तस्य ते शम एवास्तु पाण्डवैर्भरतर्षभ। कुरु मे वचनं राजन्मा मृत्युवशमन्वगाः
म्हणून, हे भरतश्रेष्ठ, पांडवांशी शांतता ठेवावी; माझे बोल ऐक, राजन, आणि मृत्यूच्या वशिला जाऊ नकोस.
एवं तु ब्रुवतस्तस्य मैत्रेयस्य विशांपते। ऊरुं करिकराकारं करेणाभिजघान तः
मैत्रेय असे बोलत असताना, हे राजाधिराज, दुर्योधनाने आपल्या हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे जाड उरुपर हाताने मारले.
दुर्योधनः स्मितं कृत्वा चरणेनोल्लिखन्महीम्। नकिंचिदुक्त्वा दुर्मेधास्तस्थौ किंचिदवाङ्मुखः
दुर्योधनाने हसत पायाने जमीन कुरतडली आणि काहीही न बोलता, वाईट बुद्धीने, थोडे खाली मान घालून उभा राहिला.
तमशुश्रूषमाणं तु विलिखन्तं वसुंधराम्। दृष्ट्वा दुर्योधनं राजन्मैत्रेयं कोप आविशत्
दुर्योधन ऐकत असला तरी जमिन कुरतडताना पाहून, हे राजन, मैत्रेय ऋषीला राग आला.
स कोपवशमापन्नो मैत्रेयो मुनिसत्तमः। विधिना संप्रयुक्तश्च शापायास्य मनो दधे
रागाच्या भरात, महान ऋषी मैत्रेय, नियतीने प्रवृत्त होऊन, त्याला शाप द्यायचे ठरवले.
ततः स वार्युपस्पृश्य कोपसंरक्तलोचनः। मैत्रेयो धार्तराष्ट्रं तमशपद्दुष्टचेतसम्
मग पाणी स्पर्श करून, रागाने डोळे लाल झालेले मैत्रेय, त्या दुष्ट मनाच्या धृतराष्ट्रपुत्राला शाप दिला.
यस्मात्त्वं मामनादृत्य नेमां वाचं चिकीर्षसि। तस्मादस्यातिमानस्य सद्यः फलमवाप्स्यसि
तू माझा अपमान करून, माझ्या या सल्ल्याकडे दुर्लक्ष केल्यामुळे, तुझ्या या अहंकाराचे फळ तुला लवकरच मिळेल.
त्वदभिद्रोहसंयुक्तं युद्धमुत्पत्स्यते महत्। यत्र भीमो गदाघातैस्तवोरुं भेत्स्यते बली
तुझ्या द्वेषामुळे एक मोठे युद्ध होईल, ज्यात भीम गदेद्वारे तुझी मांडी फोडेल, हे बलाढ्य.
इत्येवमुक्ते वचने धृतराष्ट्रो महीपतिः। प्रसादयामास मुनिं नैतदेवं भवेदिति
हे ऐकून, राजा धृतराष्ट्राने, 'असे होऊ नये' असे म्हणत ऋषीला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
शमं यास्यति चेत्पुत्रस्तव राजन्यदा तदा। शायो न भविता तात विपरीते भविष्यति
राजन, जर तुझा मुलगा शांतता ठेवेल, तर हा शाप लागू होणार नाही; पण उलट वागला, तर तो नक्कीच खरा ठरेल.
सविलक्षस्तु राजेन्द्रो दुर्योधनपिता तदा। मैत्रेयं प्राह किर्मीरः कथं भीमेन पातितः
तेव्हा, लाजलेला दुर्योधनाचा वडील राजा म्हणाला, 'मैत्रेय, किमीर राक्षस भीमाने कसा मारला?'
नाहं वक्ष्याम्यसूया ते न ते शुश्रूषते सुतः। एष ते विदुरः सर्वमाख्यास्यति गते मयि
मी तुला सांगणार नाही, कारण तुझ्या मनात माझ्याबद्दल द्वेष आहे आणि तुझा मुलगा ऐकत नाही; मी गेल्यावर विदुर तुला सर्व काही सांगेल.
इत्येवमुक्त्वा मैत्रेयः प्रातिष्ठत यथागतम्। किर्मीरवधसंविग्नो भयं दुर्योधनो ययौ
असे म्हणून मैत्रेय जसा आला तसा निघून गेला; किमीराच्या वधामुळे दुर्योधन भयभीत झाला.
किर्मीरस्य वधं क्षत्तः श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्। रक्षसा भीमसेनस्य कथमासीत्समागमः
हे क्षत्त, मला किमीराच्या वधाची कथा ऐकायची आहे; भीमसेनाची त्या राक्षसाशी कशी भेट झाली ते सांग.
शृणु भीमस्य कर्मेदमतिमानषकर्मणः। श्रुतपूर्वं मया तेषां कथान्तेषु पुनः पुनः
भीमाने केलेल्या या अद्भुत आणि अभिमानास्पद कृत्याबद्दल ऐक. या गोष्टी मी वारंवार कथा सांगताना ऐकल्या आहेत.
इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताः। जग्मुस्त्रिभिरहोरात्रैः काम्यकं नाम तद्वनम्
राजा, जुगारात हरलेले पांडव तिथून निघाले आणि तीन दिवस-रात्र चालून काम्यक नावाच्या जंगलात पोहोचले.
रात्रौ निशीथे त्वाभीले गतेऽर्धसमये नृप। प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां घोरकर्मणाम्
राजा, रात्रीच्या मध्यभागी, गडद अंधारात, माणसे खाणारे आणि भयंकर कृत्य करणारे राक्षस त्या जंगलात फिरू लागले.
तद्वनं तापसा नित्यमशेषा वनचारिणः। दूरात्परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात्किल
त्या माणसे खाणाऱ्या राक्षसांच्या भीतीने, त्या जंगलात राहणारे सर्व तपस्वी आणि वनातील लोक नेहमी दूरवरूनच ते जंगल टाळायचे.
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गमावृत्य भारत। दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः मोल्मुकं प्रत्यपद्यत
भारत, पांडव तिथे जात असताना, तेजस्वी डोळ्यांचा आणि भीषण रूपाचा किमिर नावाचा राक्षस त्यांचा रस्ता अडवून उभा राहिला.
बाहू महान्तौ कृत्वा च तथास्यं च भयानकम्। स्थितमावृत्यपन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाः
त्याने आपले हात मोठे केले, चेहरा भयंकर केला आणि ज्या रस्त्याने कौरव वीर जात होते, तो रस्ता पूर्णपणे अडवून उभा राहिला.
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम्। सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकमिवाम्बुदम्
त्याचे ओठ आणि दात टोचलेले, डोळे तांबडे, केस जणू ज्वाळांसारखे उभे, आणि तोंड विजेने चमकणाऱ्या ढगासारखे मोठे आणि उघडे होते.
सृजन्तं राक्षसीं मायां महानादनिनादितम्। मुञ्चन्तं विपुलान्नादान्सतोयमिव तोयदम्
तो राक्षसी माया सोडू लागला, मोठ्याने गर्जना करत होता, आणि त्याचा आवाज जणू पावसाचा ढग पाणी ओततो तसा घुमत होता.
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम्। विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सह
त्याच्या गर्जनेने घाबरून, सर्व दिशांना असणारे पक्षी—जंगलातील आणि पाण्यातील—एकदम उडून गेले आणि शांत झाले.
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम्। तद्वनं तस्य नादेन संप्रस्थितमिवाभवत्
त्याच्या आवाजाने, हरणे, वन्य प्राणी, रानगवे आणि अस्वले घाबरून पळू लागली, आणि ते जंगल जणू हलून गेले.
तस्योरुवाताभिहतास्ताम्रपल्लवबाहवः। विदूरजाताश्च लताः समाश्लिष्यन्ति पादपान्
त्याच्या प्रचंड श्वासामुळे तांबड्या पानांची झाडे वाकली, आणि दूरवरच्या वेलींनी झाडांच्या खोडांना घट्ट मिठी मारली.
तस्मिन्क्षणेऽथ प्रववौ मारुतो भृशदारुणः। रजसा संवृतं तेन नष्टर्क्षमभवन्नभः
त्या क्षणी, जोरदार आणि भयंकर वारा सुटला, आणि धुळीने आकाश झाकले गेले, त्यामुळे तारे दिसेनासे झाले.
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणामविज्ञातो महारिपुः। पञ्चानामिन्द्रियाणां तु शोकावेश इवातुलः
पाच पांडवांना तो मोठा शत्रू ओळखू आला नाही, जसा पाच इंद्रियांना अनोळखी आणि प्रचंड दुःख येते.
स दृष्ट्वा पाण्डवान्दूरात्कृष्णाजिनसमावृतान्। आवृणोत्तद्वनद्वारं मैनाक इव पर्वतः
काळ्या मृगचर्म घातलेल्या पांडवांना दूरून पाहून, तो राक्षस त्या जंगलाच्या प्रवेशद्वारात पर्वतासारखा आडवा उभा राहिला.
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचना। अदृष्टपूर्वं संत्रासान्न्यमीलयत लोचने
त्याच्याजवळ गेल्यावर, कमळासारख्या डोळ्यांची कृष्णा घाबरली, आणि असा देखावा कधीच न पाहिल्याने भीतीने तिने डोळे बंद केले.
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहा। पञ्चपर्वतमध्यस्था नदीवाकुलतां गता
दुःशासनाच्या हाताने तिचे केस विस्कटलेले, आणि पाच पर्वतांच्या मध्ये उभी असलेली ती नदीसारखी अस्वस्थ झाली होती.