विमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाः। इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथारतिम्
ती तिथे गोंधळून गेली असता, पाचही पांडवांनी तिला आधार दिला, जसे इंद्रिये विषयांमध्ये गुंतली असता त्यांना आवरले जाते.
अथ तां राक्षसीं मायामुत्थितां घोरदर्शनाम्। रक्षोघ्नैर्विविधैर्मन्त्रैर्धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैः
मग धौम्याने, राक्षसांचा नाश करणारे विविध मंत्र योग्य रीतीने उच्चारून, त्या भयंकर राक्षसी मायेला थांबवायला सुरुवात केली.
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयामास वीर्यवान्। स नष्टमायोऽतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणः
पांडुपुत्रांच्या समोर, त्या बलाढ्याने, रागाने डोळे लाल करून, आपली माया नाहीशी केली आणि आपली खरी शक्ती दाखवली.
काममूर्तिधरः क्रूरः कालकल्पो व्यदृश्यत। तमुवाच ततो राजा दीर्घप्रज्ञो युधिष्ठिरः
तो भीषण रूप धारण करून, इच्छा साकार झाल्यासारखा आणि मृत्यूसारखा दिसत होता; तेव्हा दीर्घदृष्टी असलेला राजा युधिष्ठिर त्याला म्हणाला.
को भवान्कस्य वा किं ते क्रियतां कार्यमुच्यताम्। प्रत्युवाचाथ तद्रक्षो धर्मराजं युधिष्ठिरम्
"तू कोण आहेस? कुणाचा आहेस? तुला काय हवंय? सांग, इथे कशासाठी आला आहेस?" असं विचारल्यावर त्या राक्षसाने धर्मराज युधिष्ठिराला उत्तर दिलं.
अहं वकस्य वै भ्राता किर्मीर इति विश्रुतः। वनेऽस्मिन्काम्यके शून्ये निवसामि गतज्वरः
"मी वकाचा भाऊ किमिरा म्हणून प्रसिद्ध आहे. या निर्जन काम्यक वनात, मी कुठलीही चिंता न करता राहतो."
युधि निर्जित्य पुरुषानाहारं नित्यमाचरन्। के यूयमभिसंप्राप्ता भक्ष्यभूता ममान्तिकम्। युधि निर्जित्यवः सर्वान्भक्षयिष्ये गतज्वरः
"युद्धात माणसांना हरवून, त्यांना नेहमीच माझं अन्न बनवतो. तुम्ही कोण, जे माझ्या जवळ खाण्यासाठी आलात? मी तुम्हा सर्वांना युद्धात हरवून, चिंता न करता खाऊन टाकीन."
युधिष्ठिरस्तु तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दुरात्मनः। आचचक्षे ततः सर्वं गोत्रनामादि भारत
त्या दुष्टाच्या बोलण्यावर युधिष्ठिराने मग त्याला आपली आणि भावांची नावं, कुळ, सगळं सांगितलं, हे भारत.
पाण्डवो धर्मराजोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः। सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्भीमसेनार्जुनादिभिः
"मी धर्मराज युधिष्ठिर आहे, जर तुझ्या कानावर आलं असेल तर. माझ्या सर्व भावांसह—भीमसेन, अर्जुन आणि इतरांसह—मी इथे आहे."
हृतराज्यो वने वासं वस्तुं कृतमतिस्ततः। वनमभ्यागतो घोरमिदं तव परिग्रहम्
"राज्य हिरावून घेतल्यावर आम्ही वनवास पत्करला आहे; म्हणूनच आम्ही या तुझ्या भीषण जंगलात आलो आहोत."
विस्मयं परमं गत्वा राक्षसो घोरदर्शनः।' किर्मीरस्त्वब्रवीदेनं दिष्ट्या देवैरिदं मम। उपपादितमद्येह चिरकालान्मनोरथम्
ते ऐकून, भीषण दिसणारा राक्षस किमिरा फारच आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला, "देवतांच्या कृपेने, आज माझी खूप दिवसांची इच्छा इथे पूर्ण झाली."
भीमसेनवधार्थं हि नित्यमभ्युद्यतायुधः। चरामि पृथिवीं कृत्स्नां नैनं चासादयाम्यहम्
"भीमसेनाचा वध करण्यासाठी मी नेहमीच शस्त्र घेऊन संपूर्ण पृथ्वीवर फिरत असतो, पण मला तो कधीच सापडला नाही."
सोयमासादितो दिष्ट्या भ्रातृहा काङ्क्षितश्चिरम्। अनेन हि मम भ्राता बको विनिहतः प्रियः
"आता, नशिबाने, मला तो मिळाला—माझ्या भावाचा वध करणारा, ज्याला मी खूप दिवस शोधत होतो. कारण त्यानेच माझा प्रिय भाऊ वका मारला."
वैत्रकीयवने राजन्ब्राह्मणच्छद्मरूपिणा। विद्याबलमुपाश्रित्य न ह्मस्त्यस्यौरसं बलम्
"वैतकीच्या जंगलात, ब्राह्मणाचे रूप घेऊन, विद्या आणि बळाच्या जोरावर त्याने त्याला मारलं; त्याच्या शारीरिक शक्तीला कुणीही तोड नाही."
हिडिम्बश्च सखा मह्मं दयितो वनगोचरः। हतो दुरात्मनाऽनेन स्वसा चास्य हृता पुरा
"हिडिंबा, माझा प्रिय मित्र, जो नेहमी जंगलात फिरायचा, त्यालाही या दुष्टाने मारलं, आणि त्याची बहीणसुद्धा याने बऱ्याच आधी नेली."
सोयमभ्यागतो मूढो ममेदं गहनं वनम्। प्रचारसमयेऽस्माकमर्द्धरात्रे स्थिते समे
"आता हा मूर्ख माझ्या या घनदाट जंगलात आला आहे, जेव्हा आम्ही फिरतो, अशा अर्ध्या रात्री, जेव्हा सगळीकडे शांतता असते."
अद्यास्य यातयिष्यामि तद्वैरं चिरसंभृतम्। तर्पयिष्यामि च बकं रुधिरेणास्य भूरिणा
"आज मी त्याच्यावर खूप दिवसांचं सूड काढीन आणि वकाला त्याच्या भरपूर रक्ताने तृप्त करीन."
अद्याहमनृणो भूत्वा भ्रातुः सख्युस्तथैव च। शान्तिं लब्धास्मि परमां हत्वा राक्षसकण्टकम्
"आज मी माझ्या भावाचं आणि मित्राचं ऋण फेडून, या राक्षसांमधील काटा मारून, परम शांतता मिळवीन."
यदि तेन पुरा मुक्तो भीमसेनो बकेन वै। अद्यैनं भक्षयिष्यामि पश्यतस्ते युधिष्ठिर
"कधीकाळी वकाने भीमसेनाला सोडून दिलं असेल, तरी आज मी त्याला तुझ्या डोळ्यांसमोर खाऊन टाकीन, युधिष्ठिरा."
एनं हि विपुलप्राणमद्य हत्वा वृकोदरम्। संभक्ष्य जरयिष्यामि यथाऽगस्त्यो महासुरम्
"आज मी या बलाढ्य भीमसेनाला मारून, त्याला खाऊन, पचवीन, जसं अगस्त्याने त्या महाशूर असुराला संपवलं होतं."
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सत्यसन्धो युधिष्ठिरः। नैतदस्तीति सक्रोधो भर्त्सयामास राक्षसम्
असा बोलल्यावर, धर्मप्रिय आणि सत्यवचनी युधिष्ठिराला राग आला आणि त्याने राक्षसाला, 'हे खरे नाही,' असे म्हणत कठोर शब्दांत झिडकारले.
ततो भीमो महाबाहुरारुज्यतरसा द्रुमम्। दशव्याममथोद्विद्धं निष्पत्रमकरोत्तदा
मग बलवान भीमाने झपाट्याने दहा हात उंच झाड उपटले आणि त्याची फांदी-पाने काढून टाकली.
चकार सज्यं गाण्डीवं वज्रनिष्पेषगौरवम्। निमेषान्तरमात्रेण तथैव विजयोऽर्जुनः
विजयी अर्जुनाने क्षणातच आपले गांडीव धनुष्य सज्ज केले, जणू काही ते वज्रासारखे जड होते.
निवार्य भीमो जिष्णुं तं तद्रक्षो मेघनिःस्वनम्। अभिद्रुत्याब्रवीद्वाक्यं तिष्ठतिष्ठेति भारत
भीमाने अर्जुनाला थांबवले आणि तो राक्षस मेघगर्जनेसारखा डरकाळी फोडत पुढे धावला आणि मोठ्याने ओरडला, 'थांब, थांब!'
इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीड्य पाण्डवः। निष्पिष्य पाणिना पाणिं संदष्टौष्ठपुटो बली। तमभ्यधावद्वेगेन भीमो वृक्षायुधस्तदा
असे म्हणून, संतप्त पांडवाने आपली कंबर घट्ट आवळली, हात मुठीत धरला, ओठ दातांनी चावले आणि झाड शस्त्रासारखे घेऊन जोरात त्या राक्षसाकडे धाव घेतली.
यमदण्डप्रतीकाशं ततस्तं तस्य मूर्धनि। पातयामास वेगेन कुलिशं मघवानिव
मग भीमाने, जणू यमाचा दंडच, त्या झाडाने राक्षसाच्या डोक्यावर प्रचंड वेगाने प्रहार केला, जसा इंद्र वज्राचा प्रहार करतो.
असंभ्रान्तं तु तद्रक्षः समरे प्रत्यदृश्यत। चिक्षेप चोल्मुकं दीप्तमशनिं ज्वलितामिव
पण तो राक्षस युद्धात अजिबात घाबरला नाही, आणि त्याने जळणाऱ्या वज्रासारखी एक तेजस्वी गदा फेकली.
तदुदस्तमलातं तु भीमः प्रहरतां वरः। पदा सव्येन चिक्षेप तद्रक्षः पुनराव्रजत्
पृथ्वीवरील सर्वात श्रेष्ठ योद्धा भीमाने डाव्या पायाने ती उंचावलेली गदा दूर फेकली, आणि तो राक्षस पुन्हा परत आला.
किर्मीरश्चापि सहसा वृक्षमुत्पाट्य पाण्डवम्। दण्डपाणिरिव क्रुद्धः समरे प्रत्यधावत
तेवढ्यात किमिरानेही अचानक रागाने एक झाड उपटले आणि दंडधारी जसा रागावतो तसा पांडवावर युद्धात तुटून पडला.
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम्। वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोर्यथा स्त्रीकाङ्क्षिणोः पुरा
मग झाडांची मोठी लढाई सुरू झाली, ज्यात जंगल उद्ध्वस्त झाले, जशी पूर्वी स्त्रीसाठी वानरबंधू वाली आणि सुग्रीव यांच्यात झाली होती.