सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः। नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते
सारथे, तुझे काय ठरले आहे? तू मागे का वळतोस? वृष्णींच्या शूरवीरांसाठी युद्धात असे वागणे योग्य नाही.
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे। विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम्
सारथे, साळ्वाला या मोठ्या युद्धात पाहून तुला गोंधळ तर नाही ना? की या लढाईने तू निराश झाला आहेस? मला खरी गोष्ट सांग.
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत्। अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन
जनार्दन, मला गोंधळ नाही, भीतीही नाही; पण केशवनंदना, मला साळ्व फार मोठा भार वाटतो.
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत्। मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी
हे वीर, हा बलवान आणि दुष्ट साळ्व हळूहळू पुढे येतो आहे; युद्धात गोंधळलेल्या रथीचे रक्षण सारथ्याने करायला हवे.
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम्। रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम्
तुझे रक्षण मी नेहमी करायला हवे, आणि तूही माझे रक्षण करावे; म्हणूनच मी ठरवले आणि तुझे युद्धात रक्षण करायला निघालो आहे.
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः। न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा
तू एकटाच आहेस, हे महाबाहो, आणि दानव बरेच आहेत; रुक्मिणीपुत्राच्या बरोबरीने मी युद्ध करू शकत नाही असे वाटून मी जातो.
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान्। उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः
रथवानाने असे बोलल्यावर, मग मकरध्वज असलेल्या वीराने पुन्हा रथ थांबवला आणि रथवानाकडे वळून, 'कौरववंशीय', असे म्हणाला.
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन। न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित्
दारुकाचा पुत्रा, मी जिवंत असताना, तू कधीही, कोणत्याही प्रकारे, युद्धातून मागे फिरू नकोस, हे रथवान.
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम्। यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम्
जो युद्ध सोडतो, पडलेल्या शत्रूला मारतो, किंवा 'मी तुझा आहे' असे म्हणणाऱ्यावर हल्ला करतो, तो वृष्णिकुळात जन्मलेला नाही.
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च। विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा
जो स्त्री, लहान मूल, वृद्ध, रथ नसलेला, केस मोकळे झालेले किंवा शस्त्र तुटलेले अशा कुणालाही मारतो, तोही तसाच दोषी आहे.
त्वं च सूतकुले जातो विदितः सूतकर्मणि। धर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके
तू रथवानांच्या घरात जन्मलेला आहेस, रथ चालविण्याचे काम तुला माहीत आहे आणि वृष्णींच्या मध्ये, अगदी युद्धातही, तू धर्म जाणणारा आहेस, दारुक.
स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखे। अपयानं पुन सौते मैवं कार्षीः कथंचन
वृष्णींचे संपूर्ण वर्तन तुला माहीत असताना, पुन्हा कधीही युद्धातून मागे फिरू नकोस, हे रथवान.
अपयातं हतं पृष्ठे भ्रान्तं रणपलायितम्। गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः
मी पळालो, पाठीत वार झाला किंवा युद्ध सोडून भटकत राहिलो, तर गदाचा मोठा भाऊ, तो बलवान, माधव मला काय म्हणेल?
केशवस्याग्रजो वाऽपि नीलवासा मदोत्कटः। किं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः
किंवा केशवाचा मोठा भाऊ, निळे वस्त्र घातलेला, गर्वाने ताठ असलेला, महाबाहू बलदेव, तो येऊन मला काय म्हणेल?
किं वक्ष्यतिशिनेर्नप्ता रणसिंहो महारथः। अपयातं रणात्सूत साम्बश्च समितिंजयः
शिनीकुमार, रणाचा सिंह, महान रथी सांब, मी युद्धातून पळालो तर, हे रथवान, तो मला काय म्हणेल?
चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौ। अक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे
दुर्धर चारुदेष्ण, गदा, सारण आणि महाबाहू अक्रूर, हे सर्व मला काय म्हणतील, हे सारथी?
शूरं संभावितं शान्तं नित्यं पुरुषमानिनम्। स्त्रियश्च वृष्णिवीराणां किं मांवक्ष्यन्ति संगताः
शूर, सन्मानित, शांत, नेहमी स्वतःचा अभिमान असणारे पुरुष आणि वृष्णी वीरांच्या स्त्रिया, एकत्र आल्यावर मला काय म्हणतील?
प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम्। धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति
‘हा प्रद्युम्न घाबरून, मोठे युद्ध सोडून येतो — धिक्कार आहे!’ असे ते म्हणतील; कोणीही मला चांगला म्हणणार नाही.
धिग्वाचा परिहासोपि मम वा मद्विधस्य वा। मृत्युनाऽभ्यधिकः सौते स त्वं माव्यपयाः पुनः
निंदा किंवा उपहास, माझ्यावर किंवा माझ्यासारख्यावर, हे रथवान, मृत्यूपेक्षा जास्त वेदनादायक आहे; म्हणून पुन्हा मागे फिरू नकोस.
भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिः। यज्ञं बारतसिंहस्य न हि शक्योऽद्यमर्षितुम्
मधुहंता हरिने सर्व भार माझ्यावर सोपवून तो गेला आहे; आज भरतवंशाच्या सिंहाचा यज्ञ कोण सहन करू शकणार नाही.
कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितः। साल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज
कृतवर्मा हा वीर मी निघताना थांबवला; मी साल्वालाही रोखीन — तू उभा रहा, हे रथवानाचा पुत्र.
स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजः। तं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथं
हृदीकपुत्राने मला मान देऊन मागे फिरला; आता त्याला भेटून, मी युद्ध सोडल्यावर, त्या महान रथीला मी काय सांगू?
उपयान्तं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम्। पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम्
शंख, चक्र, गदा धारण करणारा, कमळासारखी डोळे असलेला, तो पराक्रमी पुरुष, जेव्हा माझ्याजवळ येईल, तेव्हा मी त्या महाबाहूला काय सांगू?
सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयः। मया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहं
सात्यकी, बलदेव आणि इतर अंधक व वृष्णी वीर, जे नेहमी माझ्याशी स्पर्धा करतात, त्यांना मी काय सांगू?
त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः। त्वयाऽपनीती विवशो न जीवेयं कथंचन
सौते, जर मी हे युद्ध सोडून मागून बाणांनी जखमी होऊन, तुझ्या मदतीने अशक्तपणे पळून गेलो, तर मला जगायचं काहीच कारण उरणार नाही.
संनिवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन। न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन
दारुकपुत्रा, रथ वेगाने परत वळव. संकटाच्या वेळी असं वागणं कधीच योग्य नाही.
न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कथंचन। अपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः
सौते, जर मी भीतीने युद्धभूमी सोडून, मागून बाणांनी जखमी होऊन पळालो, तर मला हे जीवन काहीच मोलाचं वाटणार नाही.
कदाऽपि सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम्। अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा
सुतपुत्रा, तू मला कधीच भीतीने घाबरलेला, युद्ध सोडून पळणारा आणि कापुरुषासारखा वागताना पाहणार नाहीस.
अयुक्तं तु मया त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मज। मयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम्
दारुकपुत्रा, मी युद्धासाठी तयार असताना हे रण सोडणं माझ्यासाठी योग्य नाही. म्हणून, जिथे युद्ध चाललंय तिथेच घेऊन चल.
एवमुक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्ततो मृधे। प्रद्युम्नमब्रवीच्छ्लक्ष्णं मधुरं वाक्यमञ्जसा
असं म्हणून, सुतपुत्राने त्या रणभूमीत प्रद्युम्नाला गोड आणि नम्र शब्दांत बोललं.