उदपानाः कुरुश्रेष्ठ तथैवाप्यम्बरीषकाः। समन्तात्क्रोशमात्रं च कारिता विषमा च भूः। `संक्रमा भेदिताः सर्वे प्राकाराश्च नवीकृताः
कुरुश्रेष्ठा, विहिरी आणि पाण्याची साठवणूक करणारी ठिकाणे सर्वत्र एक कोस अंतरावर बांधली गेली, जमीन खडबडीत करण्यात आली; सर्व पूल तोडले आणि तटबंदी दुरुस्त करण्यात आली.
प्रकृत्या विषमं दुर्गं प्रकृत्या च सुरक्षितम्। प्रकृत्या चायुधोपेतं विशेषेण तदाऽनघ
ती किल्लेबंद जागा स्वभावतःच कठीण, सुरक्षित आणि शस्त्रांनी सज्ज होती, विशेषतः त्या काळात, हे निष्पापा.
सुरक्षितं सुगुप्तं च सर्वायुधसमन्वितम्। तत्पुरं भरतश्रेष्ठ यथेन्द्रभवनं तथा
ती नगरी उत्तम रक्षण, चोख पहारा आणि सर्व शस्त्रांनी सज्ज होती, भरतश्रेष्ठा, जणू काही इंद्राचा महालच.
न चामुद्रोऽभिनिर्याति न चामुद्रः प्रवेश्यते। वृष्ण्यन्धकपुरे राजंस्तदा सौभसमागमे
त्या वेळी, वृष्णी आणि अंधकांच्या नगरीत कोणताही बाहेरचा व्यक्ती बाहेर जाऊ शकत नव्हता किंवा आत येऊ शकत नव्हता, हे राजन, सौभाच्या आगमनाच्या वेळी.
अनुरध्यासु सर्वासु चत्वरेषु च कौरव। बलं बभूव राजेन्द्र प्रभूतगजवाजिमत्
कौरवा, चौकाचौकात आणि रस्त्यांच्या फाट्यांवर सैन्य उभं होतं, राजेंद्र, आणि त्यात भरपूर हत्ती, घोडे होते.
दत्तवेतनभक्तं च दत्तायुधपरिच्छदम्। कृतोपधानं च तदा बलमासीद्विशांपते
त्या सैन्याला वेतन आणि जेवण दिलं होतं, शस्त्रास्त्रं आणि साजसमान मिळालं होतं, आणि झोपायची सोयही केली होती.
न कृप्यवेतनी कश्चिन्न चातिक्रान्तवेतनी। नानुग्रहभृतः कश्चिन्न चादृष्टपराक्रमः
कोणाचंही वेतन थकलेलं नव्हतं, कुणालाच जास्त वेतन मिळालं नव्हतं, कुणावरही पक्षपात नव्हता, आणि कुणीही शौर्य दाखवलेलं नव्हतं असं नव्हतं.
एवं सुविहिता राजन्द्वारका भूरिदक्षिणैः। आहुकेन सुगुप्ता च राज्ञा राजीवलोचन
राजा, द्वारका उत्तमपणे चालवली जात होती, उदार दानं दिली जात होती, आणि कमळासारख्या डोळ्यांचा आहुक राजा तिथे चांगली राखण करत होता.
तां तूपयातो राजेन्द्र साल्वः सौभपतिस्तदा। प्रभूतनरनागेन बलेनोपविवेश ह
त्या वेळी, राजेंद्र, सौभाचा राजा साल्व मोठं सैन्य घेऊन, ज्यात भरपूर माणसं आणि हत्ती होते, तिथे आला आणि तळ ठोकला.
समे निविष्टां सा सेना प्रभूतसलिलाशये। चतुरङ्गबलोपेता साल्वराजाभिपालिता
ती सेना सपाट जागी, भरपूर पाण्याजवळ तळ ठोकून होती, चारही अंगांनी सज्ज होती आणि साल्वराज स्वतः तिचं रक्षण करत होता.
वर्जयित्वा श्मशानानि देवतायतनानि च। वल्मीकांश्चैव चैत्यांश्च संनिविष्टमभूद्बलम्
सैन्याने स्मशानभूमी, देवळं, मुंग्यांची घरं आणि पवित्र जागा टाळून आपली मांडणी केली.
अनीकानां विभागेन पन्थानः सुकृतास्तथा। प्रथमा नवमाश्चैव साल्वस्य शिबिरे नृप
सेनापटांच्या विभागामुळे रस्ते नीट आखले गेले होते, पुढचे आणि मागचे दोन्ही, साल्वाच्या छावणीत, राजन.
सर्वायुधसमोपेतं सर्वशस्त्रविशारदम्। रथनागाश्वकलिलं पदातिजनसंकुलम्
ती सेना सर्व प्रकारच्या शस्त्रांनी सज्ज होती, सर्व शस्त्रांमध्ये निपुण होती, रथ, हत्ती, घोडे आणि पायदळ सैनिकांनी गजबजलेली होती.
तुष्टपुष्टबलोपेतं वीरलक्षणलक्षितम्। विचित्रध्वजसन्नाहं विचित्ररथकार्मुकम्
ती सेना समाधानी आणि पोषक सैनिकांनी भरलेली होती, वीरांची चिन्हं असलेली, रंगीबेरंगी ध्वजांनी आणि विविध रथ, धनुष्यांनी सजलेली होती.
संनिवेश्य च कौरव्य द्वारकायां नरर्षभ। अभिसारयामास तदा वेगैन पतगेन्द्रवत्
कौरवा, नरश्रेष्ठा, साल्वाने आपली सेना द्वारकेत अशी मांडली आणि नंतर तो पक्ष्यांच्या राजासारखा वेगाने पुढे निघाला.
तदापतन्तं संदृश्य बलं साल्वपतेस्तदा। निर्याय योधयामासुः कुमारा वृष्णिनन्दनाः
साल्वाचा सैन्य वेगाने येताना पाहून, वृष्णिकुलातील कुमारांनी युद्धासाठी बाहेर पडले.
असहन्तोऽभियानं तत्साल्वराजस्य कौरव। चारुदेष्णश्च साम्बश्च प्रद्युम्नश्च रमहारथः
कौरवा, साल्वराजाचा हल्ला सहन न होऊन, चारुदेष्ण, साम्ब आणि रथांचा शूर प्रद्युम्न हे तिघेही बाहेर पडले.
ते रथैर्दंशिताः सर्वेविचित्राभरणध्वजाः। संसक्ताः साल्वराजस्य बहुभिर्योधपुङ्गवैः
ते सगळे विविध दागिने आणि ध्वजांनी सजलेले, रथांवर बसलेले, साल्वराजाच्या अनेक शूर योद्ध्यांशी भिडले.
गृहीत्वा कार्मुकं साम्बः साल्वस्य सचिवं रणे। यीधयामास संहृष्टः क्षेमधूर्तिं चमूपतिम्
साम्बाने आपलं धनुष्य उचलून, आनंदाने युद्धात साल्वाच्या सेनापती क्षेमधूर्तीशी सामना केला.
तस्य बाणमयं वर्षं जाम्बवत्याः सुतो महत्। मुमोच भरतश्रेष्ठ यथावर्षं सहस्रदृक्
नंतर जांबवतीचा मुलगा साम्बाने, भरतश्रेष्ठा, क्षेमधूर्तीवर मोठा बाणांचा मारा केला, जणू हजार डोळ्यांचा देव पाऊस पाडतो तसा.
तद्बाणवर्षं तुमुलं विषेहे स चमूपतिः। क्षेमधूर्तिर्महाराज हिमवानिव निश्चलः
तो बाणांचा प्रचंड मारा क्षेमधूर्ती सेनापतीने शांतपणे सहन केला, राजन, जणू हिमालय पर्वत हलत नाही तसा.
ततः साम्बाय राजेन्द्र क्षेमधूर्तिरपि स्वयम्। मुमोच मायाविहितं शरजालं महत्तरम्
मग, राजेंद्र, क्षेमधूर्तीने स्वतःच साम्बावर मायेमुळे तयार केलेलं मोठं बाणांचं जाळं सोडलं.
ततो मायामयं जालं माययैव विदार्यसः। साम्बः शरसहस्रेण रथमस्याभ्यवर्षत
मग सांबानं आपल्या मायेनं त्या मायाजालाला फाडलं आणि हजारो बाणांनी त्या रथावर वर्षाव केला.
ततः स विद्धः साम्बेन क्षेमधूर्तिश्चमूपतिः। अपायाज्जवनैरश्वैः साम्बबाणप्रपीडितः
तेव्हा सांबाच्या बाणांनी जखमी झालेला सेनापती क्षेमधूर्ती वेगवान घोड्यांवर बसून पळून गेला.
तस्मिन्विप्रद्रुते शरे साल्वस्याथ चमूपतौ। वेगवान्नाम दैतेयः सुतं मेऽभ्यद्रवद्बली
त्या साळ्वाच्या सेनापतीला बाणांनी पळवून लावल्यावर, बलवान वेगवान नावाचा असुर माझ्या मुलावर तुटून पडला.
अभिपन्नस्तु राजेन्द्र साम्बो वृष्णिकुलोद्वहः। वेगं वेगवतो राजंस्तस्थौ वीरो विधारयन्
पण वृष्णिकुळाचा तेजस्वी सांबा, राजन, त्या वेगवानच्या आक्रमणासमोर ठामपणे उभा राहिला आणि त्याचा जोर आवरला.
स वेगवति कौन्तेय साम्बो वेगवतीं गदाम्। चिक्षेप तरसा वीरो व्याविद्ध्यन्सत्यविक्रमः
मग रुक्मिणीपुत्र सांबाने खऱ्या शौर्याने, आपल्या प्रचंड गदेला वेगाने फिरवून ती वेगवानावर फेकली.
तया त्वभिहतो राजन्वेगवान्न्यपतद्भुवि। वातरुग्णं इव क्षुण्णो जीर्णमूलोवनस्पतिः
राजा, त्या गदेच्या प्रहाराने वेगवान जमिनीवर कोसळला, जणू वाऱ्याने मोडलेला, मुळासकट उखडलेला सुकलेला वृक्ष.
तस्मिन्निपतिते वीरे गदारुग्णे महासुरे। प्रविश्य महतीं सेनां योधयामास मे सुतः
त्या गदेमुळे जखमी झालेला तो महाबली असुर खाली पडल्यावर, माझ्या मुलाने मोठ्या सैन्यात घुसून युद्ध सुरू केले.
चारुदेष्णेन संसक्तो विविन्ध्यो नाम दानवः। महारथः समाज्ञातो महाराज महाधनुः
मग चारुदेष्णाशी, विविंध्य नावाच्या, मोठ्या धनुष्यधारी आणि प्रसिद्ध रथी असुराने सामना केला.