विस्मयं परमं गत्वा राक्षसो घोरदर्शनः।' किर्मीरस्त्वब्रवीदेनं दिष्ट्या देवैरिदं मम। उपपादितमद्येह चिरकालान्मनोरथम्
ते ऐकून, भीषण दिसणारा राक्षस किमिरा फारच आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला, "देवतांच्या कृपेने, आज माझी खूप दिवसांची इच्छा इथे पूर्ण झाली."
भीमसेनवधार्थं हि नित्यमभ्युद्यतायुधः। चरामि पृथिवीं कृत्स्नां नैनं चासादयाम्यहम्
"भीमसेनाचा वध करण्यासाठी मी नेहमीच शस्त्र घेऊन संपूर्ण पृथ्वीवर फिरत असतो, पण मला तो कधीच सापडला नाही."
सोयमासादितो दिष्ट्या भ्रातृहा काङ्क्षितश्चिरम्। अनेन हि मम भ्राता बको विनिहतः प्रियः
"आता, नशिबाने, मला तो मिळाला—माझ्या भावाचा वध करणारा, ज्याला मी खूप दिवस शोधत होतो. कारण त्यानेच माझा प्रिय भाऊ वका मारला."
वैत्रकीयवने राजन्ब्राह्मणच्छद्मरूपिणा। विद्याबलमुपाश्रित्य न ह्मस्त्यस्यौरसं बलम्
"वैतकीच्या जंगलात, ब्राह्मणाचे रूप घेऊन, विद्या आणि बळाच्या जोरावर त्याने त्याला मारलं; त्याच्या शारीरिक शक्तीला कुणीही तोड नाही."
हिडिम्बश्च सखा मह्मं दयितो वनगोचरः। हतो दुरात्मनाऽनेन स्वसा चास्य हृता पुरा
"हिडिंबा, माझा प्रिय मित्र, जो नेहमी जंगलात फिरायचा, त्यालाही या दुष्टाने मारलं, आणि त्याची बहीणसुद्धा याने बऱ्याच आधी नेली."
सोयमभ्यागतो मूढो ममेदं गहनं वनम्। प्रचारसमयेऽस्माकमर्द्धरात्रे स्थिते समे
"आता हा मूर्ख माझ्या या घनदाट जंगलात आला आहे, जेव्हा आम्ही फिरतो, अशा अर्ध्या रात्री, जेव्हा सगळीकडे शांतता असते."
अद्यास्य यातयिष्यामि तद्वैरं चिरसंभृतम्। तर्पयिष्यामि च बकं रुधिरेणास्य भूरिणा
"आज मी त्याच्यावर खूप दिवसांचं सूड काढीन आणि वकाला त्याच्या भरपूर रक्ताने तृप्त करीन."
अद्याहमनृणो भूत्वा भ्रातुः सख्युस्तथैव च। शान्तिं लब्धास्मि परमां हत्वा राक्षसकण्टकम्
"आज मी माझ्या भावाचं आणि मित्राचं ऋण फेडून, या राक्षसांमधील काटा मारून, परम शांतता मिळवीन."
यदि तेन पुरा मुक्तो भीमसेनो बकेन वै। अद्यैनं भक्षयिष्यामि पश्यतस्ते युधिष्ठिर
"कधीकाळी वकाने भीमसेनाला सोडून दिलं असेल, तरी आज मी त्याला तुझ्या डोळ्यांसमोर खाऊन टाकीन, युधिष्ठिरा."
एनं हि विपुलप्राणमद्य हत्वा वृकोदरम्। संभक्ष्य जरयिष्यामि यथाऽगस्त्यो महासुरम्
"आज मी या बलाढ्य भीमसेनाला मारून, त्याला खाऊन, पचवीन, जसं अगस्त्याने त्या महाशूर असुराला संपवलं होतं."
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सत्यसन्धो युधिष्ठिरः। नैतदस्तीति सक्रोधो भर्त्सयामास राक्षसम्
असा बोलल्यावर, धर्मप्रिय आणि सत्यवचनी युधिष्ठिराला राग आला आणि त्याने राक्षसाला, 'हे खरे नाही,' असे म्हणत कठोर शब्दांत झिडकारले.
ततो भीमो महाबाहुरारुज्यतरसा द्रुमम्। दशव्याममथोद्विद्धं निष्पत्रमकरोत्तदा
मग बलवान भीमाने झपाट्याने दहा हात उंच झाड उपटले आणि त्याची फांदी-पाने काढून टाकली.
चकार सज्यं गाण्डीवं वज्रनिष्पेषगौरवम्। निमेषान्तरमात्रेण तथैव विजयोऽर्जुनः
विजयी अर्जुनाने क्षणातच आपले गांडीव धनुष्य सज्ज केले, जणू काही ते वज्रासारखे जड होते.
निवार्य भीमो जिष्णुं तं तद्रक्षो मेघनिःस्वनम्। अभिद्रुत्याब्रवीद्वाक्यं तिष्ठतिष्ठेति भारत
भीमाने अर्जुनाला थांबवले आणि तो राक्षस मेघगर्जनेसारखा डरकाळी फोडत पुढे धावला आणि मोठ्याने ओरडला, 'थांब, थांब!'
इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीड्य पाण्डवः। निष्पिष्य पाणिना पाणिं संदष्टौष्ठपुटो बली। तमभ्यधावद्वेगेन भीमो वृक्षायुधस्तदा
असे म्हणून, संतप्त पांडवाने आपली कंबर घट्ट आवळली, हात मुठीत धरला, ओठ दातांनी चावले आणि झाड शस्त्रासारखे घेऊन जोरात त्या राक्षसाकडे धाव घेतली.
यमदण्डप्रतीकाशं ततस्तं तस्य मूर्धनि। पातयामास वेगेन कुलिशं मघवानिव
मग भीमाने, जणू यमाचा दंडच, त्या झाडाने राक्षसाच्या डोक्यावर प्रचंड वेगाने प्रहार केला, जसा इंद्र वज्राचा प्रहार करतो.
असंभ्रान्तं तु तद्रक्षः समरे प्रत्यदृश्यत। चिक्षेप चोल्मुकं दीप्तमशनिं ज्वलितामिव
पण तो राक्षस युद्धात अजिबात घाबरला नाही, आणि त्याने जळणाऱ्या वज्रासारखी एक तेजस्वी गदा फेकली.
तदुदस्तमलातं तु भीमः प्रहरतां वरः। पदा सव्येन चिक्षेप तद्रक्षः पुनराव्रजत्
पृथ्वीवरील सर्वात श्रेष्ठ योद्धा भीमाने डाव्या पायाने ती उंचावलेली गदा दूर फेकली, आणि तो राक्षस पुन्हा परत आला.
किर्मीरश्चापि सहसा वृक्षमुत्पाट्य पाण्डवम्। दण्डपाणिरिव क्रुद्धः समरे प्रत्यधावत
तेवढ्यात किमिरानेही अचानक रागाने एक झाड उपटले आणि दंडधारी जसा रागावतो तसा पांडवावर युद्धात तुटून पडला.
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम्। वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोर्यथा स्त्रीकाङ्क्षिणोः पुरा
मग झाडांची मोठी लढाई सुरू झाली, ज्यात जंगल उद्ध्वस्त झाले, जशी पूर्वी स्त्रीसाठी वानरबंधू वाली आणि सुग्रीव यांच्यात झाली होती.
शीर्षयोः पतिता वृक्षा विभिदुर्नैकधा तयोः। यथैवोत्पलपत्राणि मत्तयोर्द्विपयोस्तथा
त्यांच्या डोक्यावर झाडे कोसळून तुकडे तुकडे झाली, जसे दोन मदमस्त हत्तींच्या झुंजीत कमळाच्या पाकळ्या विखुरतात.
मूर्ध्निजर्झरभूतास्तु बहवस्तत्र पादपाः। चीराणीव व्युदस्तानि रेजुस्तत्र महावने
अनेक झाडे फोडून तुकडे तुकडे झाली, जणू काही झाडांची सालं विखुरली आहेत, आणि त्या मोठ्या जंगलात त्याचा आवाज घुमत होता.
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महूर्तं भरतर्षभ। राक्षसानां च मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च
हे झाडांचे युद्ध थोड्या वेळासाठीच चालले, हे भरतश्रेष्ठा, राक्षसांचा प्रमुख आणि श्रेष्ठ पुरुष यांच्यात.
ततः शिलां समुत्क्षिप्य भीमस्य युधि तिष्ठतः। प्राहिणोद्रासः क्रुद्धो भीमसेनश्चचाल ह
मग संतप्त राक्षसाने एक मोठा दगड उचलून युद्धात उभ्या असलेल्या भीमावर फेकला, आणि त्या प्रहाराने भीम थोडा डगमगला.
तं शिलाताडनजडं पर्यधावत राक्षसः। बाहुविक्षिप्तकिरणः स्वर्भानुरिव भास्करम्
त्या दगडाच्या आघाताने तो राक्षस सुन्न झाला, आणि हात उंचावत सभोवती फिरू लागला, जणू स्वर्भानूने सूर्य झाकला आहे.
तावन्योन्यं समाश्लिश्य प्रकर्षन्तौ परस्परम्। उभावपि चकाशेते प्रवृद्धौ वृषभाविव
दोघे एकमेकांना घट्ट धरून खेचू लागले, आणि दोघेही मोठे वृषभ जसे झुंजतात तसे तेजस्वी दिसू लागले.
तयोरासीत्सुतुमुलः संप्रहारः सुदारुणः। नखदंष्ट्रायुधवतोर्व्याघ्रयोरिव दृप्तयोः
त्यांच्यात फारच भीषण आणि प्रचंड झुंज झाली, जणू दोन गर्विष्ठ वाघ नखांनी आणि दातांनी लढत आहेत.
दुर्योधननिकाराच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः। कृष्णानयनदृष्टश्च व्यवर्धत वृकोदरः
दुर्योधनाच्या अपमानामुळे, स्वतःच्या बाहूबलामुळे आणि कृष्णाचे आगमन पाहून, वृषोदराचा उत्साह अधिकच वाढला.
अभिहत्याथ बाहुभ्यां प्रत्यगृह्णादमर्षितः। मातङ्गमिव मातङ्गः प्रभिननकरटामुखम्
तेव्हा तो अत्यंत संतापून, दोन्ही हातांनी त्याला पकडून, जणू एक हत्ती दुसऱ्या हत्तीच्या तोंडावर सुळे घालून फाडतो तसा, त्याच्यावर तुटून पडला.
स चाप्येनं ततो रक्षः प्रतिजग्राह वीर्यबान्। तमाक्षिपद्भीमसेनो बलेन बलिनां वरः
मग त्या बलाढ्य राक्षसानेही त्याला पकडले; पण बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीमसेनाने त्याला आपल्या ताकदीने ओढून घेतले.