चिरजीवी नृपः सोऽपि प्रसादात्पद्मजन्मनः।' ततो वृष्णिप्रवीरांस्तान्बालान्हत्वा बहूंस्तदा। पुरोद्यानानि सर्वाणि भेदयामास दुर्भतिः
कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाच्या कृपेने तो राजा दीर्घायुषी झाला होता. त्याने त्या वेळी अनेक वृष्णी कुळातील तरुण वीरांना मारले आणि त्या दुष्टाने शहरासमोरील सर्व बागा उद्ध्वस्त केल्या.
उक्तवांश्च महाबाहो क्वासौ वृष्णिकुलाधमः। वासुदेवः स मन्दात्मा वसुदेवसुतो गतः
मग त्या महाबाहूने मोठ्याने हाका मारल्या, 'तो वृष्णी कुळातील नीच वासुदेव कुठे आहे? तो मंदबुद्धी वसुदेवाचा मुलगा कुठे गेला?'
तस्य युद्धार्थिनो दर्पं युद्धेनाशयिताऽस्म्यहम्। आनर्ताः सत्यमाख्यात तत्र गन्ताऽस्मि यत्र सः
'तो माझ्याशी लढायला इच्छुक आहे, त्याचा गर्व मी युद्धात मोडून काढीन. अणार्तांनो, तो कुठे आहे ते खरीखुरी सांगा, मी तिथेच जाईन.'
तं हत्वा विनिवर्तिष्ये कंसकेशिनिषूदनम्। अहत्वा न निवर्तिष्ये सत्येनायुधमालभे
'कंस आणि केशीचा वध करणाऱ्याला मारूनच मी परत येईन; तो जिवंत असेपर्यंत मी परतणार नाही—हे सत्य आहे, म्हणूनच मी शस्त्र उचलतो.'
क्वासौ क्वासाविति पुनस्तत्रतत्र प्रधावति। मया सह रणे योद्धुं काङ्क्षमाणः स सौभराट्
तो सौभाचा राजा पुन्हा पुन्हा 'तो कुठे आहे? तो कुठे आहे?' असे ओरडत इकडे तिकडे धावत होता, माझ्याशी युद्ध करण्याची इच्छा बाळगून.
अद्यतं पापकर्माणं क्षुद्रं विश्वासघातिनम्। शिशुपालवधामर्षाद्गमयिष्ये यमक्षयम्
'आज शिशुपालाचा वध झाल्याच्या रागाने, मी त्या पापी, क्षुद्र, विश्वासघातकी माणसाला यमाच्या घरात पाठवीन.'
मम पापस्वभावेन भ्राता येन निपातितः। शिशुपालो महीपालस्तं वधिष्ये महीतले
'माझा भाऊ, राजा शिशुपाल, आपल्या पापी स्वभावामुळे मारला गेला, म्हणून मी त्याला या पृथ्वीवर ठार मारीन.'
भ्राता बालश्च राजा च न च संग्रामकोविदः। प्रमत्तश्च हतो वीरस्तं हनिष्ये जनार्दनम्
'माझा भाऊ लहान होता, राजा होता, युद्धात कुशल नव्हता आणि निष्काळजी होता—तो वीर मारला गेला; मी जनार्दनाचा वध करीन.'
एकमादि महाराज विलप्यदिवमास्थितः। कामगेन स सौभेन क्षिप्त्वा मां कुरुनन्दन
असा एकटा एकटा रडत, तो महराजा, आपल्या इच्छेने सौभ विमानावर चढला आणि मला, कुरुकुळातील आनंदा, दूर फेकून दिलं.
तमश्रौषमहं गत्वा यथा वृत्तः स दुर्मतिः। मयि कौरव्य दुष्टात्मा मार्तिकावतको नृपः
कौरव्य, मी इथे नसताना त्या दुष्ट बुद्धीच्या मार्तिकावताच्या राजाने काय केलं ते मी ऐकलं.
ततोऽहमपि कौरव्य रोषव्याकुललोचनः। निश्चित्य मनसा राजन्वधायास्य मनो दधे
मग मीसुद्धा, कौरव्य, डोळे रागाने लाल झालेले, मनाशी ठरवलं की, राजन, त्याचा वध करायचाच.
आनर्तेषु विमर्दं च क्षेपं चात्मनि कौरव। प्रवृद्धमवलेपं च तस्य दुष्कृतकर्मणः
कौरव, त्या पापी माणसाने अणार्तांमध्ये केलेला हिंसाचार, माझ्यावर केलेला अपमान आणि त्याचा वाढता गर्व मी मनाशी आठवला.
ततः सौभवधायाहं प्रतस्थे पृथिवीपते। स मया सागरावर्ते दृष्ट आसीत्परीप्सता
मग, पृथ्वीच्या राजांनो, मी सौभाचा नाश करण्यासाठी निघालो; समुद्राच्या मध्यभागी तो मला पकडण्यासाठी दिसला.
ततः प्रध्माप्य जलजं पाञ्चजन्यमहे नृप। आहूय साल्वं समरे युद्धाय समवस्थितः
मग, राजन, मी पाञ्चजन्य शंख वाजवला आणि शाल्वाला युद्धासाठी बोलावलं, आणि मी युद्धासाठी सज्ज उभा राहिलो.
तन्मुहूर्तमभूद्युद्धं तत्र मे दानवैः सह। शवीभूताश्च मे सर्वे भूतले च निपातिताः
त्या ठिकाणी माझं आणि दानवांचं थोड्या वेळासाठी युद्ध झालं; मी त्यांना सगळ्यांना मारलं आणि ते पृथ्वीवर पडले.
एतत्कार्यं महाबाहो येनाहं नागमं तदा। श्रुत्वैव हास्तिनपुरे द्यूतं चाविनयोत्थितम्। द्रुतमागतवान्युष्मान्द्रष्टुकामः सुदुःखितान्
हे महाबाहू, म्हणूनच मी त्या वेळी आलो नाही; कारण हस्तिनापुरात जुगार आणि त्यातून झालेली अपमानाची बातमी मी ऐकली आणि मग मी लगेच, तुमच्या मोठ्या दु:खात, तुम्हाला भेटायला आलो.
वासुदेव महाबाहो विस्तरेण महामते। सौभस्य वधमाचक्ष्व न हि तृष्यामि कथ्यतः
वासुदेव, बलाढ्य वीर, तुझ्या हातून सौभाचा नाश कसा झाला हे सविस्तर सांग. तुझ्या गोष्टी ऐकताना मला कधीच कंटाळा येत नाही.
हतं श्रुत्वा महाबाहौ मया श्रौतश्रवं नृप। उपायाद्भरतश्रेष्ठ साल्वो द्वारवतीं पुरीम्
महाबाहु राजा मारला गेला हे ऐकून, हे राजन, भरतवंशातील श्रेष्ठ साल्व काही उपाय करून द्वारका नगरीकडे आला.
अरुणत्तां सुदुष्टात्मा सर्वतः पाण्डुनन्दन। साल्वो वैहायसं चापि तत्पुरं व्यूह्य धिष्ठितः
पांडुपुत्रा, त्या दुष्ट मनाच्या साल्वाने सर्व बाजूंनी नगरीला वेढा घातला आणि आपली आकाशातील नगरी उभी करून सैन्याची मांडणी केली.
तत्रस्थोऽथ महीपालो योधयामास तां पुरीम्। अभिसारेण सर्वेण तत्र युद्धमवर्तत
राजा तिथेच थांबून त्या नगरीवर हल्ला करू लागला आणि संपूर्ण सैन्याने एक मोठे युद्ध सुरू केले.
पुरी समन्ताद्विहिता सपताका सतोरणा। सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा
ती नगरी सर्व बाजूंनी बुरुज, पताका आणि तोरणांनी सजलेली होती. तिथे चाकांसह, मजबूत तटबंदी, यंत्रे आणि खंदकही होते.
सोपशल्यप्रतोलीका साट्टाट्टालकगोपुरा। सचक्रग्रहिणी चैव सोल्कालातावपोथिका
त्या नगरीला बुरुज, मुख्य रस्ते, उंच मनोरे, गडकोट, चाक पकडणारी यंत्रे, अग्नी व शत्रूंच्या हल्ल्यापासून वाचवणारी साधने होती.
सोष्टिका भरतश्रेष्ठ सभेरीपणवानका। सतोमराङ्कुशा राजन्सशतघ्नीकलाङ्गला
भरतश्रेष्ठा, तिथे खांब, नगारे, ढोल, भाले, अंकुश, शेकडो लोकांना मारणारी शस्त्रे आणि नांगर अशी साधने होती.
सभुशुण्ड्यश्मगुडका सायुधा सपरश्वधा। लोहचर्मवती चापि साग्निः सगुडशृङ्गिका। शास्त्रदृष्टेन विधिना सुयुक्ता भरतर्षभ
त्या नगरीत मोठ्या मुसळांनी, दगड फेकणाऱ्या यंत्रांनी, शस्त्रांनी, कुऱ्हाडांनी, लोखंडी कवचांनी, अग्नी व शिंग असलेल्या गदांनी सज्जता होती आणि सर्व काही शास्त्रानुसार व्यवस्थित केले होते, हे भरतश्रेष्ठा.
रथैरनेकैर्विविधैर्गदसाम्बोद्धवादिभिः। पुरुषैः कुरुशार्दूल समर्थैः प्रतिवारणे
कुरुवंशातील वाघा, त्या नगरीत अनेक प्रकारच्या रथांनी, गदांनी, मोठ्या आवाजाच्या शस्त्रांनी आणि बचावासाठी समर्थ अशा वीरांनी सज्जता केली होती.
अतिख्यातकुलैर्वीरैर्दृष्टवीर्यैश्च संयुगे। मध्यमेन च गुल्मेन रक्षिभिः सा सुरक्षिता। उत्क्षिप्तगुल्मैश्च तथा हयैश्च सपताकिभिः
युद्धात पराक्रम दाखवलेल्या प्रसिद्ध घराण्यांतील योद्धे, मध्यम प्रमाणातील रक्षक, उंच उभ्या टुकड्या आणि पताका लावलेले घोडे यांनी ती नगरी नीट संरक्षित होती.
आघोषितं च नगरे न पातव्या सुरेति वै। प्रमादं परिरक्षद्भिरुग्रसेनोद्धवादिभिः
उग्रसेन, उद्धव आणि इतरांनी नगरीत जाहीर केले होते—'कुठेही निष्काळजीपणा होऊ नये!'—सर्वजण दक्षतेने पहारा देत होते.
प्रमत्तेष्वभिघातं हि कुर्यात्साल्वो नराधिपः। इति कृत्वाऽप्रमत्तास्ते सर्वेवृष्ण्यन्धकाः स्थिताः
कारण जर कुणी निष्काळजीपणा केला, तर राजा साल्व हल्ला करेल; म्हणून सर्व वृष्णी आणि अंधक सतर्क राहिले.
आनर्ताश्च तथा सर्वे नटनर्तकगायकाः। बहिर्निर्वासिताः सर्वे रक्षद्भिर्वित्तसंचयम्
सर्व आनर्त, तसेच नर्तक, नट, गायक यांना बाहेर काढण्यात आले आणि रक्षकांनी धनसंपत्तीची नीट निगराणी केली.
संक्रमा भेदिताः सर्वे नावश्च प्रतिषेधिताः। परिखाश्चापि कौरव्य कीलैः सुनिचिताः कृताः
सर्व पूल तोडण्यात आले, होड्या बंद करण्यात आल्या आणि खंदक कुरुवंशीय, काट्यांनी नीट मजबूत करण्यात आले.