सरोषमहमत्तो वै कामगादवरुह्य च। प्रद्युम्नं योधयामास साल्वः परपुरंजयः
राग आणि गर्वाने भरून, कामग नावाच्या वाहनावरून खाली उतरून, शत्रूंच्या नगरांचा विजेता साल्व प्रद्युम्नाशी लढू लागला.
तयोः सुतुमुलं युद्धं साल्ववृष्णिप्रवीरयोः। समेता ददृशुर्लोका बलिवासवयोरिव
साल्व आणि वृष्णी यांच्यातील त्या दोन वीरांमध्ये प्रचंड युद्ध झाले; लोकांना ते बळी आणि इंद्रासारखे भासत होते.
तस्य मायामयो वीर रथो हेमपरिष्कृतः। सपताकः सध्वजश्च सानुकर्षः स तूणवान्
त्याचा मायावी रथ, सोन्याने सजवलेला, ध्वज, पताका, जू आणि तूणीर यांनी युक्त असा, खरोखरच अद्भुत होता, हे वीर.
स तं रथवरं श्रीमान्समारुह्य किल प्रभो। मुमोच बाणान्कौख्य प्रद्युम्नाय महाबलः
तो तेजस्वी रथावर बसून, बलवान साल्वाने, प्रभो, प्रद्युम्नावर मोठ्या प्रमाणात बाणांचा वर्षाव केला.
ततो बाणमयं वर्षं व्यसृजत्तरसा रणे। प्रद्युम्नो भुजवेगेन साल्वं संमोहयन्निव
मग युद्धात त्याने झपाट्याने बाणांचा पाऊस सोडला; प्रद्युम्नाने आपल्या भुजांच्या जोरावर साल्वाला गोंधळवून टाकले असे वाटत होते.
स तैरभिहतः सङ्ख्ये नामर्यत सौभराट्। शरान्दीप्ताग्निसंकाशान्मुमोच तनये मम
त्या युद्धात त्या बाणांनी घायाळ झाल्यावरही, सौभाचा राजा मागे हटला नाही; उलट त्याने माझ्या मुलावर अग्नीप्रमाणे तेजस्वी बाण सोडले.
तमापतन्तं बाणौधं स चिच्छेद महाबलः। ततश्चान्याञ्शरान्दीप्तान्प्रचिक्षेप सुते मम
ते बाणांचे झडप त्याच्यावर येत असताना, त्या बलाढ्याने ते छाटले आणि मग माझ्या मुलावर दुसरे तेजस्वी बाण सोडले.
स साल्वबाणै राजेन्द्र विद्धो रुक्मिणिनन्दनः। मुमोच बाणं त्वरितो मर्मभेदिनमाहवे
राजेंद्र, साल्वाच्या बाणांनी जखमी झाल्यावर, रुक्मिणीपुत्राने युद्धात त्वरेने एक मर्मभेदी बाण सोडला.
तस्य वर्म विभिद्याशु स बाणो मत्सुतेरितः। विवेश हृदयं पत्री स पपात भृशहतः
मत्स्यपुत्राने सोडलेला बाण त्या राजाच्या कवचाला भेदून, त्याच्या हृदयात घुसला आणि तो जोरात घायाळ होऊन खाली पडला.
तस्मिन्निपतिते वीरे साल्वराजे विचेतसि। संप्रद्रबन्दानवेन्द्रा दारयन्तो वसुंधराम्
तो शूर साळ्वराजा बेशुद्ध पडताच, दानवांचे सेनापती पृथ्वी फाडत पुढे धावले.
हाहाकृतमभूत्सैन्यं साल्वस्य पृथिवीपते। नष्टसंज्ञे निपतिते तदा सौभपतौ नृपे
साळ्वाच्या सैन्यात मोठा आक्रोश उठला, हे पृथ्वीचे राजन, कारण सौभाचा राजा शुद्ध हरपून खाली पडला होता.
तत उत्थाय राजेन्द्र प्रतिलभ्य च चेतनाम्। मुमोच बाणान्सहसा प्रद्युम्नाय महाबलः
मग राजेंद्र, तो राजा उठून शुद्धीवर आला आणि अचानक मोठ्या ताकदीने प्रद्युम्नावर बाण सोडले.
तेन बाणेन महता प्रद्युम्नः समरे स्थितः। जत्रुदेशे भृशं विद्धो व्यथितो ददृशे तदा
त्या मोठ्या बाणाने युद्धात उभा असलेला प्रद्युम्न जत्रूच्या जागी जबर जखमी झाला आणि त्याला खूप वेदना झाल्या.
तं स विद्ध्वा महाराज साल्वो रुक्मिणिनन्दनम्। ननाद सिंहनादं वै नादेनापूरयन्महीम्
महाराज, साळ्वाने रुक्मिणीपुत्राला जखमी करून सिंहासारखा मोठा गर्जना केला आणि त्याच्या आवाजाने साऱ्या पृथ्वीला भरून टाकले.
ततो मोहं समापन्ने तनये मम भारत। मुमोच बाणांस्त्वरितः पुनरन्यान्दुरात्मवान्
माझा मुलगा गोंधळात पडताच, हे भारत, त्या दुष्ट साळ्वाने पटकन दुसरे बाण सोडले.
स तैरभिहतो बाणैर्बहुभिस्तेन मोहितः। निश्चेष्टः कौरवश्रेष्ठ प्रद्युम्नोऽभूद्रणाजिरे
त्या अनेक बाणांनी घायाळ आणि गोंधळलेल्या प्रद्युम्नाला, हे कौरवश्रेष्ठ, रणांगणात हालचाल करता आली नाही.
साल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनांवरे। वृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनामुखे
साळ्वाच्या बाणांनी बलवान प्रद्युम्न जखमी झाला तेव्हा, वृष्णींचा आत्मविश्वास तुटला आणि ते युद्धाच्या पुढच्या भागात घाबरले.
हाहाकृतमभूत्सर्वं वृष्ण्यन्धकबलं ततः। प्रद्युम्ने मोहिते राजन्साल्वः प्रमुदितोऽभवत्
प्रद्युम्न गोंधळला तेव्हा, वृष्णी आणि अंधकांच्या सैन्यात मोठा आक्रोश झाला; आणि साळ्वाला खूप आनंद झाला.
तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैः। रणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्तदा
त्याला असा गोंधळलेला पाहून, कुशल सारथी दारुकाने वेगवान घोड्यांनी त्याला लवकरच रणभूमीतून दूर नेले.
नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत्। धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसज्ञोऽब्रवीदिदम्
रथ फार दूर गेला नव्हता, आणि उत्तम सारथ्याची स्तुती झाली तेव्हा, शुद्धीवर येऊन त्याने धनुष्य उचलले आणि सारथ्याला बोलला.
सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः। नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते
सारथे, तुझे काय ठरले आहे? तू मागे का वळतोस? वृष्णींच्या शूरवीरांसाठी युद्धात असे वागणे योग्य नाही.
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे। विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम्
सारथे, साळ्वाला या मोठ्या युद्धात पाहून तुला गोंधळ तर नाही ना? की या लढाईने तू निराश झाला आहेस? मला खरी गोष्ट सांग.
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत्। अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन
जनार्दन, मला गोंधळ नाही, भीतीही नाही; पण केशवनंदना, मला साळ्व फार मोठा भार वाटतो.
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत्। मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी
हे वीर, हा बलवान आणि दुष्ट साळ्व हळूहळू पुढे येतो आहे; युद्धात गोंधळलेल्या रथीचे रक्षण सारथ्याने करायला हवे.
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम्। रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम्
तुझे रक्षण मी नेहमी करायला हवे, आणि तूही माझे रक्षण करावे; म्हणूनच मी ठरवले आणि तुझे युद्धात रक्षण करायला निघालो आहे.
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः। न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा
तू एकटाच आहेस, हे महाबाहो, आणि दानव बरेच आहेत; रुक्मिणीपुत्राच्या बरोबरीने मी युद्ध करू शकत नाही असे वाटून मी जातो.
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान्। उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः
रथवानाने असे बोलल्यावर, मग मकरध्वज असलेल्या वीराने पुन्हा रथ थांबवला आणि रथवानाकडे वळून, 'कौरववंशीय', असे म्हणाला.
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन। न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित्
दारुकाचा पुत्रा, मी जिवंत असताना, तू कधीही, कोणत्याही प्रकारे, युद्धातून मागे फिरू नकोस, हे रथवान.
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम्। यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम्
जो युद्ध सोडतो, पडलेल्या शत्रूला मारतो, किंवा 'मी तुझा आहे' असे म्हणणाऱ्यावर हल्ला करतो, तो वृष्णिकुळात जन्मलेला नाही.
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च। विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा
जो स्त्री, लहान मूल, वृद्ध, रथ नसलेला, केस मोकळे झालेले किंवा शस्त्र तुटलेले अशा कुणालाही मारतो, तोही तसाच दोषी आहे.