भोजने भीमसेनस्य पापः प्राक्षिपयद्विषम्। कालकूटं नवं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम्
भीमसेनाच्या जेवणात त्या दुष्टाने विष घातले—ते नवीन, तीक्ष्ण काळकूट विष होते, स्पर्शाने अंगावर काटा येईल असे.
तज्जीर्णमविकारेण सहान्नेन जनार्दन। सशेषत्वान्महाबाहो भीमस्य पुरुषोत्तम
ते विष अन्नासोबत भीमाने कुठलाही त्रास न होता पचवले, जनार्दना, कारण त्याच्यातील शिल्लक असलेले सामर्थ्य मोठे होते.
प्रमाणकोट्यां विश्वस्तं तथा सुप्तं वृकोदरम्। बद्ध्वैनं कृष्ण गङ्गायां प्रक्षिप्य पुरमाव्रजत्
भीम झोपेत असताना, त्याच्यावर विश्वास ठेवून, त्याला बांधून कृष्णा, गंगेत फेकून दिले आणि मग नगरात परत गेले.
यदा विबुद्धः कौन्तेयस्तदा संछिद्य बन्धनम्। उदतिष्ठन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः
कुंतीपुत्र जागा झाला, तेव्हा त्याने आपली सर्व बंधने तोडली आणि तो महाबली, महाबाहू भीमसेन उठून उभा राहिला.
आशीविषैः कृष्णसर्पैः सुप्तंचैनमदंशयत्। सर्वेष्वेवाङ्गदेशेषु न ममार च शत्रुहा
तो झोपेत असताना कृष्णसर्पांनी त्याला सगळ्या अंगावर दंश केला, तरीही शत्रूंचा संहार करणारा भीम मरण पावला नाही.
प्रतिबुद्धस्तु कौन्तेयः सर्वान्सर्पानपोथयत्। सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान्
कुंतीपुत्र जागा झाला, तेव्हा त्याने सर्व सापांना ठार केले आणि त्यांच्या आवडत्या सारथीलाही उघड्या हाताने मारले.
पुनः सुप्तानुपाधाक्षीद्बालकान्वारणावते। शयानानार्यया सार्धं को नु तत्कर्तुमर्हति
पुन्हा तिने त्या जंगलातील आश्रयस्थळी झोपलेल्या मुलांवर लक्ष ठेवले; अशी गोष्ट, त्या थोर स्त्रीच्या सोबत झोपून, कोण करू शकेल?
यत्रार्या रुदती भीता पाण्डवानिदमब्रवीत्। महद्व्यसनमापन्ना शिखिना परिवारिता
तेथे ती थोर माता, रडत आणि घाबरून, पांडवांना म्हणाली, 'आपण मोठ्या संकटात सापडलो आहोत, अग्नीने वेढले गेलो आहोत.'
हा हतास्मि कुंतोन्वद्य भवेच्छान्तिरिहानलात्। अनाथा विनशिष्यामि बालकैः पुत्रकैः सह
'हाय, मी संपले! कुंती, कदाचित या अग्नीमुळेच मला शांती मिळेल. मी आणि माझे लहान मुलगे, कोणीच आधार नसल्याने, आता नष्ट होऊ.'
तत्र भीमो महाबाहुर्वायुवेगपराक्रमः। आर्यामाश्वासयामास भ्रातॄंश्चापि वृकोदरः
मग भीम, वाऱ्यासारखा वेगवान आणि बलवान, त्या थोर मातेला आणि आपल्या भावांना धीर देऊ लागला.
वैनतेयो यथा पक्षी गरुत्मान्पततांवरः। तथैवाभिपतिष्यामि भयंवो नेह विद्यते
'गरुड जसा आकाशातून झेप घेतो, तसाच मी तुम्हा सर्वांना घेऊन जाईन; इथे तुम्हाला काहीही भीती नाही.'
आर्यामङ्केन वामेन राजानं दक्षिणेन च। अंसयोश्च यमौ कृत्वा पृष्ठे बीभत्सुमेव च
त्याने थोर मातेला डाव्या मांडीवर, राजाला उजव्या मांडीवर, दोन्ही जुळ्या भावांना खांद्यावर आणि अर्जुनाला पाठीवर घेतले.
सहसोत्पत्य वेगेन सर्वानादाय वीर्यवान्। भ्रातॄनार्यां च बलवान्मोक्षयामास पावकात्
मग भीमाने मोठ्या वेगाने उडी मारून, आपल्या सर्व भावांना आणि त्या थोर मातेला उचलून, त्यांना अग्नीपासून वाचवले.
ते रात्रौ प्रस्थितां सर्वे सह मात्रा यशस्विनः। अभ्यगच्छन्महारण्ये हिडिम्बवनमन्तिकात्
ते सर्व कीर्तीमान पांडव आणि त्यांची माता, त्या रात्री निघाले आणि मोठ्या जंगलात, हिडिंबा वनाजवळ पोहोचले.
श्रान्ताः प्रसुप्तास्तत्रेमे मात्रा सह सुदुःखिताः। सुप्तांश्चैनानभ्यगच्छद्धिडिम्बा नाम राक्षसी
सर्वजण खूप दमलेले आणि दुःखी होते, म्हणून ते आईसोबत तिथेच झोपले; झोपेत असताना, हिडिंबा नावाची राक्षसी त्यांच्याजवळ आली.
सा दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सुप्तान्मात्रा सह क्षितौ। हृच्छयेनाभिभूतात्मा भीमसेनमकामयत्
पांडव आणि त्यांची माता जमिनीवर झोपलेले पाहून, हिडिंबा राक्षसीच्या मनात भीमसेनाविषयी प्रेम जागे झाले.
भीमस्य पादौ कृत्वा तु स्वउत्सङ्गे ततोऽबला। पर्यमर्दत संहृष्टा कल्याणी मृदुपाणिना
ती सुंदर आणि आनंदी राक्षसी, भीमाचे पाय आपल्या मांडीवर ठेवून, मऊ हातांनी त्यांना हळुवारपणे कुरवाळू लागली.
तामबुद्ध्यदमेयात्मा बलवान्सत्यविक्रमः। पर्यपृच्छत तां भीमः किमिहेच्छस्यनिन्दिते
ती गोष्ट लक्षात येताच, निर्धाराने आणि बलाने परिपूर्ण असलेल्या भीमाने तिला विचारले, 'तू इथे काय हवे आहेस, हे कलंक नसलेल्या स्त्री?'
एवमुक्ता तु भीमेन राक्षसी कामरूपिणी। भीमसेनं महात्मानमाह चैवमनिन्दिता
भीमाने असे विचारल्यावर, रूप बदलू शकणारी ती सुंदर राक्षसी, महान भीमसेनाला म्हणाली—
पलायध्वमितः क्षिप्रं मम भ्रातैष वीर्यवान्। आगमिष्यति वो हन्तुं तस्माद्गच्छत माचिरम्
'इथून पटकन पळा! माझा बलवान भाऊ लवकरच येईल आणि तुम्हा सर्वांना मारेल; म्हणून लगेच निघा.'
अथ भीमोऽभ्युवाचैनां साभिमानमिदं वचः। नोद्विजेयमहं तस्मान्निहनिष्येऽहमागतम्
मग भीमाने अभिमानाने तिला उत्तर दिले, 'मला त्याची भीती नाही; तो आला की मी त्याला ठार मारीन.'
तयोः श्रुत्वा तु संजल्पमागच्छद्राक्षसाधमः। भीमरूपो महानादान्विसृजन्भीमदर्शनः
त्यांचे बोलणे ऐकून, भयंकर रूपाचा आणि मोठ्या आवाजात गर्जना करणारा दुष्ट राक्षस तिथे आला.
केन सार्धं कथयसि आनयैनं ममान्तिकम्। हिडिम्बे भक्षयिष्यामो न चिरं कर्तुमर्हसि
'तू कोणासोबत बोलतेस? हिडिंबा, त्याला इथे घेऊन ये! आपण त्याला खाऊ, उशीर करू नकोस!'
सा कृपासंगृहीतेन हृदयेन मनस्विनी। नैनमैच्छत्तदाकर्तुमनुक्रोशादनिन्दिता
पण त्या दयाळू आणि उदार मनाच्या स्त्रीला, करुणेने हे करावेसे वाटले नाही, हे कलंक नसलेल्या स्त्री.
स नादान्विनदन्घोरान्राक्षसः पुरुषादकः। अभ्यद्रवत वेगेन भीमसेनं तदा किल
त्या वेळी माणसं खाणारा, भयंकर आवाज करणारा राक्षस भीमसेनाकडे जोरात धावून गेला.
तमभिद्रुत्य संक्रुद्धो वेगेन महता बली। अगृह्णात्पाणिना पाणिं भीमसेनस्य राक्षसः
मग तो राक्षस मोठ्या रागाने आणि ताकदीने धावत येऊन, आपल्या हाताने भीमसेनाचा हात घट्ट पकडतो.
इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रसंहननं दृढम्। संहत्य भीमसेनाय व्याक्षिपत्सहसा करम्
त्याचा हात इंद्राच्या वज्रासारखा कठीण आणि मजबूत होता; त्याने अचानक भीमसेनाचा हात जोरात दाबला.
गृहीतं पाणिना पाणिं भीमसेनस्य रक्षसा। नामृष्यत महाबाहुस्तत्राक्रुद्ध्यद्वृकोदरः
राक्षसाने भीमसेनाचा हात पकडला, पण बलाढ्य वृकोदर तिथे ते सहन करू शकला नाही आणि त्याला राग आला.
तदासीत्तुमुलं युद्धं भीमसेनहिडिम्बयोः। सर्वास्त्रविदुषोर्घोरं वृत्रवासवयोरिव
मग भीमसेन आणि हिडिंबा यांच्यात भीषण आणि गदारोळाचा संग्राम झाला, जसा वृत आणि इंद्रामध्ये व्हावा, दोघेही शस्त्रविद्येत निपुण होते.
विक्रीड्य सुचिरं भीमो राक्षसेन सहानघ। निजघान महावीर्यस्तं तदा निर्बलं बली
भीमाने राक्षसासोबत बरीच वेळ झुंज दिली, आणि जेव्हा तो अशक्त झाला, तेव्हा बलवान भीमाने त्याला ठार केले.