हन्ता मायावी क्रोधनोऽनृतभाषिता। अत्याशी नास्तिकोऽदाता मित्रध्रुक्सर्वशङ्कितः
विश्वासघात करणारा, कपटी, रागीट, खोटं बोलणारा, फारच लोभी, श्रद्धाहीन, दान न करणारा, मित्रांना फसवणारा आणि सगळ्यांवर संशय घेणारा —
आक्रोष्टा चातिमानी च रौद्रो लुब्धोऽथ लोलुपः। स्तेनश्च मद्यपश्चैव भ्रूणहा गुरुतल्पगः
दुसऱ्यांना शिव्या देणारा, अहंकारी, क्रूर, हावरट आणि कधीही न तृप्त होणारा; चोर, दारू पिणारा, गर्भहत्येचा दोषी आणि गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा —
संभावितात्मा चात्यर्थं नृशंसः पुरुषश्च यः। नैते लोकानाप्नुवन्ति निर्लोकास्ते धनञ्जय
जो माणूस फारच गर्विष्ठ आणि निर्दयी असतो, अशा लोकांना, धनंजया, कोणताही लोक मिळत नाही; ते सर्वत्र वंचित राहतात.
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यं करुणवेदिता। दमः स्थितिर्धृतिर्धर्मः क्षमा कृत्यमनुत्तमम्
दया, सहानुभूती, सत्य बोलणे, दुसऱ्याच्या दुःखाची जाणीव, संयम, स्थिरता, धैर्य, धर्म, क्षमा आणि उत्तम आचरण —
दया शमश्च धर्मश्च गुरुपूजा कृतज्ञता। मैत्रता द्विजभक्तिश्च वसन्ति त्वयि फल्गुन। व्यपेक्षा सर्वभूतेषु कृपा दानं मतिः स्मृतिः
दयाळूपणा, मनःशांती, धर्मनिष्ठा, वडीलधाऱ्यांचा सन्मान, उपकाराची आठवण, मैत्री, द्विजांप्रती भक्ती — हे सर्व तुझ्यात आहे, फाल्गुना; सर्व प्राण्यांमध्ये समदृष्टी, करुणा, दान, बुद्धी आणि स्मरणशक्ती देखील.
तस्मात्कौरव्य शक्रेण समेष्यसि धनञ्जय। त्वादृशेन हि देवानां श्लाघनीयः समागमः
म्हणून, कुरुवंशा, तू इंद्राशी भेटशील, धनंजया; कारण तुझ्यासारख्या व्यक्तीची संगत देवांनाही गौरवाची वाटते.